Η έκδοση της βεβαίωσης μη οφειλής φόρου κληρονομιάς για τη μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων γίνεται πλέον ηλεκτρονικά μέσα από την πλατφόρμα myAADE, χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία του φορολογουμένου στην αρμόδια ΔΟΥ. Το απαραίτητο αυτό έγγραφο —γνωστό και ως πιστοποιητικό του άρθρου 105 του ν. 2961/2001— επιβεβαιώνει ότι ο φόρος κληρονομιάς που αναλογεί στα εταιρικά μερίδια έχει εξοφληθεί πλήρως ή ότι η μεταβίβαση απαλλάσσεται από τον φόρο.
Η διαδικασία αφορά κληρονόμους που επιθυμούν να μεταβιβάσουν, να μεταβιβάσουν λόγω πώλησης ή να δωρίσουν εταιρικά μερίδια (ΕΠΕ, ΙΚΕ, ΟΕ, ΕΕ) ή μη εισηγμένες μετοχές που περιήλθαν στην κατοχή τους από κληρονομιά.
Τα βήματα για την έκδοση της βεβαίωσης στο myAADE
Η είσοδος στην πλατφόρμα και η υποβολή της αίτησης ολοκληρώνονται σε λίγα λεπτά, εφόσον έχει προηγηθεί η εκκαθάριση της οικείας δήλωσης φόρου κληρονομιάς.
- Είσοδος στην πύλη: Σύνδεση στην ψηφιακή πύλη myAADE με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet.
- Επιλογή εφαρμογής: Μετάβαση στην ενότητα «Εφαρμογές» -> «Δηλώσεις Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτων, Δωρεάς, Γονικής Παροχής και Κληρονομιάς» (myPROPERTY).
- Εντοπισμός της δήλωσης: Επιλογή της υποβληθείσας δήλωσης φόρου κληρονομιάς που περιλαμβάνει τα συγκεκριμένα εταιρικά μερίδια.
- Έκδοση πιστοποιητικού: Εφόσον η εκκαθάριση δείχνει μηδενική οφειλή ή ο βεβαιωθείς φόρος έχει εξοφληθεί, η εφαρμογή παράγει αυτόματα το αποδεικτικό καταβολής / βεβαίωση του άρθρου 105.
- Αποθήκευση και εκτύπωση: Το έγγραφο φέρει μοναδικό αναγνωριστικό και ψηφιακή σφραγίδα της ΑΑΔΕ, έτοιμο προς λήψη σε μορφή PDF.
Δικαιολογητικά και προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση της διαδικασίας
Πριν προχωρήσετε στην αίτηση έκδοσης της βεβαίωσης, πρέπει να βεβαιωθείτε ότι πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις:
- Υποβολή αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης φόρου κληρονομιάς στην οποία δηλώνονται αναλυτικά τα εταιρικά μερίδια και η εκτιμώμενη αξία τους κατά τον χρόνο θανάτου.
- Πλήρης εξόφληση του βεβαιωθέντος φόρου ή ρύθμιση αυτού, εφόσον προέκυψε χρεωστικό ποσό από την εκκαθάριση.
- Καταστατικό της εταιρείας και βεβαίωση ΓΕΜΗ που αποδεικνύει την εταιρική σύνθεση και τον αριθμό των μεριδίων του αποβιώσαντος.
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών (έχουν ήδη καταχωρηθεί κατά την υποβολή της αρχικής δήλωσης).
Βασικά στοιχεία και προθεσμίες για τον φόρο κληρονομιάς εταιρικών μεριδίων
Ο υπολογισμός του φόρου και οι προθεσμίες υποβολής διαφοροποιούνται ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας και την αξία της εταιρικής μερίδας.
| Κατηγορία δικαιούχων | Αφορολόγητο όριο | Συντελεστές φορολόγησης | Προθεσμία υποβολής δήλωσης |
| Κατηγορία Α’ (Σύζυγος, τέκνα, γονείς, εγγόνια) | 150.000 € | 1% έως 10% (κλιμακωτά για ποσά άνω του αφορολόγητου) | 6 μήνες από τον θάνατο (ή 12 μήνες αν ο αποβιώσας ζούσε στο εξωτερικό) |
| Κατηγορία Β’ (Αδέλφια, ανίψια, παππούδες) | 30.000 € | 5% έως 20% | 6 μήνες από τον θάνατο (ή 12 μήνες αν ο αποβιώσας ζούσε στο εξωτερικό) |
| Κατηγορία Γ’ (Λοιποί συγγενείς & τρίτοι) | 6.000 € | 20% έως 40% | 6 μήνες από τον θάνατο (ή 12 μήνες αν ο αποβιώσας ζούσε στο εξωτερικό) |
Συχνές ερωτήσεις
Τι γίνεται αν ο φόρος κληρονομιάς εξοφλείται σε δόσεις;
Η βεβαίωση μη οφειλής (πιστοποιητικό άρθρου 105) χορηγείται εφόσον έχει εξοφληθεί το σύνολο του φόρου που αναλογεί στα συγκεκριμένα εταιρικά μερίδια. Αν ο φόρος καταβάλλεται σε δόσεις, μπορεί να εκδοθεί βεβαίωση μόνο αν καταβληθεί εφάπαξ το ποσό που αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη μεταβιβαζόμενη μερίδα.
Πόσο χρόνο ισχύει η βεβαίωση μη οφειλής φόρου κληρονομιάς;
Το πιστοποιητικό που εκδίδεται ψηφιακά δεν φέρει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης, καθώς πιστοποιεί την ολοσχερή εξόφληση ή τη μη οφειλή φόρου για τη συγκεκριμένη αιτία (κληρονομιά). Ωστόσο, οι συμβολαιογράφοι και το ΓΕΜΗ ζητούν πρόσφατα εκδοθέν έγγραφο κατά τη σύνταξη της πράξης μεταβίβασης.
Μπορώ να μεταβιβάσω τα εταιρικά μερίδια χωρίς αυτή τη βεβαίωση;
Όχι, η προσκόμιση της βεβαίωσης είναι υποχρεωτική εκ του νόμου. Τόσο ο συμβολαιογράφος (σε περίπτωση συμβολαιογραφικού εγγράφου) όσο και η αρμόδια υπηρεσία ΓΕΜΗ ή ο διαχειριστής της εταιρείας αρνούνται την καταχώριση της μεταβίβασης αν δεν επιδειχθεί το πιστοποιητικό του άρθρου 105 του ν. 2961/2001.
