Φορολογικό σαφάρι: Πώς οι νέοι ψηφιακοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ επηρεάζουν τα τεκμήρια διαβίωσης των ελευθέρων επαγγελματιών

Οι νέοι, αυτοματοποιημένοι ψηφιακοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ κλειδώνουν πλέον τη δυνατότητα των ελευθέρων επαγγελματιών να αμφισβητήσουν το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, καθώς η διασταύρωση στοιχείων σε πραγματικό χρόνο μέσω MyDATA, τραπεζικών λογαριασμών και δαπανών διαβίωσης καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την αποδοχή της αμφισβήτησης των τεκμηρίων διαβίωσης από την εφορία.

Το νέο σύστημα φορολόγησης, που εφαρμόζεται πλέον πλήρως, στηρίζεται σε ένα ελάχιστο θεωρητικό εισόδημα για όσους ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα. Η ΑΑΔΕ, επιστρατεύοντας ψηφιακά εργαλεία αιχμής, ελέγχει πλέον εξονυχιστικά όσους φορολογούμενους δηλώνουν εισοδήματα κάτω από αυτό το όριο και επιχειρούν να αμφισβητήσουν το τεκμήριο.

Πώς υπολογίζεται το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα

Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας δεν μπορεί να είναι μικρότερο από ένα συγκεκριμένο ποσό, το οποίο έχει ως βάση αναφοράς τον εκάστοτε ισχύοντα κατώτατο μισθό.

Το ποσό αυτό αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω με βάση τα έτη λειτουργίας της επιχείρησης, το συνολικό κόστος μισθοδοσίας των υπαλλήλων (αν υπάρχουν) και τον τζίρο της επιχείρησης σε σύγκριση με τον μέσο όρο του κλάδου δραστηριότητας (ΚΑΔ).

Οι ψηφιακές διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ που «μπλοκάρουν» τις αμφισβητήσεις

Εάν ένας επαγγελματίας επιλέξει να αμφισβητήσει το τεκμαρτό εισόδημα ζητώντας τη διενέργεια ελέγχου, η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί ένα εκτεταμένο ψηφιακό δίχτυ ελέγχου. Οι ελεγκτές δεν περιορίζονται στα βιβλία της επιχείρησης, αλλά επεκτείνουν την έρευνα σε όλη την προσωπική ζωή του φορολογούμενου.

Η ψηφιακή διασταύρωση περιλαμβάνει:

• Έλεγχο MyDATA: Διασταυρώνονται άμεσα τα έσοδα και τα έξοδα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα, εντοπίζοντας τυχόν αποκλίσεις ή εικονικές δαπάνες.
• Ανάλυση τραπεζικών κινήσεων: Το σύστημα ελέγχει τις ροές χρημάτων (καταθέσεις, αναλήψεις, εμβάσματα) σε όλους τους προσωπικούς και επαγγελματικούς λογαριασμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
• Δαπάνες σε κάρτες: Καταγράφονται οι αγορές μέσω POS, οι πάγιες εντολές και οι πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ, για να συγκριθούν με το δηλωθέν εισόδημα.
• Στοιχεία για περιουσιακά στοιχεία: Διασταυρώνονται τα έξοδα συντήρησης για αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων και ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής ή υγείας.

Ποιοι εξαιρούνται και πώς γίνεται η νόμιμη αμφισβήτηση

Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών που δικαιούνται εκ του νόμου μείωση ή απαλλαγή από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, καθώς και περιπτώσεις όπου η αμφισβήτηση γίνεται δεκτή χωρίς την ενεργοποίηση του σκληρού φορολογικού ελέγχου.

Για να αμφισβητηθεί το τεκμήριο για αντικειμενικούς λόγους, πρέπει να συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:

• Στρατιωτική θητεία: Ο φορολογούμενος υπηρετούσε τη θητεία του κατά το κρινόμενο έτος.
• Φυλάκιση ή νοσηλεία: Αποδεδειγμένη νοσηλεία σε νοσοκομείο ή κλινική, ή έκτιση ποινής φυλάκισης.
• Εγκυμοσύνη ή λοχεία: Για τις γυναίκες επαγγελματίες, κατά το διάστημα προ και μετά τον τοκετό.
• Πληγέντες από φυσικές καταστροφές: Επιχειρήσεις που εδρεύουν σε περιοχές που κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω πλημμύρων, πυρκαγιών ή σεισμών.
• Αναπηρία: Ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω εξασφαλίζει πλήρη απαλλαγή από το τεκμαρτό σύστημα.

SOS: Αν ζητήσετε αμφισβήτηση του φόρου ισχυριζόμενοι απλώς ότι τα πραγματικά σας έσοδα ήταν χαμηλότερα από το τεκμήριο (χωρίς να ανήκετε στις παραπάνω ειδικές κατηγορίες), ανοίγετε την πόρτα για πλήρη φορολογικό έλεγχο σε βάθος πενταετίας για εσάς και την οικογένειά σας.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς επηρεάζει ο τζίρος της επιχείρησής μου το τεκμαρτό εισόδημα;

Αν ο ετήσιος κύκλος εργασιών (τζίρος) της επιχείρησής σας είναι μεγαλύτερος από τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ του κλάδου σας, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα προσαυξάνεται. Η προσαύξηση αυτή ανέρχεται σε 5% επί της διαφοράς του δικού σας τζίρου από τον μέσο όρο του κλάδου.

Μπορώ να γλιτώσω το τεκμήριο αν έχω παράλληλα εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες;

Ναι, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά το ποσό που δηλώνετε από μισθούς, συντάξεις ή αγροτική δραστηριότητα. Αν, για παράδειγμα, το τεκμαρτό σας όριο είναι 14.196 € και έχετε δηλώσει 10.000 € από μισθωτή εργασία, το τεκμαρτό εισόδημα της επιχειρηματικής σας δραστηριότητας περιορίζεται στα 4.196 €.

Τι συμβαίνει αν το MyDATA δείχνει ζημιές αλλά το τεκμήριο με φορολογεί για κέρδη;

Αυτή είναι η βασική φιλοσοφία του νέου συστήματος. Ακόμη και αν τα βιβλία σας και οι εγγραφές στο MyDATA αποτυπώνουν ζημιογόνα χρήση, η εφορία θα σας φορολογήσει με βάση το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, εκτός αν υποβάλετε αίτημα αμφισβήτησης δεχόμενοι να υποβληθείτε σε πλήρη ψηφιακό έλεγχο τραπεζικών λογαριασμών και δαπανών διαβίωσης.