Ειδικούς αλγόριθμους και αυτόματες διασταυρώσεις τραπεζικών δεδομένων ενεργοποιεί η ΑΑΔΕ για να εντοπίζει αδήλωτα εισοδήματα ελευθέρων επαγγελματιών και εικονικές μεταφορές χρημάτων που γίνονται μέσω της εφαρμογής IRIS P2P.
Το ψηφιακό «κόσκινο» της εφορίας εστιάζει στη συστηματική χρήση του συστήματος άμεσων πληρωμών μεταξύ ιδιωτών (Person-to-Person) από επαγγελματίες, οι οποίοι ζητούν από πελάτες να τους μεταφέρουν χρήματα ως «φίλοι» για να αποφεύγουν τη φορολόγηση και την προμήθεια. Παράλληλα, στο στόχαστρο μπαίνουν και οι αλλεπάλληλες μεταφορές μεγάλων ποσών μεταξύ συγγενών ή τρίτων προσώπων που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματά τους.
Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνονται τα βασικά όρια συναλλαγών, τα κριτήρια ελέγχου και οι φορολογικοί συντελεστές που εφαρμόζονται.
| Κατηγορία συναλλαγής / Κριτήριο | Ισχύον όριο / Συντελεστής | Σημεία ελέγχου ΑΑΔΕ |
| Ημερήσιο όριο IRIS P2P / P2B | 1.000 € | Συχνότητα και επαναληψιμότητα εμβασμάτων |
| Μηνιαίο όριο IRIS (ιδιώτες) | 5.000 € | Συνολικός όγκος εισερχόμενων πιστώσεων |
| Αφορολόγητο γονικών παροχών / δωρεών (Α’ κατηγορία) | 800.000 € | Μόνο μέσω τραπέζης με υποβολή στο myPROPERTY |
| Φόρος δωρεάς σε συγγενείς Β’ κατηγορίας | 20% | Από το 1ο ευρώ |
| Φόρος δωρεάς σε συγγενείς Γ’ κατηγορίας & τρίτους | 40% | Επιβάλλεται αν δεν αιτιολογείται η μεταφορά |
Πώς λειτουργούν οι διασταυρώσεις και τα κριτήρια ελέγχου
Για τον εντοπισμό παραβάσεων, το ελεγκτικό σύστημα της ΑΑΔΕ αξιολογεί συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς και στοιχεία:
- Συχνότητα εισερχόμενων εμβασμάτων από διαφορετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς προς τον ίδιο παραλήπτη σε καθημερινή βάση.
- Σύγκριση τζίρου μεταξύ του δηλωμένου επαγγελματικού λογαριασμού (IRIS P2B) και του προσωπικού λογαριασμού (IRIS P2P).
- Αιτιολογίες μεταφοράς που αναγράφονται στις συναλλαγές, όταν χρησιμοποιούνται όροι όπως «δάνειο» ή «δωρεά» χωρίς τα αντίστοιχα νομιμοποιητικά έγγραφα.
- Διαδοχικές μεταφορές χρημάτων (κυκλικές συναλλαγές) μεταξύ ενδιάμεσων προσώπων μέσα σε διάστημα έξι μηνών με σκοπό την αποφυγή φόρου.
- Ασυμφωνία δηλωθέντων εισοδημάτων στην εφορία με τον συνολικό όγκο των χρημάτων που διακινούνται μέσω των τραπεζικών εφαρμογών.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Κινδυνεύουν με φόρο τα μικροποσά που στέλνουν γονείς ή φίλοι για καθημερινά έξοδα;
Όχι, οι συνήθεις μεταφορές μικροποσών για κάλυψη αναγκών διαβίωσης, όπως το χαρτζιλίκι στα παιδιά, ενοίκια ή κοινά έξοδα, δεν αποτελούν αντικείμενο ελέγχου και δεν φορολογούνται.
Πότε θεωρείται μια μεταφορά IRIS ως αδήλωτο εισόδημα;
Όταν ένας επαγγελματίας εισπράττει συστηματικά αμοιβές για υπηρεσίες ή προϊόντα στον προσωπικό του λογαριασμό μέσω IRIS P2P, αντί για τον επαγγελματικό IRIS P2B, χωρίς να εκδίδει το αντίστοιχο φορολογικό παραστατικό.
Τι κυρώσεις επιβάλλονται αν διαπιστωθεί απόκρυψη εισοδήματος;
Σε περίπτωση που οι πιστώσεις αξιολογηθούν ως αδήλωτο εισόδημα, επιβάλλεται ο αναλογών φόρος εισοδήματος, προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, καθώς και πρόστιμα για μη έκδοση αποδείξεων.
