Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) στα ειδικά μαθήματα αφήνει εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης χιλιάδες υποψηφίους των φετινών Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026, λόγω ενός στρεβλού μαθηματικού αλγόριθμου που «διπλοτιμωρεί» όσους διεκδικούν μια θέση σε σχολές όπως η Αρχιτεκτονική, οι Ξένες Φιλολογίες ή τα τμήματα Μουσικών Σπουδών. Το πρόβλημα εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο ο μέσος όρος των επιδόσεων των υποψηφίων σε ένα ειδικό μάθημα επηρεάζει τη συνολική βάση, δημιουργώντας ένα τεχνητό «φιλτράρισμα» που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική προσπάθεια των μαθητών.
Πώς η ΕΒΕ των ειδικών μαθημάτων «πετάει» εκτός τους υποψηφίους
Ο παραλογισμός του συστήματος κρύβεται στον διπλό κόφτη. Για να εισαχθεί ένας υποψήφιος σε μια σχολή με ειδικό μάθημα, πρέπει να πιάσει:
- Τη γενική ΕΒΕ του επιστημονικού πεδίου ή του τμήματος.
- Την ξεχωριστή ΕΒΕ του ειδικού μαθήματος.
Όταν τα θέματα σε ένα ειδικό μάθημα είναι βατά, ο μέσος όρος των βαθμολογιών ανεβαίνει κατακόρυφα. Αυτό συμπαρασύρει προς τα πάνω και την ΕΒΕ του συγκεκριμένου μαθήματος. Έτσι, ένας μαθητής που έχει γράψει εξαιρετικά στα τέσσερα βασικά μαθήματα και έχει συγκεντρώσει υψηλή συνολική βαθμολογία, μπορεί να μείνει εκτός της σχολής των ονείρων του επειδή στο ειδικό μάθημα έγραψε, για παράδειγμα, 13,8 όταν η ΕΒΕ του μαθήματος διαμορφώθηκε στο 14.
Το αποτέλεσμα είναι να μένουν κενές εκατοντάδες θέσεις σε πανεπιστημιακά τμήματα, την ίδια ώρα που υποψήφιοι με πολλά μόρια αναγκάζονται να στραφούν σε άλλες σχολές.
Τα κριτήρια και οι συντελεστές που καθορίζουν το αποτέλεσμα
Το Υπουργείο Παιδείας επιτρέπει στα πανεπιστημιακά τμήματα να επιλέγουν τον συντελεστή της ΕΒΕ μέσα σε ένα συγκεκριμένο εύρος. Οι αποφάσεις των ιδρυμάτων για τις φετινές εξετάσεις καθόρισαν το τελικό τοπίο.
| Στοιχείο Υπολογισμού | Εύρος / Τιμή 2026 | Πώς Επηρεάζει τον Υποψήφιο |
| Συντελεστής ΕΒΕ Τμημάτων | 0,80 έως 1,20 | Πολλαπλασιάζεται με τον μέσο όρο των πανελλαδικών επιδόσεων. |
| Συντελεστής ΕΒΕ Ειδικού Μαθήματος | 0,70 έως 1,10 | Καθορίζει το ελάχιστο όριο βαθμού στο ειδικό μάθημα. |
| Ποσοστό γραπτών κάτω από τη βάση | Μεταβάλλεται ανά μάθημα | Υψηλά ποσοστά αποτυχίας ρίχνουν την ΕΒΕ, εύκολα θέματα την εκτινάσσουν. |
Πώς γίνεται η διόρθωση του συστήματος
Η λύση στο πρόβλημα δεν απαιτεί την κατάργηση της ΕΒΕ, αλλά τον εξορθολογισμό της. Εκπαιδευτικοί αναλυτές και πανεπιστημιακοί έχουν καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για τη διόρθωση αυτής της αδικίας, οι οποίες επικεντρώνονται στα εξής σημεία:
- Κατάργηση της ΕΒΕ ειδικού μαθήματος και διατήρηση μόνο της γενικής ΕΒΕ του τμήματος, ώστε το ειδικό μάθημα να δίνει απλώς μόρια.
- Ορισμός σταθερής βάσης (π.χ. το παραδοσιακό 10) για τα ειδικά μαθήματα, ώστε να μην επηρεάζεται η βάση από τις αυξομειώσεις των γενικών επιδόσεων της χρονιάς.
- Μείωση του κατώτατου συντελεστή στο 0,50 για τα τμήματα που παρουσιάζουν διαχρονικά μεγάλο αριθμό κενών θέσεων.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να καταθέσω ένσταση αν χάσω τη σχολή για λίγα δέκατα στην ΕΒΕ του ειδικού μαθήματος;
Όχι, δεν προβλέπεται διαδικασία ένστασης για την επανεξέταση ή την τροποποίηση των ορίων της ΕΒΕ. Τα όρια προκύπτουν από μαθηματικό τύπο βάσει των βαθμολογιών όλων των υποψηφίων και είναι οριστικά.
Αν πιάσω τη συνολική βάση της σχολής αλλά κοπώ στην ΕΒΕ του ειδικού μαθήματος, μπορώ να τη δηλώσω στο Μηχανογραφικό;
Όχι. Το σύστημα του ηλεκτρονικού Μηχανογραφικού κλειδώνει αυτόματα τις σχολές των οποίων την ΕΒΕ (γενική ή ειδικού μαθήματος) δεν πιάνετε. Δεν θα έχετε καν τη δυνατότητα να τις επιλέξετε.
Επηρεάζει η ΕΒΕ του ειδικού μαθήματος την εισαγωγή σε σχολές που δεν το απαιτούν;
Όχι, η ΕΒΕ του ειδικού μαθήματος αφορά αποκλειστικά και μόνο τα τμήματα εκείνα για τα οποία η εξέταση στο συγκεκριμένο μάθημα είναι υποχρεωτική (π.χ. Αγγλική Φιλολογία, ΤΕΦΑΑ για πρακτική δοκιμασία).
