Η παράλληλη ασφάλιση προσφέρει διπλή ενίσχυση στο τελικό ποσό της σύνταξης μέσω ειδικής προσαύξησης, ενώ η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί το βασικότερο «εργαλείο» για ταχύτερη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή αύξηση των συντάξιμων αποδοχών στον e-ΕΦΚΑ.
Για τους ασφαλισμένους που έχουν διανύσει παράλληλο χρόνο σε δύο ή περισσότερους φορείς (π.χ. ΙΚΑ και ΟΑΕΕ), ο τρόπος υπολογισμού των αποδοχών αλλά και το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό εισόδημα στη συνταξιοδότηση.
Πώς υπολογίζεται η σύνταξη με παράλληλη ασφάλιση
Στο ισχύον ασφαλιστικό σύστημα, ο παράλληλος χρόνος ασφάλισης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015 δεν προσαυξάνει τα συντάξιμα έτη για τη θεμελίωση της μίας κύριας σύνταξης, αλλά αξιοποιείται οικονομικά. Ο ασφαλισμένος λαμβάνει μία εθνική σύνταξη και μία ανταποδοτική σύνταξη για τον κύριο χρόνο ασφάλισής του.
Για τον παράλληλο χρόνο, υπολογίζεται μια επιπλέον ετήσια προσαύξηση που προστίθεται στο συνολικό ποσό. Η προσαύξηση αυτή υπολογίζεται με ετήσιο συντελεστή 0,075% για κάθε ποσοστή μονάδα επιπλέον ασφαλιστικής εισφοράς που καταβλήθηκε για τον κλάδο σύνταξης.
Για παράδειγμα, αν ένας μισθωτός κατέβαλε παράλληλα εισφορές ως ελεύθερος επαγγελματίας (πρώην ΟΑΕΕ) με ποσοστό 20% για τον κλάδο κύριας σύνταξης, ο ετήσιος συντελεστής προσαύξησης διαμορφώνεται σε 1,5% (20 x 0,075%) επί των συντάξιμων αποδοχών του παράλληλου χρόνου.
Τι ισχύει για την εξαγορά πλασματικών ετών
Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων επιτρέπει στους ασφαλισμένους να καλύψουν τα κενά που τους λείπουν για τη συμπλήρωση της 40ετίας ή των απαιτούμενων ορίων ηλικίας.
Τα βασικά είδη πλασματικών ετών περιλαμβάνουν:
- Στρατιωτική θητεία (για τους άνδρες ασφαλισμένους).
- Χρόνο σπουδών σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές.
- Χρόνο λόγω τέκνων (1 έτος για το πρώτο παιδί, 2 για το δεύτερο, 2 για το τρίτο – συνολικά έως 5 έτη).
- Κενά ασφάλισης και περιόδους επιδοτούμενης ανεργίας ή ασθένειας.
- Γονική άδεια ανατροφής παιδιών.
Στον ιδιωτικό τομέα και στους ελεύθερους επαγγελματίες, το ανώτατο όριο αναγνώρισης είναι τα 7 έτη. Στο Δημόσιο, το όριο αυτό μπορεί να φτάσει έως και τα 12 έτη συνυπολογίζοντας τα πλασματικά χρόνια λόγω τέκνων.
Κόστος εξαγοράς και τρόποι πληρωμής
Το κόστος για την εξαγορά των πλασματικών ετών συνδέεται άμεσα με την κατηγορία ασφάλισης και τις αποδοχές του ασφαλισμένου. Με την προσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ, η ελάχιστη μηνιαία εισφορά εξαγοράς για τους μισθωτούς διαμορφώνεται ανάλογα.
| Κατηγορία ασφαλισμένου | Βάση υπολογισμού κόστους | Ελάχιστο/Τρέχον μηνιαίο κόστος |
| Μισθωτοί Ιδιωτικού Τομέα | 20% επί των μικτών αποδοχών του τελευταίου μήνα πριν την αίτηση | 184 €/μήνας (με βάση τον κατώτατο μισθό) |
| Δημόσιοι Υπάλληλοι | 20% επί του βασικού μισθού του μήνα υποβολής της αίτησης | Ανάλογα με το μισθολογικό κλιμάκιο |
| Ελεύθεροι Επαγγελματίες ( his-ΕΦΚΑ) | Βάσει της επιλεγμένης ασφαλιστικής κατηγορίας | 185,09 €/μήνας (1η κατηγορία) έως 597,06 €/μήνας (6η κατηγορία) |
Η εξόφληση του ποσού της εξαγοράς γίνεται με δύο τρόπους:
- Εφάπαξ καταβολή: Παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς.
- Τμηματική καταβολή: Γίνεται με μηνιαία παρακράτηση από το ποσό της σύνταξης (έως το 1/4 του μηνιαίου ποσού) ή με δόσεις πριν τη συνταξιοδότηση, χωρίς έκπτωση.
Δικαιολογητικά για την αίτηση αναγνώρισης
Για την υποβολή της αίτησης e-ΕΦΚΑ απαιτούνται τα εξής δικαιολογητικά:
- Πιστοποιητικό τύπου Α’ από το Στρατολογικό Γραφείο (για την εξαγορά στρατιωτικής θητείας).
- Αντίγραφο πτυχίου ή βεβαίωση σπουδών από την οικεία σχολή (για την εξαγορά χρόνου σπουδών).
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης (για την αναγνώριση χρόνου λόγω τέκνων).
- Βεβαίωση επιδότησης ανεργίας ή ασθένειας από τη ΔΥΠΑ/e-ΕΦΚΑ (για δωρεάν ή επιδοτούμενους χρόνους).
- Υπεύθυνη δήλωση για το ταμείο υποδοχής και τον τρόπο εξόφλησης (εφάπαξ ή με δόσεις).
Συχνές Ερωτήσεις
Πότε συμφέρει η εξαγορά πλασματικών ετών;
Η εξαγορά συμφέρει κυρίως όταν ξεκλειδώνει τη θεμελίωση δικαιώματος που διαφορετικά δεν συμπληρώνεται (π.χ. συμπλήρωση 40ετίας για συνταξιοδότηση στο 62ο έτος). Αν ο ασφαλισμένος έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα, η εξαγορά αξίζει μόνο αν η αύξηση που προσφέρει στην ανταποδοτική σύνταξη καλύπτει το κόστος σε σύντομο χρονικό ορίζοντα.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω τα πλασματικά έτη και στην παράλληλη ασφάλιση;
Τα πλασματικά έτη προσμετρώνται στον κύριο φορέα συνταξιοδότησης για τη θεμελίωση του δικαιώματος ή την αύξηση των συντάξιμων ετών. Δεν μπορούν να εξαγοραστούν διπλά για να αυξήσουν ταυτόχρονα και τον παράλληλο χρόνο ασφάλισης.
Τι γίνεται αν υποβάλω αίτηση και μετανιώσω για την εξαγορά;
Η αίτηση αναγνώρισης μπορεί να ανακληθεί εφόσον δεν έχει ξεκινήσει η καταβολή των δόσεων ή η εφάπαξ πληρωμή. Αν η απόφαση εξαγοράς έχει οριστικοποιηθεί και έχει αρχίσει η παρακράτηση ή η πληρωμή, τα καταβληθέντα ποσά δεν επιστρέφονται, αλλά αναγνωρίζεται ο αντίστοιχος χρόνος που έχει ήδη αποπληρωθεί.
Ποιες περιπτώσεις πλασματικών χρόνων αναγνωρίζονται δωρεάν;
Ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας και ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας αναγνωρίζονται χωρίς κόστος εξαγοράς. Οι περίοδοι αυτοί χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και δεν συνυπολογίζονται για την αύξηση του ποσού της ανταποδοτικής σύνταξης.
