Η δήλωση φιλοξενίας έστω και ενός συγγενικού προσώπου στο έντυπο Ε1 της φορολογικής δήλωσης ακυρώνει αυτόματα την έγκριση του ΟΠΕΚΑ για το επίδομα ενοικίου, καθώς το σύστημα μεταβάλλει ακαριαία τη σύνθεση του νοικοκυριού και προσμετρά τα εισοδήματα του φιλοξενούμενου στο συνολικό οικογενειακό εισόδημα.
Πρόκειται για μια παγίδα στην οποία πέφτουν πολλοί δικαιούχοι, οι οποίοι προχωρούν σε διευκολύνσεις συγγενών (π.χ. φιλοξενία ενός ενήλικου παιδιού ή γονέα για φορολογικούς λόγους), χωρίς να συνειδητοποιούν ότι η ηλεκτρονική διασταύρωση του ΟΠΕΚΑ θα εντοπίσει την αλλαγή και θα οδηγήσει σε άμεση διακοπή της επιδότησης λόγω υπέρβασης των εισοδηματικών ορίων ή αλλαγής των κριτηρίων σύνθεσης.
Τα εισοδηματικά όρια και η επίπτωση της φιλοξενίας
Η προσθήκη ενός φιλοξενούμενου αλλάζει το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο εισοδήματος, αλλά ταυτόχρονα προσθέτει και το δικό του εισόδημα στο συνολικό ποσό του νοικοκυριού. Οι αλλαγές και οι συνέπειες αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα:
| Σύνθεση νοικοκυριού | Ετήσιο εισοδηματικό όριο | Επίπτωση δήλωσης φιλοξενίας στο Ε1 |
| Μονοπρόσωπο νοικοκυριό | 7.000 ευρώ | Μετατροπή σε πολυπρόσωπο – Απαίτηση ψηφιακής συναίνεσης |
| Νοικοκυριό με 2 μέλη | 10.500 ευρώ | Προσθήκη εισοδήματος φιλοξενούμενου στο συνολικό score |
| Νοικοκυριό με 3 μέλη+ | Έως 21.000 ευρώ (μέγιστο) | Αυτόματη απόρριψη αν ο φιλοξενούμενος έχει δικό του Ε1/εισόδημα |
| Οποιαδήποτε σύνθεση | – | Άμεση αναστολή πληρωμής σε περίπτωση μη συναίνεσης |
Τα SOS για τη φιλοξενία και το επίδομα στέγασης
Για να μην χάσετε την επιδότηση του ενοικίου, υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες που αφορούν τη διαμονή τρίτων προσώπων στο μισθωμένο ακίνητο.
- Ορισμός του νοικοκυριού: Για τον ΟΠΕΚΑ, το νοικοκυριό περιλαμβάνει όλους όσους διαμένουν κάτω από την ίδια στέγη και εμφανίζονται στο Ε1 του κύριου δικαιούχου, είτε ως προστατευόμενα μέλη είτε ως φιλοξενούμενοι.
- Η υποχρέωση της ψηφιακής συναίνεσης: Μόλις ο φιλοξενούμενος εμφανιστεί στο Ε1, ο δικαιούχος υποχρεούται να ζητήσει την ηλεκτρονική του συναίνεση μέσω Taxisnet. Αν ο φιλοξενούμενος δεν μπει στην πλατφόρμα να πατήσει “αποδοχή”, η αίτηση μπλοκάρεται αμέσως.
- Συνυπολογισμός τεκμηρίων: Το σύστημα δεν κοιτάζει μόνο το πραγματικό εισόδημα του συγγενικού προσώπου, αλλά και τα τεκμήρια διαβίωσης που κουβαλάει (π.χ. κατοχή αυτοκινήτου), τα οποία προστίθενται στην κοινή φορολογική εικόνα.
- Διαφορά φιλοξενίας και συνοίκησης: Η φιλοξενία δηλώνεται στο Ε1, ενώ η συνοίκηση προκύπτει όταν δύο πρόσωπα υπογράφουν μαζί το ηλεκτρονικό μισθωτήριο (συμμεσθωτές). Ο ΟΠΕΚΑ αντιμετωπίζει τη φιλοξενία με πολύ πιο αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια.
Προϋποθέσεις για τη διόρθωση της αίτησης
Αν το επίδομά σας διεκόπη λόγω λανθασμένης ή εκ παραδρομής δήλωσης φιλοξενίας, η επαναφορά του δικαιώματος απαιτεί τα εξής βήματα:
- Υποβολή τροποποιητικής δήλωσης Ε1 στην ΑΑΔΕ από τον δικαιούχο, ώστε να αφαιρεθεί ο κωδικός φιλοξενίας (εφόσον το πρόσωπο δεν διαμένει πλέον εκεί).
- Υποβολή αντίστοιχης τροποποιητικής δήλωσης Ε1 από την πλευρά του συγγενικού προσώπου, όπου θα δηλώνει τη νέα, πραγματική του κατοικία.
- Οριστική εκκαθάριση των νέων φορολογικών δηλώσεων, ώστε να ενημερωθούν τα συστήματα.
- Υποβολή νέας αίτησης στην πλατφόρμα του ΟΠΕΚΑ μετά την πάροδο των απαραίτητων ημερών για τη συγχώνευση των δεδομένων.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να φιλοξενώ τον άνεργο αδελφό μου χωρίς να κοπεί το επίδομα;
Ακόμα κι αν το συγγενικό πρόσωπο έχει μηδενικό εισόδημα, η εμφάνισή του ως φιλοξενούμενου στο Ε1 σας τροποποιεί τη σύνθεση του νοικοκυριού. Θα πρέπει οπωσδήποτε να μπει στην πλατφόρμα του ΟΠΕΚΑ με τους δικούς του κωδικούς Taxisnet και να δώσει ψηφιακή συναίνεση. Αν το συνολικό εισόδημα (το δικό σας συν τα τεκμήρια του αδελφού σας) παραμένει κάτω από το νέο όριο, το επίδομα δεν θα κοπεί, αλλά θα αναπροσαρμοστεί το ποσό.
Τι συμβαίνει αν η φιλοξενία αφορά μόνο λίγους μήνες μέσα στο έτος;
Η φορολογική δήλωση Ε1 αποτυπώνει την κατάσταση που ίσχυε για όλο το προηγούμενο έτος. Από τη στιγμή που αποδέχεστε τη φιλοξενία στο έντυπο, το σύστημα του ΟΠΕΚΑ τη θεωρεί ως μόνιμη κατάσταση διαβίωσης για την τρέχουσα περίοδο επιδότησης και δεν μπορεί να διαχωρίσει τη διάρκεια σε μήνες.
Αν αφαιρέσω τον φιλοξενούμενο με τροποποιητική δήλωση, θα πάρω τα χρήματα αναδρομικά;
Όχι, η καταβολή του επιδόματος ενοικίου θα ξεκινήσει ξανά από τον επόμενο μήνα μετά την έγκριση της νέας, διορθωμένης αίτησης. Οι μήνες κατά τους οποίους το επίδομα ήταν σε αναστολή ή διακόπηκε λόγω της δήλωσης φιλοξενίας χάνονται οριστικά και δεν προβλέπεται αναδρομική αποζημίωση.
