Οι αυξήσεις στις τριετίες είναι πλέον γεγονός και χιλιάδες εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα ετοιμάζονται να δουν περισσότερα χρήματα στους λογαριασμούς τους με τη μισθοδοσία του Απριλίου. Μετά από 12 χρόνια αναμονής, ο μηχανισμός των προσαυξήσεων λόγω προϋπηρεσίας έχει ενεργοποιηθεί πλήρως, και για μια μεγάλη κατηγορία υπαλλήλων, ο τρέχων μήνας αποτελεί το ορόσημο για την πρώτη ουσιαστική ενίσχυση του εισοδήματός τους, ειδικά μετά την πρόσφατη αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ.
Ποιοι δικαιούνται την αύξηση με τη μισθοδοσία Απριλίου
Το βασικό ερώτημα που καίει την αγορά εργασίας είναι το ποιοι ακριβώς θα δουν τη διαφορά στην πληρωμή τους στο τέλος αυτού του μήνα. Η απάντηση κρύβεται στον χρόνο συμπλήρωσης της προϋπηρεσίας μετά την 1η Ιανουαρίου 2024, σε συνδυασμό με τα «κεκτημένα» έτη που είχαν οι εργαζόμενοι πριν το πάγωμα του 2012.
Δικαιούχοι της αύξησης τον Απρίλιο είναι όσοι εργαζόμενοι συμπληρώνουν μέσα στον τρέχοντα μήνα τα απαραίτητα έτη προϋπηρεσίας (3, 6 ή 9 έτη). Επειδή η προϋπηρεσία άρχισε να προσμετράται ξανά από την αρχή του έτους, όσοι είχαν υπόλοιπο προϋπηρεσίας από το 2012 και συμπλήρωσαν το όριο της τριετίας μέσα στο πρώτο τρίμηνο, έχουν ήδη δει τις αλλαγές. Ωστόσο, όσοι «κλείνουν» τον κύκλο της τριετίας τους μέσα στον Απρίλιο, θα δουν για πρώτη φορά το αυξημένο ποσό στην εκκαθάριση που καταβάλλεται αυτές τις ημέρες.
Πώς υπολογίζεται το ποσό με τον νέο κατώτατο μισθό των 920 ευρώ
Με τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ, τα ποσά των τριετιών έχουν αναπροσαρμοστεί προς τα πάνω, δίνοντας μια επιπλέον ώθηση στις αποδοχές. Η κλίμακα διαμορφώνεται ως εξής:
- 1η Τριετία (3 έτη): Προσαύξηση 10%, δηλαδή 92 ευρώ επιπλέον τον μήνα. Ο συνολικός βασικός μισθός ανεβαίνει στα 1.012 ευρώ.
- 2η Τριετία (6 έτη): Προσαύξηση 20%, δηλαδή 184 ευρώ επιπλέον τον μήνα. Ο συνολικός βασικός μισθός διαμορφώνεται στα 1.104 ευρώ.
- 3η Τριετία (9 έτη και άνω): Προσαύξηση 30%, δηλαδή 276 ευρώ επιπλέον τον μήνα. Ο συνολικός βασικός μισθός φτάνει τα 1.196 ευρώ.
Τα ποσά αυτά αφορούν υπαλλήλους με πλήρη απασχόληση. Για τους εργατοτεχνίτες, το επίδομα προϋπηρεσίας ορίζεται σε 5% για κάθε τριετία και μπορεί να φτάσει έως και έξι τριετίες (συνολικά 30% προσαύξηση μετά από 18 έτη).
Τι ισχύει για όσους αμείβονται πάνω από τον κατώτατο μισθό
Μια συνηθισμένη παρανόηση αφορά τους εργαζόμενους που ήδη λαμβάνουν μισθό υψηλότερο από τα 920 ευρώ. Εδώ τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα και εξαρτώνται από το πώς είναι δομημένη η σύμβαση εργασίας.
Αν ο μισθός που λαμβάνετε είναι, για παράδειγμα, 1.100 ευρώ και συμπληρώνετε τώρα την πρώτη σας τριετία (που αντιστοιχεί σε 1.012 ευρώ), ο εργοδότης δεν υποχρεούται να σας δώσει επιπλέον αύξηση, καθώς οι αποδοχές σας καλύπτουν ήδη το νόμιμο κατώτατο όριο μαζί με το επίδομα. Η αύξηση γίνεται υποχρεωτική μόνο όταν το άθροισμα “κατώτατος + τριετία” ξεπερνά τον τρέχοντα μισθό σας.
“Ο συμψηφισμός είναι η λέξη-κλειδί για χιλιάδες μισθωτούς. Αν οι καταβαλλόμενες αποδοχές είναι ανώτερες από τις νόμιμες, η αύξηση της τριετίας μπορεί να απορροφηθεί.”
Ωστόσο, αν η ατομική ή η συλλογική σύμβαση εργασίας προβλέπει ότι το επίδομα τριετίας καταβάλλεται επιπλέον του συμφωνηθέντος μισθού, τότε ο εργοδότης οφείλει να το δώσει κανονικά, ανεξαρτήτως του ύψους των αποδοχών.
Πώς μετράει η προϋπηρεσία: Το «παλιό» και το «νέο» διάστημα
Για να καταλάβετε αν δικαιούστε αύξηση τον Απρίλιο, πρέπει να κοιτάξετε την εργασιακή σας πορεία σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση είναι μέχρι τις 14 Φεβρουαρίου 2012. Όποιος χρόνος εργασίας είχε διανυθεί μέχρι τότε, θεωρείται «κατοχυρωμένος». Η δεύτερη φάση ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2024. Το ενδιάμεσο διάστημα (2012-2023) παραμένει κενό και δεν προσμετράται για την προσαύξηση.
Ας δούμε ένα πρακτικό παράδειγμα: Ένας εργαζόμενος που προσελήφθη τον Απρίλιο του 2010, είχε συμπληρώσει 1 έτος και 10 μήνες προϋπηρεσίας μέχρι το «πάγωμα» του 2012. Από την 1η Ιανουαρίου 2024, ο χρόνος αυτός άρχισε να τρέχει ξανά. Στα τέλη Φεβρουαρίου συμπλήρωσε τους 2 μήνες που του έλειπαν για να κλείσει την πρώτη τριετία. Αυτός ο εργαζόμενος είδε την αύξηση ήδη από τον προηγούμενο μήνα. Αντίστοιχα, κάποιος που του έλειπαν 4 μήνες, κλείνει την τριετία του τώρα, μέσα στον Απρίλιο.
Η σημασία της ειδικότητας και η αλλαγή εργοδότη
Η προϋπηρεσία δεν χάνεται αν αλλάξετε εργοδότη. Μετράει κάθε περίοδος εργασίας που έχει διανυθεί σε οποιονδήποτε εργοδότη, αρκεί να αφορά την ίδια ή παρεμφερή ειδικότητα. Για να αποδείξετε την προϋπηρεσία σας, αρκεί η προσκόμιση των ενσήμων ή βεβαιώσεων εργασίας από προηγούμενες εταιρείες.
Αν για παράδειγμα εργάζεστε ως λογιστής και έχετε προϋπηρεσία σε τρία διαφορετικά γραφεία πριν το 2012, όλος αυτός ο χρόνος αθροίζεται. Αν τώρα, τον Απρίλιο, συμπληρώνετε συνολικά 6 χρόνια στον κλάδο, δικαιούστε τη δεύτερη τριετία (20% προσαύξηση).
Τι πρέπει να προσέξετε στο εκκαθαριστικό σας
Με τη μισθοδοσία του Απριλίου, είναι απαραίτητο να γίνει ένας σχολαστικός έλεγχος στο αποδεικτικό πληρωμής. Οι εργαζόμενοι πρέπει να βεβαιωθούν ότι:
- Ο βασικός μισθός αναφέρεται στα 920 ευρώ.
- Το επίδομα προϋπηρεσίας αναγράφεται διακριτά, αν έχει συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος.
- Οι κρατήσεις έχουν υπολογιστεί σωστά επί του νέου, αυξημένου ποσού.
Σε περίπτωση που η επιχείρηση χρησιμοποιεί το σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, η καταγραφή της προϋπηρεσίας και των αντίστοιχων αμοιβών γίνεται πλέον με μεγαλύτερη διαφάνεια, καθώς τα στοιχεία διασταυρώνονται άμεσα με το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
Οι κυρώσεις για τους εργοδότες που δεν συμμορφώνονται
Η καταβολή των τριετιών δεν είναι προαιρετική, αλλά νομοθετημένη υποχρέωση για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Η Επιθεώρηση Εργασίας αναμένεται να εντείνει τους ελέγχους το αμέσως επόμενο διάστημα, εστιάζοντας σε επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό με χαμηλές αποδοχές.
Οι εργοδότες που αρνούνται να αναγνωρίσουν την προϋπηρεσία ή που επιχειρούν να «βαφτίσουν» τις αυξήσεις ως οικειοθελείς παροχές για να τις ανακαλέσουν μελλοντικά, βρίσκονται αντιμέτωποι με βαριά πρόστιμα. Επίσης, η μη αναγραφή των τριετιών στην εκκαθάριση μισθοδοσίας θεωρείται παράβαση της εργατικής νομοθεσίας.
Μερική απασχόληση και τριετίες
Ένα σημείο που συχνά προκαλεί σύγχυση είναι οι εργαζόμενοι με μειωμένο ωράριο (part-time). Δικαιούνται και αυτοί τριετίες; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά ναι. Η προσαύξηση υπολογίζεται αναλογικά.
Αν ένας εργαζόμενος απασχολείται 20 ώρες την εβδομάδα (50% του πλήρους ωραρίου), ο βασικός του μισθός είναι 460 ευρώ. Αν συμπληρώνει την πρώτη τριετία τον Απρίλιο, θα λάβει αύξηση 10% επί των 460 ευρώ, δηλαδή 46 ευρώ επιπλέον. Ο χρόνος προϋπηρεσίας για έναν part-time εργαζόμενο μετράει ημερολογιακά με τον ίδιο τρόπο που μετράει και για έναν πλήρους απασχόλησης. Δηλαδή, ένας χρόνος δουλειάς με 4ωρο μετράει ως ένας πλήρης χρόνος προϋπηρεσίας για τη συμπλήρωση της τριετίας.
Η επίδραση της αύξησης στην αγοραστική δύναμη
Η χρονική στιγμή της ενεργοποίησης των τριετιών και της αύξησης του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ δεν είναι τυχαία. Με τον πληθωρισμό, ειδικά στα είδη διατροφής, να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, τα επιπλέον 92 έως 276 ευρώ τον μήνα (μικτά) αποτελούν μια κρίσιμη ενίσχυση.
Για ένα ζευγάρι που εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα και οι δύο με κατώτατο μισθό, η συμπλήρωση μιας τριετίας για τον καθένα σημαίνει μια αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος που μπορεί να καλύψει σημαντικό μέρος των μηνιαίων πάγιων εξόδων ή των αυξημένων αναγκών λόγω των εορτών που πέρασαν ή αυτών που έρχονται.
Τι πρέπει να κάνετε αν δεν δείτε την αύξηση
Αν ανήκετε στους δικαιούχους και η μισθοδοσία του Απριλίου δεν περιλαμβάνει την αναμενόμενη προσαύξηση, το πρώτο βήμα είναι η γραπτή ή προφορική ενημέρωση του λογιστηρίου της επιχείρησης. Πολλές φορές πρόκειται για παράλειψη στην ενημέρωση των στοιχείων προϋπηρεσίας, ειδικά σε μεγάλες εταιρείες.
Αν η επιχείρηση επιμένει στην άρνηση καταβολής, ο εργαζόμενος μπορεί να απευθυνθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας ή να υποβάλει επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία μέσω της γραμμής 1555. Η νομοθεσία προστατεύει τον εργαζόμενο από τυχόν αντίποινα, ενώ η απαίτηση για τα δεδουλευμένα από τριετίες παραγράφεται μετά από πέντε χρόνια, δίνοντας ένα χρονικό περιθώριο για διεκδίκηση.
Ο Απρίλιος σηματοδοτεί την επιστροφή σε μια κανονικότητα για τις αμοιβές στον ιδιωτικό τομέα. Η αναγνώριση της εμπειρίας μέσω των τριετιών, σε συνδυασμό με το νέο όριο των 920 ευρώ, διαμορφώνει ένα νέο τοπίο στις εργασιακές σχέσεις, όπου η επιμονή και η σταθερότητα στην εργασία αρχίζουν ξανά να ανταμείβονται οικονομικά.
