Ο υπολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών στον e-ΕΦΚΑ για τους εργαζόμενους που αμείβονται αποκλειστικά ή παράλληλα με ποσοστά (προμήθειες) επί των πωλήσεων διέπεται από ειδικό καθεστώς. Η βασική αρχή ορίζει ότι οι εισφορές υπολογίζονται επί των πραγματικών ακαθάριστων αποδοχών, με την προϋπόθεση ότι αυτές δεν υπολείπονται του νόμιμου κατώτατου μισθού ούτε υπερβαίνουν το ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών.
Όταν ο εργαζόμενος (π.χ. πλασιέ, περιοδεύων πωλητής, ασφαλιστικός σύμβουλος με σχέση εξαρτημένης εργασίας) λαμβάνει αμοιβές βάσει επίτευξης στόχων ή πωλήσεων, η Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ) υποβάλλεται με βάση τα συνολικά ποσά που πιστώνονται εντός της μισθολογικής περιόδου.
Τα βασικά στοιχεία υπολογισμού εισφορών
| Χαρακτηριστικό | Ισχύον καθεστώς |
| Βάση υπολογισμού | Συνολικές ακαθάριστες αποδοχές (Βασικός μισθός + Ποσοστά/Προμήθειες) |
| Κατώτατο όριο ασφάλισης | Ο εκάστοτε νομοθετημένος Κατώτατος Μισθός (για πλήρη απασχόληση) |
| Ανώτατο όριο (Πλαφόν) | 7.373,53€ μηνιαίως (για το σύνολο των αποδοχών) |
| Ποσοστό εισφορών | Κανονικό πακέτο κάλυψης μισθωτού (π.χ. 36,16% για μικτή ασφάλιση) |
| Υπόχρεος καταβολής | Ο εργοδότης (με παρακράτηση του εργατικού μεριδίου) |
Προϋποθέσεις και κανόνες υπολογισμού
Για τον ορθό υπολογισμό των εισφορών και την αποφυγή αποκλίσεων κατά τον έλεγχο της ΑΠΔ, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι κανόνες:
Βασικοί κανόνες υπολογισμού
- Συνδυασμός σταθερού μισθού και προμηθειών: Εάν υπάρχει βασικός μισθός plus ποσοστά, τα δύο ποσά αθροίζονται και οι εισφορές υπολογίζονται στο συνολικό άθροισμα της μισθολογικής περιόδου.
- Αμοιβή αποκλειστικά με ποσοστά: Εάν η συμφωνία προβλέπει αμοιβή μόνο με προμήθεια, το ποσό που προκύπτει δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το νόμιμο νομοθετημένο ημερομίσθιο/μισθό για τις ημέρες εργασίας που πραγματοποιήθηκαν. Αν η προμήθεια είναι χαμηλότερη, οι εισφορές υπολογίζονται υποχρεωτικά επί του κατώτατου μισθού.
- Χρονικός προσδιορισμός: Τα ποσοστά πωλήσεων συνυπολογίζονται στη μισθολογική περίοδο κατά την οποία κατέστησαν δεδουλευμένα και εκκαθαρίστηκαν.
Λίστα απαιτούμενων στοιχείων στην ΑΠΔ
- Κωδικός Πακέτου Κάλυψης (ΚΠΚ): Ανάλογα με την ειδικότητα του πωλητή (π.χ. ΚΠΚ 101 για μικτή ασφάλιση).
- Τύπος Αποδοχών:
- Τύπος 01 (Τακτικές Αποδοχές): Για τον βασικό μισθό και τα τακτικώς καταβαλλόμενα ποσοστά.
- Τύπος 09 (Έκτακτες Αποδοχές / Bonus): Για περιστασιακές ή ετήσιες προμήθειες/στόχους.
- Ημέρες Ασφάλισης: 25 ημέρες ανά μήνα για πλήρη απασχόληση (εφόσον καλύπτεται το ελάχιστο όριο αποδοχών).
Η διαδικασία εκκαθάρισης και υποβολής βήμα προς βήμα
Η καταχώριση και ο υπολογισμός των εισφορών από το λογιστήριο της επιχείρησης διενεργείται ως εξής:
- Εκκαθάριση Πωλήσεων: Στο τέλος του μήνα υπολογίζεται το συνολικό ποσό των προμηθειών που δικαιούται ο πωλητής βάσει των πραγματοποιηθέντων πωλήσεων.
- Σύγκριση με τα Κατώτατα Όρια: Ελέγχεται αν το άθροισμα (ή η σκέτη προμήθεια) καλύπτει τις ελάχιστες νόμιμες αποδοχές για τις ημέρες απασχόλησης. Αν υπολείπεται, προσαρμόζεται η βάση υπολογισμού εισφορών στο κατώτατο όριο.
- Εφαρμογή Πλαφόν: Εάν οι συνολικές αποδοχές μαζί με τις προμήθειες ξεπερνούν το ανώτατο όριο (7.373,53€), οι εισφορές υπολογίζονται μέχρι το ποσό του πλαφόν.
- Υποβολή ΑΠΔ: Ο εργοδότης υποβάλλει ηλεκτρονικά την ΑΠΔ στον e-ΕΦΚΑ έως την τελευταία ημέρα του επόμενου μήνα και καταβάλλει τις αντίστοιχες εισφορές.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Τι συμβαίνει αν σε έναν μήνα ο πωλητής δεν κάνει καμία πώληση;
Εφόσον ο πωλητής συνδέεται με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, ο εργοδότης υποχρεούται να του καταβάλει τουλάχιστον τον κατώτατο νομοθετημένο μισθό (ή τον συμφωνηθέντα σταθερό μισθό). Οι ασφαλιστικές εισφορές θα υπολογιστούν υποχρεωτικά πάνω σε αυτό το ελάχιστο ποσό.
Υπολογίζονται εισφορές e-ΕΦΚΑ στις προμήθειες των ελεύθερων επαγγελματιών (με μπλοκάκι);
Εάν ο πωλητής αμείβεται με δελτίο παροχής υπηρεσιών (ΔΠΥ) και υπάγεται στη ρύθμιση της παραγράφου 9 του άρθρου 39 του Ν. 4387/2016 (έως 2 εργοδότες), οι εισφορές υπολογίζονται επί της αξίας του τιμολογίου και επιμερίζονται μεταξύ εργοδότη (2/3) και ασφαλισμένου (1/3). Αν είναι κανονικός ελεύθερος επαγγελματίας, καταβάλλει τις σταθερές μηνιαίες ασφαλιστικές κατηγορίες που έχει επιλέξει.
Πώς υπολογίζονται τα δώρα (Χριστουγέννων/Πάσχα) και το επίδομα αδείας στα ποσοστά;
Τα ποσοστά και οι προμήθειες συνυπολογίζονται στον υπολογισμό των επιδομάτων εορτών και αδείας. Συγκεκριμένα, υπολογίζεται ο μέσος όρος των προμηθειών που έλαβε ο εργαζόμενος κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα (π.χ. από 1/1 έως 30/4 για το Δώρο Πάσχα), και επί του συνολικού ποσού υπολογίζονται οι αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές.
Πώς επηρεάζουν οι προμήθειες το συντάξιμο μισθό;
Επειδή οι εισφορές υπολογίζονται επί των συνολικών ακαθάριστων αποδοχών (συμπεριλαμβανομένων των προμηθειών), τα ποσά αυτά αυξάνουν τις συντάξιμες αποδοχές του ασφαλισμένου, οδηγώντας μελλοντικά σε υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη.
