Δικαιώματα εργαζομένων: Πώς αμείβεται η εργασία την Κυριακή και ποιες οι εξαιρέσεις

Η εργασία την Κυριακή στον ιδιωτικό τομέα αμείβεται υποχρεωτικά με προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου, ενώ υπό προϋποθέσεις συνοδεύεται από την παροχή αναπληρωματικής ημέρας ανάπαυσης (ρεπό) μέσα στην επόμενη εβδομάδα, διασφαλίζοντας ότι ο εργαζόμενος αποζημιώνεται δίκαια για τη στέρηση της παραδοσιακής ημέρας αργίας. Καθώς βρισκόμαστε στην 31η Μαρτίου 2026, και οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται για την αυξημένη κίνηση της εαρινής περιόδου και του Πάσχα, είναι απαραίτητο να γνωρίζετε ακριβώς τι προβλέπει η νομοθεσία για το δικό σας κλάδο, ποιες επιχειρήσεις έχουν το ελεύθερο να λειτουργούν την Κυριακή και πώς θα ελέγξετε αν η προσαύξηση εμφανίζεται σωστά στο εκκαθαριστικό της μισθοδοσίας σας.

Το βασικό πλαίσιο αμοιβής: Το 75% και πώς υπολογίζεται

Ο γενικός κανόνας είναι ξεκάθαρος: κάθε εργαζόμενος που απασχολείται Κυριακή δικαιούται προσαύξηση 75% στο ωρομίσθιό του. Αυτό το ποσό υπολογίζεται πάνω στο νόμιμο ωρομίσθιο και αφορά μόνο τις ώρες που πραγματικά εργαστήκατε μέσα στο εικοσιτετράωρο της Κυριακής (από τις 00:01 έως τις 24:00).

Ας δούμε ένα πρακτικό παράδειγμα με τα τρέχοντα δεδομένα του 2026. Αν το ωρομίσθιό σας είναι 6,00 €, η προσαύξηση για κάθε ώρα εργασίας την Κυριακή είναι 4,50 € (6,00×0,75). Συνεπώς, για κάθε ώρα που δουλεύετε την Κυριακή, η μεικτή αμοιβή σας διαμορφώνεται στα 10,50 €. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η προσαύξηση αυτή αφορά την παροχή εργασίας κατά την ημέρα της αργίας και είναι ανεξάρτητη από το αν ο μισθός σας είναι ο κατώτατος ή υψηλότερος.

Η αναπληρωματική ανάπαυση: Πότε δικαιούστε ρεπό

Η αμοιβή σε χρήμα είναι η μία όψη του νομίσματος. Η άλλη είναι η ανάπαυση. Ο νόμος ορίζει ότι αν η απασχόληση την Κυριακή υπερβαίνει τις 5 ώρες, ο εργοδότης υποχρεούται να σας χορηγήσει αναπληρωματική εβδομαδιαία ανάπαυση (ρεπό) διάρκειας 24 συνεχόμενων ωρών σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας που ακολουθεί.

Αν η εργασία την Κυριακή είναι μικρότερη των 5 ωρών, ο εργοδότης δεν έχει την ίδια υποχρέωση για ολόκληρο ρεπό, αλλά μπορεί να σας χορηγήσει ανάλογο χρόνο ανάπαυσης. Ωστόσο, στην πράξη, οι περισσότερες επιχειρήσεις προτιμούν να δίνουν ολόκληρη ημέρα για να διατηρούν την ισορροπία στο πρόγραμμα εργασίας.

Ποιες επιχειρήσεις επιτρέπεται να λειτουργούν την Κυριακή

Δεν μπορούν όλες οι επιχειρήσεις να ανοίγουν την Κυριακή όποτε το επιθυμούν. Η νομοθεσία χωρίζει τις επιχειρήσεις σε δύο βασικές κατηγορίες:

1. Επιχειρήσεις που λειτουργούν «φύσει» τις Κυριακές

Πρόκειται για κλάδους που λόγω της φύσης τους δεν μπορούν να σταματήσουν τη λειτουργία τους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:

  • Επισιτισμός και εστίαση (εστιατόρια, καφέ, ζαχαροπλαστεία).
  • Ξενοδοχεία και τουριστικές μονάδες.
  • Συγκοινωνίες και μεταφορές.
  • Νοσοκομεία, κλινικές και φαρμακεία.
  • Συνεχούς λειτουργίας βιομηχανίες.
  • Επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών ασφαλείας (security).

2. Επιχειρήσεις που λειτουργούν κατά εξαίρεση

Εδώ ανήκει κυρίως το λιανεμπόριο, το οποίο μπορεί να ανοίγει συγκεκριμένες Κυριακές το χρόνο (όπως τις περιόδους των εκπτώσεων ή τις εορταστικές περιόδους) ή σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως τουριστικές. Με τις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές που ισχύουν το 2026, η λίστα των περιοχών και των Κυριακών έχει διευρυνθεί, αλλά η βασική αρχή της προσαύξησης και του ρεπό παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση.

Η εξαίρεση των 6 ημερών και η ψηφιακή κάρτα

Ένα κρίσιμο σημείο που πρέπει να προσέχετε τον Μάρτιο του 2026 είναι η σύνδεση της Κυριακάτικης εργασίας με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας. Το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ καταγράφει αυτόματα πότε ξεκινά και πότε τελειώνει η βάρδια σας. Αν το πρόγραμμά σας είναι εξαήμερο και η Κυριακή είναι η έκτη ημέρα, τότε η αμοιβή σας περιπλέκεται υπέρ σας.

Εκτός από το 75% της Κυριακής, αν η εργασία αυτή υπερβαίνει το νόμιμο εβδομαδιαίο ωράριο (τις 40 ώρες), τότε ενεργοποιούνται και οι προσαυξήσεις της υπερεργασίας ή της υπερωρίας. Η ψηφιακή κάρτα διασφαλίζει ότι αυτές οι ώρες δεν «χάνονται» και ότι ο υπολογισμός στον επόμενο μισθό θα γίνει με μαθηματική ακρίβεια.

Τι ισχύει για τη νυχτερινή εργασία την Κυριακή

Αν η βάρδιά σας ξεκινά την Κυριακή το βράδυ και τελειώνει τη Δευτέρα το πρωί, ή αν ξεκινά το Σάββατο βράδυ και «μπαίνει» στην Κυριακή, η προσαύξηση του 75% εφαρμόζεται μόνο για τις ώρες που συμπίπτουν με το 24ωρο της Κυριακής.

Επιπλέον, αν η εργασία είναι νυχτερινή (μετά τις 22:00), δικαιούστε επιπλέον προσαύξηση 25% επί του ωρομισθίου για τις νυχτερινές ώρες. Στην περίπτωση αυτή, οι προσαυξήσεις υπολογίζονται αθροιστικά. Δηλαδή, για μια ώρα που είναι ταυτόχρονα «Κυριακή» και «Νύχτα», η συνολική προσαύξηση φτάνει το 100% (75% + 25%) επί του νόμιμου ωρομισθίου.

Οι εξαιρέσεις: Ποιοι δεν δικαιούνται τις προσαυξήσεις

Υπάρχουν ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων που, βάσει νόμου ή ειδικών συνθηκών, εξαιρούνται από το γενικό πλαίσιο:

  • Διευθυντικά στελέχη: Όσοι κατέχουν θέση ευθύνης και έχουν χαρακτηριστεί ως «διευθυντικά στελέχη» με σχετικό όρο στη σύμβασή τους, συνήθως εξαιρούνται από τις διατάξεις περί προσαυξήσεων και ρεπό, καθώς οι αποδοχές τους θεωρείται ότι καλύπτουν την πρόσθετη αυτή απασχόληση.
  • Εργαζόμενοι σε ορισμένους φορείς του Δημοσίου: Αν και το άρθρο αφορά τον ιδιωτικό τομέα, αξίζει να αναφερθεί ότι στο Δημόσιο ισχύουν διαφορετικές κλίμακες για τα «εξαιρέσιμα».
  • Άτυπη απασχόληση: Εργαζόμενοι που δεν έχουν σχέση εξαρτημένης εργασίας (π.χ. μπλοκάκια σε ορισμένες περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών) μπορεί να μην καλύπτονται από το εργατικό δίκαιο, αλλά από το αστικό δίκαιο, ανάλογα με τη σύμβασή τους.

«Η εργασία την Κυριακή δεν είναι μια απλή καθημερινή. Είναι χρόνος που στερείστε από την προσωπική σας ζωή και η νομοθεσία το αναγνωρίζει αυτό, επιβάλλοντας στον εργοδότη να πληρώσει το “τίμημα” της απασχόλησής σας.»

Πώς θα ελέγξετε αν πληρωθήκατε σωστά

Στο τέλος του μήνα, όταν λάβετε το εκκαθαριστικό σας σημείωμα, πρέπει να αναζητήσετε μια διακριτή γραμμή που αναφέρει: «Προσαύξηση Κυριακών/Αργιών».

Πολλές επιχειρήσεις προσπαθούν να συμπεριλάβουν αυτά τα ποσά στον βασικό μισθό, κάτι που είναι παράνομο αν δεν υπάρχει ρητή συμφωνία για ανώτερες των νομίμων αποδοχών που να καλύπτουν τέτοιες παροχές. Αν δείτε ότι οι ώρες που χτυπήσατε στην ψηφιακή κάρτα την Κυριακή δεν αντιστοιχούν στο ποσό της προσαύξησης, πρέπει να ζητήσετε εξηγήσεις από το λογιστήριο.

Τι να κάνετε αν ο εργοδότης δεν δίνει το ρεπό

Η μη χορήγηση αναπληρωματικής ανάπαυσης είναι συχνό φαινόμενο, ειδικά σε περιόδους αιχμής. Ωστόσο, το ρεπό είναι υποχρεωτικό και αποσκοπεί στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας του εργαζόμενου.

Αν ο εργοδότης σας αρνείται σταθερά το ρεπό, η πρώτη κίνηση είναι η γραπτή υπενθύμιση. Αν δεν υπάρξει συμμόρφωση, η καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας είναι το επόμενο βήμα. Το 2026, οι έλεγχοι μέσω του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ εντοπίζουν πολύ εύκολα τις επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό για συνεχόμενες ημέρες χωρίς τη μεσολαβηση της υποχρεωτικής ανάπαυσης.

Η ιδιαιτερότητα των καταστημάτων την Κυριακή

Για τους εργαζόμενους στα εμπορικά καταστήματα, η απασχόληση την Κυριακή συνοδεύεται συχνά από ειδικές ρυθμίσεις. Όταν ένα κατάστημα ανοίγει βάσει νόμου (π.χ. την πρώτη Κυριακή των εκπτώσεων), οι εργαζόμενοι πρέπει να αμειφθούν κανονικά με το 75%, αλλά ο εργοδότης μπορεί να επιλέξει να δώσει το ρεπό σε διαφορετικές ημέρες για το προσωπικό, ώστε να μην μείνει η επιχείρηση χωρίς κόσμο μέσα στην εβδομάδα.

Προσοχή: Η εργασία την Κυριακή στο λιανεμπόριο είναι προαιρετική για τον εργαζόμενο μόνο αν αυτό ορίζεται από ειδικές τοπικές συμφωνίες ή αν δεν προβλέπεται στη σύμβασή του. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αν η επιχείρηση λειτουργεί νόμιμα, η άρνηση εργασίας μπορεί να θεωρηθεί αδικαιολόγητη αποχή, εκτός αν συντρέχουν σοβαροί προσωπικοί λόγοι.

Σύνοψη των δικαιωμάτων σας

Για να μην χάνεστε στις λεπτομέρειες, κρατήστε αυτά τα τρία σημεία:

  1. 75% προσαύξηση για κάθε ώρα εργασίας από τα μεσάνυχτα έως τα μεσάνυχτα της Κυριακής.
  2. Υποχρεωτικό ρεπό μέσα στην επόμενη εβδομάδα αν εργαστείτε πάνω από 5 ώρες.
  3. Ψηφιακή καταγραφή κάθε ώρας μέσω της κάρτας εργασίας για να έχετε αποδείξεις σε περίπτωση διαφωνίας.

Η γνώση των δικαιωμάτων σας είναι η μοναδική εγγύηση ότι η εργασία σας θα ανταμείβεται δίκαια. Σε μια αγορά εργασίας που γίνεται όλο και πιο απαιτητική, η Κυριακή παραμένει μια ημέρα με ιδιαίτερη βαρύτητα. Είτε εργάζεστε στον επισιτισμό, είτε στο εμπόριο, είτε σε οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία, διασφαλίστε ότι η προσφορά σας αναγνωρίζεται όχι μόνο με ένα «ευχαριστώ», αλλά με τα ευρώ που ορίζει ο νόμος.

Ergasiodromio NewsRoom
Ergasiodromio NewsRoom

Στο Ergasiodromio, δεν μεταφέρουμε απλώς ειδήσεις. Δημιουργούμε ευκαιρίες. Στόχος μας είναι να παρέχουμε σε κάθε υποψήφιο —από τον απόφοιτο Λυκείου έως τον κάτοχο διδακτορικού— τα εργαλεία, την πληροφόρηση και την υποστήριξη που χρειάζεται για να «ξεκλειδώσει» την πόρτα του Δημοσίου ή του ιδιωτικού τομέα.

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *