Η μετατροπή της σύμβασης εργασίας από πλήρη σε μερική απασχόληση απαιτεί υποχρεωτικά τη συμφωνία του εργαζόμενου, καθώς η μονομερής επιβολή της από τον εργοδότη θεωρείται παράνομη και συνιστά βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας. Με βάση το εργατικό δίκαιο που ισχύει τον Μάιο του 2026, οποιαδήποτε αλλαγή στο ωράριο πρέπει να αποτυπώνεται εγγράφως και να υποβάλλεται στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ II εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Οι βασικές προϋποθέσεις και τα δικαιώματα
Ο νόμος προστατεύει τον εργαζόμενο από αυθαίρετες μειώσεις ωραρίου που αποσκοπούν στη μείωση του μισθολογικού κόστους χωρίς τη συναίνεσή του. Αν ο εργοδότης προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση χωρίς γραπτή συμφωνία, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να τη θεωρήσει ως άκυρη απόλυση και να διεκδικήσει τις ανάλογες αποζημιώσεις.
| Δικαίωμα / Κριτήριο | Τι ισχύει το 2026 |
| Συναίνεση Εργαζόμενου | Απαραίτητη η γραπτή συμφωνία (τροποποιητική σύμβαση) |
| Αποδοχές | Αναλογικές με τις ώρες εργασίας (βάσει του κατώτατου ή συλλογικού μισθού) |
| Προστασία από Απόλυση | Απαγορεύεται η απόλυση επειδή ο εργαζόμενος αρνήθηκε τη μετατροπή |
| Δικαίωμα Προτίμησης | Προτεραιότητα του εργαζόμενου αν ξανανοίξει θέση πλήρους απασχόλησης |
| Άδεια & Επιδόματα | Υπολογίζονται αναλογικά (pro rata) με βάση τις ώρες εργασίας |
Τι πρέπει να προσέξετε πριν υπογράψετε
Πριν ο εργαζόμενος αποδεχθεί τη μετάβαση σε καθεστώς μερικής απασχόλησης, πρέπει να γνωρίζει ότι η νέα σύμβαση επηρεάζει άμεσα τα ασφαλιστικά του δικαιώματα και τις μελλοντικές του παροχές.
Τα κρίσιμα σημεία που πρέπει να ελεγχθούν είναι:
- Η έγγραφη μορφή: Η συμφωνία πρέπει να είναι γραπτή. Αν είναι προφορική, θεωρείται ότι η απασχόληση παραμένει πλήρης.
- Η προθεσμία αναγγελίας: Ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιήσει τη μετατροπή στο ΕΡΓΑΝΗ II εντός 8 ημερών.
- Τα ένσημα: Η μερική απασχόληση οδηγεί σε λιγότερα ένσημα ανά μήνα, γεγονός που επηρεάζει τον χρόνο συνταξιοδότησης και το ύψος της σύνταξης.
- Το επίδομα ανεργίας: Σε περίπτωση μελλοντικής απόλυσης, το ύψος του επιδόματος από τη ΔΥΠΑ θα υπολογιστεί με βάση τον νέο, μειωμένο μισθό.
Η εξαίρεση της εκ περιτροπής εργασίας
Σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης περιορισμένης δραστηριότητας της επιχείρησης, ο εργοδότης μπορεί να επιβάλει εκ περιτροπής εργασία για διάστημα που δεν υπερβαίνει τους 9 μήνες ανά έτος. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση όμως, απαιτείται προηγούμενη διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή το σωματείο, και η απόφαση πρέπει να κοινοποιηθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Μπορεί ο εργοδότης να με απολύσει αν αρνηθώ τη μερική απασχόληση;
Όχι, η απόλυση που γίνεται ως «εκδίκηση» για την άρνηση του εργαζόμενου να δεχθεί μείωση ωραρίου είναι ρητά άκυρη βάσει του νόμου. Σε τέτοια περίπτωση, ο εργαζόμενος μπορεί να προσφύγει δικαστικά ζητώντας μισθούς υπερημερίας.
Πόση άδεια δικαιούμαι αν δουλεύω 4 ώρες αντί για 8;
Δικαιούστε τον ίδιο αριθμό ημερών άδειας που προβλέπεται για την πλήρη απασχόληση, αλλά οι αποδοχές της άδειας και το επίδομα αδείας θα υπολογιστούν με βάση τον μισθό της μερικής απασχόλησης.
Αν μετατραπεί η σύμβασή μου, χάνω την προϋπηρεσία μου;
Όχι, η προϋπηρεσία που έχετε διανύσει με πλήρη απασχόληση παραμένει «κλειδωμένη». Η νέα προϋπηρεσία θα συνεχίσει να προσμετράται κανονικά, απλώς οι αποδοχές σας θα είναι μειωμένες αναλογικά.
Μπορώ να επιστρέψω σε πλήρες ωράριο αργότερα;
Ο εργαζόμενος με μερική απασχόληση έχει δικαίωμα προτίμησης για πρόσληψη σε θέση πλήρους απασχόλησης που κενώνεται στην επιχείρηση, εφόσον διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα.
