Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ μπαίνουν άμεσα εκατοντάδες επιχειρήσεις εισαγωγών και εξαγωγών, καθώς ενεργοποιείται ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο διασταυρώσεων για τις αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ με στόχο την πάταξη των εικονικών συναλλαγών και την επιτάχυνση των πληρωμών στους συνεπείς φορολογούμενους.
Η ελεγκτική αρχή αξιοποιεί πλέον αλγόριθμους ανάλυσης κινδύνου (Risk Analysis), ψηφιακά δεδομένα από το σύστημα myDATA και τα ηλεκτρονικά τελωνειακά συστήματα AES και IMPORT, ελέγχοντας σε πραγματικό χρόνο αν τα εμπορεύματα έχουν πράγματι διακινηθεί ή αν πρόκειται για “χάρτινες” εξαγωγές.
Πώς διαμορφώνονται τα κριτήρια ελέγχου και οι προθεσμίες
Οι νέες οδηγίες χωρίζουν τις επιχειρήσεις σε κατηγορίες επικινδυνότητας, καθορίζοντας ποιες θα λαμβάνουν την επιστροφή αμέσως και ποιες θα περνούν από εξονυχιστικό έλεγχο πριν δουν χρήματα στον λογαριασμό τους.
| Κριτήριο / Παράμετρος | Χαμηλού κινδύνου (Green Fast-Track) | Υψηλού κινδύνου (Red Flag) |
| Ιστορικό συμμόρφωσης | Χωρίς φορολογικές παραβάσεις την τελευταία 3ετία | Υπότροπες ή νεοσύστατες εταιρείες χωρίς υποδομή |
| Διασταύρωση myDATA & Τελωνείων | Πλήρης ταύτιση τιμολογίων και διασαφήσεων | Αποκλίσεις στα ποσά ή μη επιβεβαιωμένη έξοδος εμπορευμάτων |
| Χρόνος διεκπεραίωσης | Εντός 30 ημερών (αυτόματη επιστροφή) | Έως 90 ημέρες κατόπιν ελέγχου |
| Ποσοστό δειγματοληπτικού ελέγχου | Κάτω από 5% | 100% έλεγχος δικαιολογητικών |
Τα δικαιολογητικά που ζητούν οι ελεγκτές
Για να εγκριθεί η επιστροφή ΦΠΑ χωρίς καθυστερήσεις, οι εξαγωγικές και εισαγωγικές επιχειρήσεις οφείλουν να διατηρούν πλήρη ψηφιακό και φυσικό φάκελο για κάθε συναλλαγή. Οι ελεγκτικές αρχές επικεντρώνονται στα εξής έγγραφα:
- Διασαφήσεις εξαγωγής (MRN) με επιβεβαιωμένη έξοδο από το αυτοματοποιημένο σύστημα AES.
- Φορτωτικές έγγραφα (CMR, Bill of Lading, Air Waybill) που αποδεικνύουν τη φυσική μεταφορά των αγαθών.
- Τραπεζικά αποδεικτικά εξόφλησης των τιμολογίων μέσω επαγγελματικών λογαριασμών.
- Ηλεκτρονικά τιμολόγια διαβιβασμένα στην πλατφόρμα myDATA με τη σωστή σήμανση απαλλαγής ΦΠΑ.
- Συμβάσεις αγοραπωλησίας και αλληλογραφία που επιβεβαιώνουν την επιχειρηματική σκοπιμότητα της συναλλαγής.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε κινδυνεύει να μπλοκάρει η επιστροφή ΦΠΑ σε μια εξαγωγική επιχείρηση;
Η διαδικασία παγώνει όταν διαπιστώνεται ασυμφωνία ανάμεσα στα στοιχεία που δηλώθηκαν στο myDATA και τα δεδομένα που διαβιβάστηκαν από το τελωνείο έξουδου, ή όταν ο παραλήπτης στο εξωτερικό θεωρείται φορολογικά “ύποπτος”.
Τι ισχύει για τις νεοσύστατες εισαγωγικές και εξαγωγικές εταιρείες;
Οι νέες επιχειρήσεις εντάσσονται αυτόματα στην κατηγορία αυξημένου κινδύνου για τους πρώτους μήνες λειτουργίας τους, πράγμα που σημαίνει ότι οι πρώτες αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ εκτελούνται πάντα μετά από προληπτικό έλεγχο.
Πώς βοηθά το σύστημα myDATA στην ταχύτερη επιστροφή;
Όταν όλα τα παραστατικά αγορών, πωλήσεων και μεταφορών έχουν διαβιβαστεί σωστά και ταυτίζονται με τις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ, το σύστημα κατατάσσει την αίτηση στις υποθέσεις fast-track, επιτρέποντας την πίστωση των χρημάτων σε ελάχιστες ημέρες.
Τι συμβαίνει αν εντοπιστούν αποκλίσεις κατά τον έλεγχο;
Σε περίπτωση διαπιστωμένων παραβάσεων ή εικονικότητας, η ΑΑΔΕ προχωρά σε προσωρινή αναστολή του δικαιώματος επιστροφής, καταλογισμό του οφειλόμενου φόρου με προσαυξήσεις και διενέργεια πλήρους φορολογικού ελέγχου σε βάθος πενταετίας.
