Η κανονική άδεια αποτελεί υποχρεωτικό δικαίωμα κάθε μισθωτού στον ιδιωτικό τομέα, ενώ αν δεν χορηγηθεί από τον εργοδότη έως την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους, ο εργαζόμενος δικαιούται την καταβολή των αντίστοιχων αποδοχών άδειας προσαυξημένων κατά 100% (διπλάσιες αποδοχές).
Πόσες ημέρες άδειας δικαιούστε ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας
Ο υπολογισμός των ημερών άδειας εξαρτάται από το αν εργάζεστε με πενθήμερο ή εξαήμερο σύστημα, καθώς και από τα συνολικά χρόνια υπηρεσίας στον ίδιο ή σε διαφορετικούς εργοδότες.
| Έτος απασχόλησης / Προϋπηρεσία | Πενθήμερη εργασία (ημέρες) | Εξαήμερη εργασία (ημέρες) |
| 1ο έτος (αναλογία ανά μήνα) | Έως 20 ημέρες | Έως 24 ημέρες |
| 2ο έτος (αναλογία ανά μήνα) | 21 ημέρες | 25 ημέρες |
| 3ο έτος και μετά | 22 ημέρες | 26 ημέρες |
| 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη γενικά | 25 ημέρες | 30 ημέρες |
| 25 έτη προϋπηρεσίας | 26 ημέρες | 31 ημέρες |
Οι βασικές προϋποθέσεις χορήγησης της άδειας
Η χορήγηση της άδειας διέπεται από αυστηρούς κανόνες που προστατεύουν τον εργαζόμενο και δεν εξαρτώνται από τη θέληση της επιχείρησης:
- Η άδεια πρέπει να χορηγείται έπειτα από αίτηση του εργαζομένου, αλλά ο εργοδότης υποχρεούται να τη χορηγήσει εντός δύο μηνών από την υποβολή του αιτήματος.
- Τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την άδεια στο διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
- Η άδεια χορηγείται αυτούσια και απαγορεύεται η μεταφορά της σε επόμενα έτη, ακόμα και αν συμφωνούν και τα δύο μέρη.
- Κατά τη διάρκεια της άδειας, ο εργαζόμενος δικαιούται τις τακτικές αποδοχές του συν το επίδομα αδείας (έως μισό μισθό για μισθωτούς ή 13 ημερομίσθια για ημερομίσθιους).
Τι ισχύει σε περίπτωση μη χορήγησης ή απολύσεως
Αν η άδεια δεν χορηγηθεί μέχρι το τέλος του ημερολογιακού έτους με υπαιτιότητα του εργοδότη, οφείλεται η προσαύξηση 100% επί των αποδοχών αδείας. Αν η μη χορήγηση δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη (π.χ. αν ο εργαζόμενος δεν την ζήτησε), καταβάλλεται μόνο το απλό ημερομίσθιο χωρίς την προσαύξηση.
Σε περίπτωση λύσης της σύμβασης εργασίας (απόλυση ή οικειοθελής αποχώρηση), ο εργαζόμενος δικαιούται να λάβει αποζημίωση αδείας για τις ημέρες που δεν είχε λάβει μέχρι εκείνη τη στιγμή, υπολογιζόμενη με βάση τις αποδοχές του τη δεδομένη χρονική στιγμή.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να με υποχρεώσει να λάβω άδεια όταν εκείνος θέλει;
Ο προγραμματισμός γίνεται σε συνεννόηση, ωστόσο ο εργοδότης υποχρεούται να λάβει υπόψη τις ανάγκες του εργαζομένου. Δεν μπορεί να επιβάλει μονομερώς αναγκαστική άδεια σε περιόδους που δεν εξυπηρετούν, εκτός αν πρόκειται για προκαθορισμένο κλείσιμο της επιχείρησης (π.χ. θερινές διακοπές).
Δικαιούμαι επίδομα αδείας αν παραιτηθώ πριν συμπληρώσω έναν χρόνο;
Ναι, σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης ή απόλυσης πριν τη συμπλήρωση του πρώτου έτους, καταβάλλεται αναλογικό επίδομα αδείας και αποζημίωση μη ληφθείσας αδείας για τους μήνες που εργαστήκατε.
Μπορεί η άδεια να σπάσει σε μικρότερα χρονικά διαστήματα;
Επιτρέπεται η κατάτμηση της άδειας, αλλά το ένα τμήμα της πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 10 εργάσιμες ημέρες (σε πενθήμερη εργασία) ή 12 εργάσιμες ημέρες (σε εξαήμερη εργασία).
