Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ μπαίνουν οι επιστροφές ΦΠΑ σε επιχειρήσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς να ενεργοποιούν νέο κύμα στοχευμένων ελέγχων για τον εντοπισμό εικονικών τιμολογίων και αδικαιολόγητων πιστωτικών υπολοίπων. Η φορολογική διοίκηση θέτει σε πλήρη εφαρμογή αλγόριθμους ανάλυσης κινδύνου (risk analysis), διασταυρώνοντας τα στοιχεία που υποβάλλονται στην πλατφόρμα myDATA με τα τραπεζικά δεδομένα των εταιρειών, προκειμένου να διακριβωθεί η πραγματική εκτέλεση των υπηρεσιών.
Πώς διεξάγονται οι νέοι έλεγχοι της ΑΑΔΕ
Η ελεγκτική διαδικασία επικεντρώνεται στην επαλήθευση της υπαρκτής δραστηριότητας και στη σκοπιμότητα των δαπανών που δηλώνονται από τις συμβουλευτικές εταιρείες.
- Διασταύρωση στοιχείων myDATA: Έλεγχος της ταύτισης μεταξύ εσόδων, εξόδων και δηλώσεων ΦΠΑ σε πραγματικό χρόνο.
- Επαλήθευση τραπεζικών συναλλαγών: Υποχρεωτική επιβεβαίωση της εξόφλησης των τιμολογίων μέσω τραπεζικών μέσων πληρωμής.
- Έλεγχος υποδομών: Αυτοψία στις δηλωμένες έδρες για τη διαπίστωση της υλικοτεχνικής υποδομής και του απασχολούμενου προσωπικού.
- Τεκμηρίωση παραδοτέων: Εξέταση των συμβάσεων, των εκθέσεων πεπραγμένων και των αποδεικτικών παραδοτέων για κάθε σύμβαση παροχής συμβουλών.
Κριτήρια αξιολόγησης κινδύνου και όρια ελέγχου
Η επιλογή των υποθέσεων για εξπρές επανέλεγχο ή προληπτικό έλεγχο βασίζεται σε συγκεκριμένους δείκτες επικινδυνότητας που έχουν ενσωματωθεί στο σύστημα της ΑΑΔΕ.
| Παράμετρος ελέγχου | Κριτήριο επικινδυνότητας | Ενέργεια ελεγκτικών αρχών |
| Ύψος πιστωτικού υπολοίπου | Αιτήματα επιστροφής άνω των 10.000 ευρώ | Άμεση ενεργοποίηση πρωτοκόλλου ανάλυσης κινδύνου |
| Σχέση εσόδων – εξόδων | Συνεχής δήλωση ζημιών με υψηλές εισροές ΦΠΑ | Διασταυρωτικός έλεγχος στους προμηθευτές |
| Χρονικό διάστημα αιτήματος | Υποβολή εντός 30 ημερών από τη λήξη της φορολογικής περιόδου | Προτεραιοποίηση για εξπρές επιστροφή ή πάγωμα |
| Τραπεζική εξόφληση | Συναλλαγές άνω των 500 ευρώ χωρίς τραπεζικό μέσο | Απόρριψη έκπτωσης ΦΠΑ και επιβολή προστίμων |
Δικαιολογητικά που απαιτούνται για την επιστροφή ΦΠΑ
Για την έγκριση του αιτήματος επιστροφής ΦΠΑ, οι επιχειρήσεις οφείλουν να προσκομίσουν στην αρμόδια ΔΟΥ ή ΕΛ.ΚΕ. τα παρακάτω στοιχεία:
- Ιδιωτικά συμφωνητικά και συμβάσεις έργου ψηφιακά κατατεθειμένα στην ΑΑΔΕ.
- Αναλυτικά παραδοτέα (εκθέσεις, μελέτες, παρουσιάσεις) που αποδεικνύουν την παροχή της υπηρεσίας.
- Εκτυπώσεις τραπεζικών κινήσεων (bank statements) για την επιβεβαίωση των πληρωμών.
- Ισοζύγια λογαριασμών και αναλυτικά καθολικά της περιόδου που αφορά το αίτημα.
Τι πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις
Οι εταιρείες παροχής συμβουλών πρέπει να διασφαλίσουν ότι κάθε σύμβαση συνοδεύεται από σαφές αντικείμενο εργασιών και μετρήσιμα παραδοτέα. Η απλή έκδοση ενός τιμολογίου με γενική περιγραφή «παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών» θεωρείται από τις φορολογικές αρχές υψηλού κινδύνου και οδηγεί αυτόματα σε πάγωμα της επιστροφής μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο διαρκεί η διαδικασία επιστροφής ΦΠΑ μετά τον έλεγχο;
Για τις επιχειρήσεις που κατατάσσονται στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου, η επιστροφή ολοκληρώνεται εντός 30 ημερών. Σε περίπτωση που απαιτηθεί επανέλεγχος δικαιολογητικών, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί έως και τις 90 ημέρες.
Τι συμβαίνει αν δεν υπάρχουν γραπτά παραδοτέα για τις υπηρεσίες;
Αν η επιχείρηση αδυνατεί να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία για την εκτέλεση του έργου, ο ΦΠΑ εισροών απορρίπτεται, το αίτημα επιστροφής καταλογίζεται ως αδικαιολόγητο και επιβάλλονται πρόστιμα εκπρόθεσμης ή ανακριβούς δήλωσης.
Επηρεάζει η καθυστέρηση διαβίβασης στο myDATA την επιστροφή;
Ναι, η μη τακτική διαβίβαση των δεδομένων στο myDATA ή η ύπαρξη ασυμφωνιών μεταξύ των εγγραφών της επιχείρησης και των προμηθευτών της συνιστά λόγο καθυστέρησης και διενέργειας συμπληρωματικού ελέγχου.
Πότε μια επιστροφή ΦΠΑ εγκρίνεται χωρίς έλεγχο;
Χωρίς εκ των προτέρων έλεγχο εγκρίνονται οι επιστροφές για επιχειρήσεις που ανήκουν στη «λευκή λίστα» (zero risk) της ΑΑΔΕ, διαθέτουν συνεπές φορολογικό προφίλ και δεν έχουν υποπέσει σε σοβαρές φορολογικές παραβάσεις την τελευταία τριετία.
