Ένα νέο «παραθυράκι» στην αγορά εργασίας επιστρατεύουν δεκάδες εργοδότες, χρησιμοποιώντας τη φράση «αμοιβή αναλόγως προσόντων» στις αγγελίες τους για να παρακάμψουν τη νέα ευρωπαϊκή οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια που επιβάλλει την υποχρεωτική αναγραφή του μισθού ή του αρχικού εύρους αποδοχών. Παρά το γεγονός ότι ο νόμος στοχεύει στο να γνωρίζουν εκ των προτέρων οι υποψήφιοι τι θα αμειφθούν, η χρήση γενικών και αόριστων όρων επιмоλύνει τις διαδικασίες πρόσληψης, κρατώντας στο σκοτάδι τους εργαζόμενους μέχρι το τελικό στάδιο των συνεντεύξεων.
Τι ορίζει ο νόμος για τη διαφάνεια και τα πρόστιμα
Η νομοθεσία ξεκαθαρίζει το τοπίο γύρω από το τι πρέπει να βλέπει ένας υποψήφιος όταν αναζητά εργασία, προβλέποντας αυστηρές κυρώσεις για τους παραβάτες.
| Υποχρέωση εταιρείας / Στοιχεία | Πλαίσιο εφαρμογής και κυρώσεις |
| Αναγραφή μισθού στην αγγελία | Υποχρεωτικός αρχικός μισθός ή συγκεκριμένο εύρος αποδοχών (π.χ. 1.100€ – 1.400€) |
| Απαγόρευση ερωτήσεων | Ο εργοδότης δεν επιτρέπεται να ρωτά τον προηγούμενο μισθό του υποψηφίου |
| Δικαίωμα πληροφόρησης | Ο εργαζόμενος δικαιούται να μάθει τον μέσο μισθό της ίδιας θέσης στην εταιρεία |
| Ύψος προστίμων ΣΕΠΕ | Διοικητικές κυρώσεις ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης |
Οι τακτικές που χρησιμοποιούν οι εταιρείες για να κρύψουν τον μισθό
Οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι το HR πολλών επιχειρήσεων εφευρίσκει τρόπους για να κρατά κλειστά τα χαρτιά του. Οι πιο συχνές πρακτικές που εντοπίζονται είναι:
- Η χρήση της φράσης «ανταγωνιστικό πακέτο αποδοχών» χωρίς καμία περαιτέρω διευκρίνιση.
- Η αναγραφή ενός τεράστιου και μη ρεαλιστικού εύρους (π.χ. 900€ έως 3.000€) για να καλύπτεται νομικά η επιχείρηση.
- Η μεταφορά της συζήτησης για τα οικονομικά αποκλειστικά στην τελευταία συνέντευξη, αφού ο υποψήφιος έχει ήδη αφιερώσει χρόνο σε τεστ αξιολόγησης.
- Η σύνδεση του βασικού μισθού με bonus επίτευξης στόχων, τα οποία παρουσιάζονται ως σταθερές αποδοχές στην αγγελία.
Τι πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι
Για να προστατευτείτε από αγγελίες-παγίδες και να μην χάνετε χρόνο σε άγονες διαδικασίες, ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα:
- Αναζητήστε αγγελίες που περιλαμβάνουν σαφές αριθμητικό εύρος και ξεκάθαρους όρους εργασίας.
- Κατά την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία, ζητήστε ευγενικά να μάθετε το εύρος του προϋπολογισμού (budget) που έχει εγκριθεί για τη συγκεκριμένη θέση.
- Αρνηθείτε να απαντήσετε αν σας πιέσουν να αποκαλύψετε τις τρέχουσες αποδοχές σας, καθώς αυτό πλέον απαγορεύεται ρητά.
- Ελέγξτε αν στην αγγελία αναφέρεται ο μικτός ή ο καθαρός μισθός, καθώς η διαφορά στις κρατήσεις αλλάζει σημαντικά το τελικό ποσό που μπαίνει στην τσέπη.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι νόμιμο να γράφει μια αγγελία «μισθός αναλόγως προσόντων»;
Όχι, η γενική αναφορά χωρίς συγκεκριμένο μισθολογικό εύρος έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το πνεύμα της ευρωπαϊκής οδηγίας για τη μισθολογική διαφάνεια. Οι εταιρείες οφείλουν να ορίζουν τη βάση της αμοιβής και να την αναπροσαρμόζουν προς τα πάνω αν ο υποψήφιος έχει επιπλέον προσόντα.
Τι μπορώ να κάνω αν ο εργοδότης με ρωτήσει πόσα έπαιρνα πριν;
Έχετε το νόμιμο δικαίωμα να μην απαντήσετε. Μπορείτε να στρέψετε τη συζήτηση στις δικές σας προσδοκίες για τη νέα θέση ή να υπενθυμίσετε ότι βάσει του νέου πλαισίου, η αξιολόγηση γίνεται με βάση την αξία της θέσης και όχι το μισθολογικό σας ιστορικό.
Πώς μπορώ να μάθω αν αμείβομαι δίκαια σε σχέση με τους συναδέλφους μου;
Με τον νέο νόμο, κάθε εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να ζητήσει εγγράφως από το τμήμα προσωπικού στοιχεία για το μέσο επίπεδο αμοιβών στην εταιρεία, σπασμένα ανά φύλο και κατηγορία εργαζομένων που επιτελούν την ίδια ή ίσης αξίας εργασία.
Πού μπορώ να κάνω καταγγελία αν μια αγγελία παραβιάζει τη διαφάνεια;
Οι υποψήφιοι μπορούν να προχωρήσουν σε επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ), η οποία είναι ο αρμόδιος φορέας για την επιβολή των προβλεπόμενων προστίμων στις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται.
