Ένας αυτόματος «κόφτης» στο σύστημα μοριοδότησης της ΔΥΠΑ στερεί το δικαίωμα εισδοχής σε προγράμματα στήριξης και απασχόλησης σε χιλιάδες εργάτες γης, εξαιτίας και μόνο της ύπαρξης έστω και ελάχιστου εισοδήματος από αστικές μισθώσεις (ενοίκια). Το point system της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης, που εφαρμόζεται στις τρέχουσες προσκλήσεις του 2026, αντιμετωπίζει όσους εισπράττουν ενοίκιο ως «εισοδηματίες», ακόμη και αν πρόκειται για λίγα ευρώ τον μήνα από ένα κληρονομημένο ακίνητο, πετώντας τους εκτός της διαδικασίας επιλογής.
Το παράδοξο των κριτηρίων και ο αποκλεισμός
Η αρχιτεκτονική των κριτηρίων της ΔΥΠΑ στοχεύει στην ενίσχυση των πιο ευάλωτων, όμως στην πράξη δημιουργεί αδικίες για τον αγροτικό κόσμο. Οι εργάτες γης, οι οποίοι ζουν σε καθεστώς έντονης εποχικότητας και αστάθειας, χάνουν πολύτιμα μόρια ή αποκλείονται εντελώς αν στο Ε1 τους εμφανίζεται εισόδημα από ενοίκια (Κατηγορία Εισοδήματος από Ακίνητη Περιουσία).
Το σύστημα θεωρεί ότι η ύπαρξη αυτού του εισοδήματος αναιρεί την ανάγκη για εργασιακή στήριξη. Έτσι, ένας εργάτης γης με ετήσιο μεροκάματο 4.000 ευρώ και ένα επιπλέον εισόδημα 100 ευρώ τον μήνα από ένα παλιό κατάστημα ή διαμέρισμα, κατατάσσεται χαμηλότερα από κάποιον με υψηλότερο αγροτικό εισόδημα που δεν έχει ακίνητα.
Πώς διαμορφώνεται η μοριοδότηση και πού γίνεται η ζημιά
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει πώς κατανέμονται τα μόρια στις βασικές κατηγορίες και πού εντοπίζεται η «παγίδα» για τους εκμισθωτές ακινήτων.
| Κριτήριο επιλογής | Μοριοδότηση / Μόρια | Η επίδραση των αστικών μισθώσεων |
| Χρονικό διάστημα ανεργίας / εποχικότητας | 10 έως 50 μόρια (ανάλογα τους μήνες) | Μειώνεται η προτεραιότητα αν υπάρχει άλλο ενεργό εισόδημα |
| Ετήσιο εισόδημα (Ατομικό/Οικογενειακό) | Έως 30 μόρια (κλιμακωτά για χαμηλά εισοδήματα) | Το εισόδημα από ενοίκια προσμετράται και μειώνει τα μόρια |
| Κατάσταση ιδιοκτησίας & μισθώσεων | Αυτόματος υποβιβασμός ή μηδενισμός | Όσοι έχουν έσοδα από αστικές μισθώσεις χάνουν το πλεονέκτημα |
| Ηλικία (έως 29 ετών ή άνω των 50) | 15 μόρια | Δεν επηρεάζεται άμεσα |
| Αριθμός ανήλικων τέκνων | 10 μόρια ανά παιδί | Δεν επηρεάζεται άμεσα |
Οι προϋποθέσεις συμμετοχής και τα δικαιολογητικά
Για να διεκδικήσει ένας εργάτης γης τη συμμετοχή του στα ειδικά προγράμματα, πρέπει να καλύπτει σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι οποίες όμως «σκοντάφτουν» στο Point System:
- Κατοχή ενεργού δελτίου ανεργίας ή ειδικού βιβλιαρίου εργατών γης.
- Πραγματοποίηση συγκεκριμένου αριθμού ημερομισθίων (ένσημα ΟΓΑ/e-ΕΦΚΑ) το προηγούμενο έτος.
- Αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια, όπου το συνολικό φορολογητέο εισόδημα δεν πρέπει να ξεπερνά το όριο της εκάστοτε πρόσκλησης.
Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης είναι:
- Αντίγραφο εκκαθαριστικού σημειώματος του τελευταίου φορολογικού έτους.
- Έντυπο Ε1 και Ε2 (εκεί αποτυπώνονται οι αστικές μισθώσεις που προκαλούν το πρόβλημα).
- Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για την άντληση μορίων από τα τέκνα.
- Βεβαίωση ασφάλισης από τον e-ΕΦΚΑ για τον έλεγχο των ημερών εργασίας.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί το εισόδημα από ενοίκιο με πετάει εκτός προγράμματος ΔΥΠΑ;
Διότι ο αλγόριθμος της ΔΥΠΑ προσθέτει τα έσοδα από αστικές μισθώσεις στο συνολικό ετήσιο εισόδημα, με αποτέλεσμα να ξεπερνάτε τα χαμηλά εισοδηματικά όρια που δίνουν τη μέγιστη μοριοδότηση. Παράλληλα, σε ορισμένα προγράμματα, η ύπαρξη εισοδήματος από ακίνητα λειτουργεί ως κριτήριο αποκλεισμού, καθώς το σύστημα δεν ξεχωρίζει έναν μικροϊδιοκτήτη από έναν μεγάλο εισοδηματία.
Αν το ενοίκιο που εισπράττω είναι πολύ μικρό, πάλι χάνω μόρια;
Ναι, το σύστημα εξετάζει την πηγή του εισοδήματος και όχι μόνο το ύψος του. Ακόμα και ένα συμβολικό ποσό της τάξης των 50 ή 100 ευρώ τον μήνα εμφανίζεται στο έντυπο Ε2, με αποτέλεσμα να χάνεται το πλεονέκτημα της μοναδικής πηγής εισοδήματος από χειρωνακτική εργασία.
Υπάρχει τρόπος να διορθωθεί αυτή η αδικία στην αίτηση;
Με το ισχύον πλαίσιο, όχι. Η άντληση των στοιχείων γίνεται αυτόματα μέσω της ΑΑΔΕ. Αν τα εισοδήματα από ενοίκια έχουν δηλωθεί νόμιμα, δεν μπορείτε να τα εξαιρέσετε από την αίτηση. Οι εκπρόσωποι των αγροτικών συλλόγων έχουν ήδη ζητήσει τροποποίηση της διάταξης, ώστε να μην προσμετρώνται οι αστικές μισθώσεις μικρής κλίμακας στους εργάτες γης, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αλλαγή.
