Οι συνταξιούχοι που εργάζονται ως εποχικοί υπάλληλοι σε ξενοδοχεία και επιχειρήσεις του τουρισμού απαλλάσσονται πλήρως από το «πέναλτι» κοπής της σύνταξής τους, αλλά υποχρεούνται να καταβάλλουν τις κανονικές ασφαλιστικές εισφορές μαζί με έναν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί των μικτών αποδοχών τους, αποκλειστικά για τους μήνες που απασχολούνται.
Η τουριστική περίοδος βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη και χιλιάδες συνταξιούχοι επιλέγουν να ενισχύσουν το εισόδημά τους δουλεύοντας σε εποχικές δομές. Το νέο καθεστώς που εφαρμόζεται καταργεί οριζόντια την παλιά περικοπή του 30% στη σύνταξη (κύρια και επικουρική), κάτι που σημαίνει ότι ο συνταξιούχος εισπράττει το 100% της σύνταξής του ενώ παράλληλα αμείβεται από το ξενοδοχείο ή το κατάλυμα όπου προσφέρει τις υπηρεσίες του. Ωστόσο, η οικονομική εξίσωση κρύβει συγκεκριμένες κρατήσεις που επηρεάζουν το τελικό καθαρό ποσό της αμοιβής.
Πώς διαμορφώνονται οι κρατήσεις για τους εποχικούς μισθωτούς
Η απασχόληση στον τουρισμό μεταφράζεται στην πλειονότητα των περιπτώσεων σε εξαρτημένη σχέση εργασίας (μισθωτοί). Στην περίπτωση αυτή, ο εργαζόμενος συνταξιούχος βλέπει στο εκκαθαριστικό του τις κλασικές κρατήσεις εργαζομένου που βαρύνουν κάθε μισθωτό, συν τον ειδικό πόρο μη ανταποδοτικού χαρακτήρα.
Το θετικό για τους εποχιακούς εργαζόμενους είναι ότι τόσο οι εισφορές όσο και ο ειδικός πόρος επιβάλλονται μόνο για το διάστημα της πραγματικής απασχόλησης (π.χ. από Μάιο έως Οκτώβριο). Μόλις λήξει η σύμβαση ορισμένου χρόνου και γίνει η διακοπή στο σύστημα Εργάνη, οι κρατήσεις σταματούν αυτόματα και η σύνταξη συνεχίζει να καταβάλλεται χωρίς καμία άλλη εμπλοκή.
| Κατηγορία κράτησης | Ποσοστό / Τρόπος υπολογισμού | Ποιος το πληρώνει |
| Κύρια σύνταξη (Εισφορές εργαζομένου) | 13,87% επί των μικτών αποδοχών | Παρακρατείται από τον μισθό του συνταξιούχου |
| Ειδικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ | 10% επί των μικτών αποδοχών | Παρακρατείται από τον μισθό του συνταξιούχου |
| Εισφορές εργοδότη | Κανονικές εργοδοτικές εισφορές (περίπου 22,29%) | Επιβαρύνει εξολοκλήρου την επιχείρηση |
Υπάρχει ένα ανώτατο πλαφόν για τον ειδικό πόρο του 10%. Αυτός δεν μπορεί να υπερβαίνει σε ετήσια βάση το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης.
Οι βασικές προϋποθέσεις και η διαδικασία
Για να είναι απόλυτα νόμιμος ο συνταξιούχος και να μην βρεθεί αντιμέτωπος με αναδρομικά πρόστιμα ή καταλογισμούς, πρέπει να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη διαδικασία πριν πιάσει δουλειά στο τουριστικό κατάλυμα ή στο εστιατόριο.
Οι βασικές προϋποθέσεις και τα βήματα περιλαμβάνουν:
- Ηλεκτρονική δήλωση απασχόλησης: Είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα. Ο συνταξιούχος οφείλει να μπει στην ειδική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ και να δηλώσει την έναρξη της εργασίας του πριν αναλάβει υπηρεσία.
- Ηλικιακά κριτήρια: Το μέτρο αφορά όλους τους συνταξιούχους λόγω γήρατος, ανεξαρτήτως ηλικίας.
- Τύπος σύμβασης: Πρέπει να υπογραφεί σύμβαση ορισμένου χρόνου (εποχική), η οποία ορίζει με σαφήνεια την ημερομηνία έναρξης και λήξης της εργασίας μέσα στην τουριστική περίοδο.
- Δήλωση λήξης: Με τη λήξη της τουριστικής σεζόν, ο συνταξιούχος πρέπει να δηλώσει ξανά στην πλατφόρμα τη διακοπή της απασχόλησής του.
Αν ο συνταξιούχος αμελήσει να δηλώσει την έναρξη της εργασίας του στον e-ΕΦΚΑ, προβλέπεται κυρωτικό πρόστιμο ίσο με 12 κύριες και επικουρικές συντάξεις. Είναι ένα ρίσκο που δεν αξίζει να πάρει κανείς, καθώς οι διασταυρώσεις μεταξύ του συστήματος Εργάνη και του ΕΦΚΑ γίνονται πλέον ψηφιακά και αυτόματα.
Τι κερδίζει ο συνταξιούχος στο τέλος της σεζόν
Πέρα από το οικονομικό όφελος του μισθού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ο χρόνος αυτός δεν πάει χαμένος ασφαλιστικά. Ο επιπλέον χρόνος ασφάλισης που πραγματοποιείται κατά την εποχική απασχόληση στον τουρισμό αξιοποιείται για την προσαύξηση της σύνταξης.
Όταν ο συνταξιούχος σταματήσει οριστικά να εργάζεται, μπορεί να υποβάλει αίτηση στον ΕΦΚΑ ώστε να επανυπολογιστεί το ποσό της σύνταξής του, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα ένσημα και τις αποδοχές των μηνών που δούλεψε ως εποχικός.
Συχνές ερωτήσεις
Αν δουλέψω μόνο για δύο μήνες το καλοκαίρι, θα χάσω μέρος της σύνταξής μου για όλο το έτος;
Όχι. Η σύνταξή σας συνεχίζει να καταβάλλεται στο 100% καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η μόνη επιβάρυνση είναι η παρακράτηση του 10% (ειδικός πόρος) και οι ασφαλιστικές εισφορές, οι οποίες επιβάλλονται αποκλειστικά και μόνο πάνω στον μισθό που θα λάβετε για αυτούς τους δύο μήνες.
Τι γίνεται αν ο συνταξιούχος εργαστεί στον τουρισμό με μπλοκάκι (τίτλο κτήσης ή live-in υπηρεσίες);
Αν η εργασία δεν είναι με εξαρτημένη σχέση (μισθωτός) αλλά με Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών (τίτλο κτήσης), τότε ο ειδικός πόρος 10% υπολογίζεται επί της καθαρής αξίας του παραστατικού. Αν γίνει έναρξη στη ΔΟΥ ως ελεύθερος επαγγελματίας, τότε δεν πληρώνει 10% επί της αμοιβής, αλλά υπάρχει προσαύξηση 40% επί της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχει επιλεγεί για κύρια ασφάλιση.
Πώς γίνεται η δήλωση της εργασίας;
Η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Ο συνταξιούχος εισέρχεται με τους κωδικούς Taxisnet στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ (στην ηλεκτρονική υπηρεσία δήλωσης απασχόλησης συνταξιούχων) και συμπληρώνει τα στοιχεία του, την ημερομηνία έναρξης και τον ΑΦΜ του εργοδότη. Το ίδιο επαναλαμβάνει και όταν απολυθεί ή λήξει η σύμβασή του.
