Σαρωτικούς διασταυρωτικούς ελέγχους στις άμεσες πληρωμές μέσω IRIS ξεκινά η ΑΑΔΕ, διασταυρώνοντας σε πραγματικό χρόνο τις μεταφορές χρημάτων στους επαγγελματικούς λογαριασμούς με τα παραστατικά που εκδίδονται στο myDATA.
Στο στόχαστρο των ελεγκτικών μηχανισμών βρίσκονται ελεύθεροι επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις, καθώς η αυτόματη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ τραπεζών και φορολογικής διοίκησης επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό περιπτώσεων απόκρυψης τζίρου ή μη έκδοσης αποδείξεων.
Το πλαίσιο των ελέγχων, τα πρόστιμα και οι διασταυρώσεις
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται στη συμφωνία των τραπεζικών εισπράξεων με τα δηλωθέντα εισοδήματα, ενώ τα διοικητικά μέτρα για τους παραβάτες είναι ιδιαιτέρως αυστηρά.
| Πεδίο ελέγχου / Υποχρέωση | Όρια, Διασταυρώσεις & Κυρώσεις |
| Συχνότητα διασταυρώσεων | Καθημερινή / Σε πραγματικό χρόνο μέσω myDATA |
| Βασικό πεδίο ελέγχου | Ταύτιση εισπράξεων IRIS με εκδοθέντα τιμολόγια/αποδείξεις |
| Πρόστιμο μη αποδοχής IRIS | 1.500 € για τους υπόχρεους επαγγελματίες |
| Πρόστιμο αποκλίσεων / μη έκδοσης αποδείξεων | Έως 50% του φόρου που αποφεύχθηκε + προσαυξήσεις |
| Ανώτατο όριο συναλλαγής IRIS P2B | 1.000 € ανά συναλλαγή |
Πώς διεξάγεται ο ηλεκτρονικός έλεγχος
Η τεχνολογική αναβάθμιση των συστημάτων της ΑΑΔΕ επιτρέπει τη διενέργεια αυτοματοποιημένων ελέγχων χωρίς την αμεσότητα φυσικού ελεγκτή στο κατάστημα:
- Αυτόματη αντιπαραβολή δεδομένων: Τα τραπεζικά ιδρύματα αποστέλλουν ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ τις αναλυτικές κινήσεις των Επαγγελματικών Λογαριασμών.
- Ανίχνευση αδικαιολόγητων πιστώσεων: Το σύστημα εντοπίζει πιστώσεις μέσω IRIS P2B για τις οποίες δεν υπάρχει αντίστοιχη διαβίβαση παραστατικού στην πλατφόρμα myDATA.
- Ενεργοποίηση σήματος κινδύνου (Risk Analysis): Επαγγελματίες με υψηλό όγκο συναλλαγών IRIS αλλά χαμηλό δηλωθέντα τζίρο κατατάσσονται αυτόματα στη λίστα υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή.
Τι πρέπει να προσέξουν οι επαγγελματίες
Για να αποφευχθούν λανθασμένες ειδοποιήσεις ή επιβολή προστίμων κατά τη φάση των διασταυρώσεων, οι επαγγελματίες οφείλουν να διασφαλίσουν τα εξής:
- Αποκλειστική χρήση Επαγγελματικού Λογαριασμού: Όλες οι εισπράξεις IRIS πρέπει να κατευθύνονται μόνο στον δηλωμένο επαγγελματικό λογαριασμό και όχι σε προσωπικούς.
- Ταυτόχρονη έκδοση απόδειξης: Κάθε μεταφορά χρημάτων από πελάτη πρέπει να συνοδεύεται από την άμεση έκδοση της αντίστοιχης απόδειξης λιανικής ή τιμολογίου.
- Σωστή αιτιολογία συναλλαγής: Διαχωρισμός των προσωπικών μεταφορών κεφαλαίων από τις επαγγελματικές εισπράξεις, ώστε να μη θεωρηθούν φορολογητέα ύλη.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς καταλαβαίνει η ΑΑΔΕ αν μια μεταφορά IRIS είναι επαγγελματική ή προσωπική;
Οι μεταφορές προς επαγγελματίες γίνονται μέσω του συστήματος IRIS P2B (Person to Business), το οποίο είναι συνδεδεμένο με τον ΑΦΜ και τον επαγγελματικό λογαριασμό της επιχείρησης. Κάθε πίστωση σε αυτό το σύστημα θεωρείται εκ πρώτης όψεως επιχειρηματικό έσοδο.
Τι συμβαίνει αν ένας πελάτης ακυρώσει μια πληρωμή IRIS;
Σε περίπτωση ακύρωσης ή επιστροφής χρημάτων, πρέπει να εκδίδεται το αντίστοιχο πιστωτικό παραστατικό και να διαβιβάζεται στο myDATA, ώστε να συμφωνεί το τελικό ισοζύγιο του λογαριασμού με τα φορολογικά βιβλία.
Μπορεί η ΑΑΔΕ να δεσμεύσει λογαριασμό για παραβάσεις στο IRIS;
Ναι. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες από τις διασταυρώσεις προκύπτει εκτεταμένη απόκρυψη εσόδων ή μη συμμόρφωση με τις υποδείξεις, η ΑΑΔΕ μπορεί να προχωρήσει σε διασταυρωτικό φορολογικό έλεγχο και στην επιβολή διοικητικών μέτρων ή κατασχέσεων.
Ισχύει ο έλεγχος για συναλλαγές που γίνονται Σαββατοκύριακα ή αργίες;
Ναι. Η επεξεργασία των άμεσων πληρωμών IRIS γίνεται 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 365 ημέρες τον χρόνο. Τα στοιχεία καταγράφονται στιγμιαία και διαβιβάζονται αυτόματα στα συστήματα της ΑΑΔΕ ανεξάρτητα από ημέρα ή ώρα.
