Ο Απρίλιος είναι ο μήνας της αλήθειας για χιλιάδες εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, καθώς οι πρώτες αυξήσεις από το ξεπάγωμα των τριετιών πρέπει πλέον να αποτυπώνονται ξεκάθαρα στην εκκαθάριση της μισθοδοσίας. Αν έχετε συμπληρώσει την απαιτούμενη προϋπηρεσία μέσα στους προηγούμενους μήνες, η τσέπη σας θα πρέπει να είναι ήδη «φουσκωμένη». Πώς όμως θα βεβαιωθείτε ότι ο υπολογισμός έγινε σωστά και ότι ο εργοδότης δεν παρέλειψε να εφαρμόσει το νόμο;
Πού θα κοιτάξετε στην εκκαθάριση μισθοδοσίας
Το πρώτο βήμα για κάθε εργαζόμενο είναι η προσεκτική ανάγνωση του εκκαθαριστικού σημειώματος (pay slip) του Απριλίου. Μην μείνετε μόνο στο τελικό ποσό που μπήκε στην τράπεζα. Αναζητήστε τη γραμμή που αναφέρεται στο «Επίδομα Πολυετίας» ή «Επίδομα Προϋπηρεσίας».
Από την 1η Ιανουαρίου 2024, ο χρόνος προϋπηρεσίας που είχε «παγώσει» το 2012 άρχισε να μετρά ξανά. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος είχε, για παράδειγμα, 2 χρόνια και 10 μήνες προϋπηρεσία τον Φεβρουάριο του 2012, συμπλήρωσε την πρώτη του τριετία τον Μάρτιο του 2024. Το 2026 είναι η χρονιά που πολλοί εργαζόμενοι «κλειδώνουν» τη δεύτερη ή ακόμα και την τρίτη τριετία τους, ανάλογα με το πότε ξεκίνησε η προσμέτρηση του χρόνου τους.
Στο εκκαθαριστικό σας, το βασικό ποσό του μισθού πρέπει να εμφανίζεται προσαυξημένο κατά 10% για κάθε τριετία που έχετε κατοχυρώσει, με ανώτατο όριο το 30% (δηλαδή τρεις τριετίες συνολικά).
Ποιοι δικαιούνται την αύξηση τώρα
Δικαιούχοι των αυξήσεων είναι όλοι οι υπάλληλοι και εργατοτεχνίτες του ιδιωτικού τομέα που αμείβονται με τον κατώτατο νομοθετημένο μισθό ή ημερομίσθιο.
Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε το εξής: Αν ο μισθός που λαμβάνετε είναι ήδη υψηλότερος από τον κατώτατο (μαζί με την προσαύξηση των τριετιών), τότε ο εργοδότης έχει το δικαίωμα να «συμψηφίσει» την αύξηση.
«Η αύξηση των τριετιών καταβάλλεται υποχρεωτικά μόνο όταν ο καταβαλλόμενος μισθός είναι χαμηλότερος από το άθροισμα του νέου κατώτατου μισθού και του επιδόματος προϋπηρεσίας.»
Αν όμως αμείβεστε με τα κατώτατα όρια, η αύξηση είναι μονοδρομημένη. Για το 2026, με τον κατώτατο μισθό να έχει ήδη αναπροσαρμοστεί, το 10% υπολογίζεται πάνω στο νέο, αυξημένο ποσό βάσης.
Ο ρόλος του συστήματος «Εργάνη»
Αν έχετε αμφιβολίες για το πόσα χρόνια προϋπηρεσίας σας αναγνωρίζει το κράτος, η λύση βρίσκεται στην ψηφιακή πλατφόρμα myErgani. Εκεί μπορείτε να δείτε το ιστορικό της απασχόλησής σας και τα ένσημα που έχουν καταγραφεί.
Οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να δηλώνουν την εξέλιξη των μισθών και την αλλαγή στα κλιμάκια προϋπηρεσίας. Αν ο εργοδότης σας ισχυρίζεται ότι δεν δικαιούστε την τριετία, ενώ εσείς βλέπετε στο σύστημα ότι έχετε συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο, τότε υπάρχει θέμα που πρέπει να διευθετηθεί, αρχικά με το λογιστήριο της εταιρείας και, αν δεν βρεθεί άκρη, με την Επιθεώρηση Εργασίας.
Πώς υπολογίζεται το ποσό στην πράξη
Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα για να γίνει κατανοητό το νούμερο που πρέπει να περιμένετε να δείτε τον Απρίλιο:
- Μία τριετία: Ο βασικός μισθός προσαυξάνεται κατά 10%. Αν ο κατώτατος είναι στα 830 ευρώ (τυχαίο νούμερο για το παράδειγμα), η αύξηση είναι 83 ευρώ.
- Δύο τριετίες: Η προσαύξηση ανεβαίνει στο 20% επί του βασικού.
- Τρεις τριετίες: Η προσαύξηση φτάνει στο 30%.
Θυμηθείτε ότι τα ποσά αυτά αφορούν μικτές αποδοχές. Στην τσέπη σας (καθαρά) το ποσό θα είναι ελαφρώς μικρότερο λόγω των ασφαλιστικών κρατήσεων και του φόρου εισοδήματος που αναλογεί.
Τι να κάνετε αν η αύξηση λείπει από το μισθό Απριλίου
Αν ανοίξετε το φάκελο της μισθοδοσίας και δείτε ότι ο μισθός παραμένει ο ίδιος, παρόλο που συμπληρώσατε τριετία μέσα στον Μάρτιο ή τις αρχές Απριλίου, μην πανικοβληθείτε αμέσως.
- Ελέγξτε την ημερομηνία πρόσληψης: Βεβαιωθείτε ότι ο χρόνος που υπολογίζετε είναι ο «ενεργός» χρόνος. Το διάστημα από τις 14 Φεβρουαρίου 2012 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 δεν μετράει για την προϋπηρεσία. Μετράει μόνο ό,τι είχατε πριν το 2012 και ό,τι γράφετε από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
- Μιλήστε με το λογιστήριο: Πολλές φορές πρόκειται για παράλειψη στον προγραμματισμό του λογισμικού μισθοδοσίας. Μια απλή υπενθύμιση συχνά λύνει το πρόβλημα και η διαφορά καταβάλλεται αναδρομικά τον επόμενο μήνα.
- Καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας: Αν ο εργοδότης αρνείται πεισματικά να αναγνωρίσει την προϋπηρεσία χωρίς βάσιμο λόγο, η μόνη οδός είναι η επίσημη καταγγελία (ακόμα και ανώνυμη) μέσω της πλατφόρμας της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας.
Οι παγίδες που πρέπει να προσέξετε
Υπάρχουν ορισμένα σημεία που προκαλούν συχνά παρερμηνείες. Ένα από αυτά είναι οι συλλογικές συμβάσεις. Αν ο κλάδος στον οποίο εργάζεστε καλύπτεται από ενεργή Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ) που προβλέπει δικά της επιδόματα προϋπηρεσίας, τότε υπερισχύουν οι όροι της σύμβασης, εφόσον είναι ευνοϊκότεροι από τον γενικό νόμο.
Επίσης, η προϋπηρεσία αποδεικνύεται από τα ένσημα, ανεξάρτητα αν αυτά αποκτήθηκαν σε διαφορετικούς εργοδότες. Αν αλλάξατε δουλειά μέσα στο 2025, ο νέος εργοδότης είναι υποχρεωμένος να προσμετρήσει τα χρόνια που είχατε γράψει στον προηγούμενο, αρκεί να του προσκομίσετε τα απαραίτητα αποδεικτικά έγγραφα.
Γιατί ο Απρίλιος είναι κομβικός μήνας
Ο Απρίλιος παραδοσιακά συνδέεται με τις αλλαγές στον κατώτατο μισθό. Φέτος, η σύμπτωση της αύξησης του βασικού μισθού με τη συμπλήρωση των νέων τριετιών για μεγάλη μερίδα εργαζομένων δημιουργεί ένα νέο τοπίο στις αποδοχές.
Η σωστή ενημέρωση είναι το μοναδικό «όπλο» του εργαζόμενου. Μην περιμένετε από το λογιστήριο να σας πει αν δικαιούστε περισσότερα χρήματα. Πάρτε την εκκαθάριση στα χέρια σας, μπείτε στο myErgani και κάντε μόνοι σας τις πράξεις. Η διαφορά των 80 ή 160 ευρώ το μήνα μπορεί να φαίνεται μικρή για κάποιους, αλλά στο ετήσιο εισόδημα μαζί με τα δώρα Πάσχα, Χριστουγέννων και το επίδομα αδείας, το ποσό είναι σημαντικό.
Συχνές ερωτήσεις για τις τριετίες του 2026
1. Μετράει η προϋπηρεσία αν δουλεύω με μερική απασχόληση; Ναι, η προϋπηρεσία αναγνωρίζεται κανονικά και στους εργαζόμενους με μερική απασχόληση, αναλογικά με τις ώρες εργασίας τους.
2. Αν ο εργοδότης μου δίνει «μπόνους», μπορεί να μην μου δώσει την τριετία; Εξαρτάται από το πώς ορίζεται αυτό το μπόνους στη σύμβασή σας. Αν αναφέρεται ως «οικειοθελής παροχή που συμψηφίζεται με μελλοντικές αυξήσεις», τότε ο εργοδότης μπορεί να καλύψει την αύξηση της τριετίας μέσω αυτού του ποσού.
3. Τι γίνεται αν είχα 5 χρόνια προϋπηρεσία το 2012; Είχατε ήδη κατοχυρώσει την πρώτη τριετία. Από την 1η/1/2024 αρχίσατε να μετράτε για τη δεύτερη. Άρα, αν δουλεύετε συνεχόμενα, τη δεύτερη τριετία (20% αύξηση) θα τη συμπληρώσετε το 2026.
Ο έλεγχος της μισθοδοσίας δεν είναι πολυτέλεια, είναι υποχρέωση προς τον εαυτό σας. Με τις τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ να παραμένουν ψηλά, κάθε ευρώ που δικαιούστε πρέπει να καταλήγει στο λογαριασμό σας. Ελέγξτε σήμερα κιόλας το pay slip του Απριλίου.
