Η διεκδίκηση της αποζημίωσης και η ακύρωση μιας παράνομης απόλυσης κρίνονται σε αυστηρές προθεσμίες που ξεκινούν από την επόμενη κιόλας ημέρα της λήξης της εργασιακής σχέσης, καθιστώντας την άμεση αντίδραση του εργαζόμενου τον πιο καθοριστικό παράγοντα για τη δικαίωσή του. Αν απολυθήκατε χωρίς να τηρηθούν οι νόμιμες διαδικασίες, αν δεν σας καταβλήθηκε ολόκληρη η αποζημίωση ή αν η καταγγελία της σύμβασης έγινε για λόγους εκδικητικότητας, ο νόμος σάς δίνει συγκεκριμένα όπλα, αρκεί να κινηθείτε γρήγορα.
Τα νομικά βήματα για τη δικαίωσή σας
Το πρώτο βήμα μετά την κοινοποίηση της απόλυσης είναι η προσφυγή στην Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ) για την υποβολή εργατικής διαφοράς. Αυτή η διαδικασία αποτελεί ένα πρώτο, δωρεάν βήμα πίεσης προς τον εργοδότη, όπου επιχειρείται συμβιβαστική λύση.
Αν η πλευρά της επιχείρησης εμμένει στη στάση της, ο δρόμος για το αρμόδιο Μονομελές Πρωτοδικείο είναι μονόδρομος. Η κατάθεση αγωγής είναι απαραίτητη τόσο για τη διεκδίκηση της νόμιμης αποζημίωσης όσο και για την αναγνώριση της ακυρότητας της απόλυσης, η οποία συνεπάγεται την καταβολή μισθών υπερημερίας για όλο το διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τη δίκη.
Οι κρίσιμες προθεσμίες που δεν πρέπει να χάσετε
Στο εργατικό δίκαιο, ο χρόνος λειτουργεί εις βάρος του εργαζόμενου. Οι προθεσμίες είναι ανατρεπτικές, που σημαίνει ότι αν περάσουν, χάνετε οριστικά το δικαίωμα να στραφείτε δικαστικά κατά του εργοδότη.
| Δικαίωμα εργαζόμενου | Προθεσμία ενέργειας | Σημείο έναρξης |
| Ακύρωση απόλυσης & διεκδίκηση μισθών υπερημερίας | 3 μήνες | Από την ημέρα λύσης της σύμβασης |
| Καταβολή ή συμπλήρωση αποζημίωσης | 6 μήνες | Από την ημέρα που η απόλυση έγινε ενεργή |
| Εγγραφή στο Ταμείο Ανεργίας (ΔΥΠΑ) | 60 ημέρες | Από την ημερομηνία της απόλυσης |
Τι χρειάζεται να έχετε μαζί σας
Για να προχωρήσει η διαδικασία είτε στο ΣΕΠΕ είτε δικαστικά, πρέπει να συγκεντρώσετε άμεσα τα παρακάτω έγγραφα:
- Το έγγραφο καταγγελίας σύμβασης που σας επέδωσε ο εργοδότης.
- Το έντυπο Ε8 (Γνωστοποίηση όρων σύμβασης) ή τις αναγγελίες πρόσληψης.
- Τις εκκαθαρίσεις μισθοδοσίας των τελευταίων μηνών για να αποδειχθεί ο πραγματικός σας μισθός.
- Αντίγραφο του τραπεζικού λογαριασμού όπου φαίνεται αν και πόση αποζημίωση κατατέθηκε.
- Οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο (e-mail, μηνύματα, μαρτυρίες) που να στηρίζει ότι η απόλυση έγινε καταχρηστικά ή εκδικητικά.
Πότε μια απόλυση θεωρείται παράνομη και άκυρη
Μια απόλυση δεν είναι νόμιμη απλώς επειδή το αποφάσισε η διοίκηση μιας εταιρείας. Υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια που την καθιστούν άκυρη:
- Μη καταβολή της αποζημίωσης: Αν δεν κατατεθούν τα χρήματα την ίδια ημέρα ή αν το ποσό είναι έστω και λίγο μικρότερο από το νόμιμο.
- Μη τήρηση έγγραφου τύπου: Η προφορική απόλυση δεν υφίσταται για τον νόμο.
- Καταχρηστικότητα: Όταν γίνεται λόγω συνδικαλιστικής δράσης, επειδή ζητήσατε τα νόμιμα δεδουλευμένα σας, ή λόγω εγκυμοσύνης και στράτευσης.
Συχνές ερωτήσεις
Τι γίνεται αν αρνηθώ να υπογράψω την απόλυση;
Η άρνηση υπογραφής δεν ακυρώνει την απόλυση. Ο εργοδότης μπορεί να τη θυροκολλήσει με δικαστικό επιμελητή. Η υπογραφή σας σημαίνει απλώς ότι λάβατε γνώση, αλλά αν έχετε επιφυλάξεις, μπορείτε να γράψετε δίπλα από την υπογραφή σας τη φράση «με επιφύλαξη κάθε νόμιμου δικαιώματός μου».
Μπορώ να πάρω το ταμείο ανεργίας αν κάνω δικαστήριο;
Ναι, η προσφυγή στη δικαιοσύνη ή στο ΣΕΠΕ δεν εμποδίζει την επιδότηση από τη ΔΥΠΑ. Πρέπει όμως να καταθέσετε τα χαρτιά σας εντός της προθεσμίας των 60 ημερών.
Αν δικαιωθώ στο δικαστήριο, παίρνω πίσω τη δουλειά μου;
Αν το δικαστήριο κρίνει την απόλυση άκυρη, θεωρείται ότι η εργασιακή σχέση δεν λύθηκε ποτέ. Ο εργοδότης υποχρεούται να σας δεχτεί πίσω και να σας καταβάλει όλους τους μισθούς υπερημερίας από την ημέρα της διώξεως έως την επαναπρόσληψη.
