Η μεταφορά και ο συνυπολογισμός των ασφαλιστικών μονάδων από ξένο φορέα στον e-ΕΦΚΑ πραγματοποιείται μέσω της διαδικασίας συνυπολογισμού χρόνου ασφάλισης εξωτερικού, επιτρέποντας στους εργαζόμενους που είχαν δραστηριότητα στο εξωτερικό να αξιοποιήσουν τα ένσημά τους για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος στην Ελλάδα.
Η διαδικασία βασίζεται στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και στις διμερείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η Ελλάδα. Τα ένσημα δεν «αγοράζονται» ούτε μεταφέρονται ως χρηματικό ποσό, αλλά προσμετρώνται ως χρόνος για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων συνταξιοδότησης.
Πού και πώς εφαρμόζεται ο συνυπολογισμός
Ο e-ΕΦΚΑ επικοινωνεί απευθείας με τους αντίστοιχους ασφαλιστικούς φορείς των άλλων κρατών μέσω τυποποιημένων ευρωπαϊκών εντύπων (E-forms ή SEDs).
| Περιοχή / Χώρα | Πλαίσιο αναγνώρισης | Τρόπος προσμέτρησης |
| Ευρωπαϊκή Ένωση & ΕΟΧ | Κανονισμοί (ΕΚ) 883/04 & 987/09 | Πλήρης συνυπολογισμός για θεμελίωση και υπολογισμό σύνταξης |
| Ελβετία & Ηνωμένο Βασίλειο | Ειδικές διμερείς συμφωνίες / TCA | Πλήρης αναγνώριση με βάση τους ισχύοντες κανόνες συντονισμού |
| Χώρες με διμερείς συμβάσεις (π.χ. ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία) | Διακρατικές συμβάσεις κοινωνικής ασφάλειας | Συνυπολογισμός μόνο για θεμελίωση δικαιώματος |
| Τρίτες χώρες χωρίς σύμβαση | Χωρίς διμερή συμφωνία | Δεν πραγματοποιείται συνυπολογισμός |
Προϋποθέσεις για την αναγνώριση των ενσήμων
Για να εγκριθεί το αίτημα συνυπολογισμού των ασφαλιστικών μονάδων, πρέπει να πληρούνται ορισμένα βασικά κριτήρια:
- Ελάχιστος χρόνος ασφάλισης στο εξωτερικό (συνήθως τουλάχιστον 1 έτος ή 300 ημέρες ασφάλισης, ανάλογα με τη νομοθεσία της κάθε χώρας).
- Ύπαρξη νόμιμης εργασίας και καταβολή των αντίστοιχων ασφαλιστικών εισφορών στη χώρα απασχόλησης.
- Υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης ή αίτησης προσδιορισμού χρόνου ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ.
Απαιτούμενα δικαιολογητικά
Για να ξεκινήσει η αναζήτηση και η βεβαίωση των ενσήμων από τον ξένο φορέα, ο ασφαλισμένος οφείλει να προσκομίσει στον e-ΕΦΚΑ τα εξής έγγραφα:
- Αντίγραφο ταυτότητας ή διαβατηρίου.
- Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ) και ΑΦΜ.
- Αριθμό ασφάλισης εξωτερικού (π.χ. NINo για το Ηνωμένο Βασίλειο, SSN για τις ΗΠΑ, Sozialversicherungsnummer για τη Γερμανία).
- Βεβαιώσεις εργασίας ή εκκαθαριστικά σημειώματα από τους εργοδότες του εξωτερικού.
- Έντυπα ασφαλιστικής ιστορίας από τον φορέα της αλλοδαπής (εφόσον υπάρχουν ήδη στην κατοχή του ασφαλισμένου).
Η διαδικασία υποβολής βήμα-βήμα
Η αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά ή μέσω της αρμόδιας Διεύθυνσης Διεθνών Σχέσεων του e-ΕΦΚΑ.
- Υποβολή αίτησης: Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει το αίτημα στον e-ΕΦΚΑ δηλώνοντας όλες τις περιόδους απασχόλησης στο εξωτερικό.
- Ανταλλαγή στοιχείων: Ο e-ΕΦΚΑ αποστέλλει ηλεκτρονικά το αίτημα στον ξένο φορέα ασφάλισης.
- Έκδοση πιστοποιητικού: Ο αλλοδαπός φορέας εκδίδει το επίσημο πιστοποιητικό χρόνου ασφάλισης (π.χ. P1/E205).
- Οριστική εγγραφή: Ο e-ΕΦΚΑ καταχωρίζει τον χρόνο στο σύστημα και υπολογίζει το τελικό δικαίωμα.
Συχνές ερωτήσεις
Μεταφέρονται τα χρήματα των εισφορών μου στην Ελλάδα;
Όχι, δεν μεταφέρονται χρηματικά ποσά. Μεταφέρεται μόνο ο χρόνος ασφάλισης (οι ημέρες ή οι εβδομάδες εργασίας), ο οποίος αξιοποιείται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Θα πάρω μία σύνταξη ή δύο διαφορετικές;
Κάθε χώρα καταβάλλει το τμήμα της σύνταξης που αναλογεί στον χρόνο ασφάλισης που διανύθηκε στο έδαφός της (τμηματική σύνταξη ή pro-rata). Έτσι, ο συνταξιούχος μπορεί να λαμβάνει δύο διαφορετικά ποσά από δύο διαφορετικούς φορείς.
Πόσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία επιβεβαίωσης των ενσήμων;
Η διακρατική επικοινωνία μεταξύ των φορέων μπορεί να διαρκέσει από λίγους μήνες έως και πάνω από ένα έτος, ανάλογα με την ανταπόκριση του ξένου φορέα.
Μπορώ να κάνω τη διαδικασία πριν φτάσω σε ηλικία συνταξιοδότησης;
Ναι, υπάρχει η δυνατότητα υποβολής αίτησης προσδιορισμού χρόνου ασφάλισης προκειμένου να καταγραφεί εγκαίρως η ασφαλιστική ιστορία στο εξωτερικό.
