ΑΑΔΕ: Αυτόματες διασταυρώσεις στα myDATA για τον εντοπισμό εικονικών τιμολογίων παροχής υπηρεσιών

Οι αυτόματοι ψηφιακοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ μέσω της πλατφόρμας myDATA εντοπίζουν σε πραγματικό χρόνο τις αποκλίσεις και τα ύποπτα μοτίβα συναλλαγών, βάζοντας τέλος στις καθυστερήσεις του παρελθόντος και εντοπίζοντας άμεσα τα εικονικά τιμολόγια παροχής υπηρεσιών.

Με τη χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων (data analytics), ο ελεγκτικός μηχανισμός διασταυρώνει αυτόματα τα εκδοθέντα παραστατικά με τα δηλωθέντα εισοδήματα, τις δαπάνες και τις τραπεζικές ροές, εστιάζοντας ιδιαίτερα στον ευάλωτο τομέα της παροχής υπηρεσιών όπου η φυσική υπόσταση της συναλλαγής είναι δυσκολότερο να αποδειχθεί.

Πώς λειτουργούν οι αυτόματες διασταυρώσεις στο myDATA

Ο ελεγκτικός μηχανισμός της ΑΑΔΕ σαρώνει διαρκώς τη βάση δεδομένων της πλατφόρμας, εφαρμόζοντας στοχευμένα κριτήρια κινδύνου (risk analysis):

1. Διασταύρωση εσόδων-εξόδων και τραπεζικών κινήσεων

• Το σύστημα συγκρίνει τα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών που διαβιβάζει ο εκδότης με τα αντίστοιχα έξοδα που δηλώνει ο λήπτης.
• Ελέγχεται αυτόματα η ταυτοποίηση των πληρωμών μέσω του τραπεζικού συστήματος, επιβεβαιώνοντας αν η εξόφληση έγινε με ηλεκτρονικό μέσο, όπως επιβάλλει ο νόμος για ποσά άνω των 500 ευρώ.

2. Ανάλυση προφίλ εκδότη και λήπτη

• Εξετάζεται η επιχειρηματική υπόσταση του εκδότη (π.χ. αν διαθέτει το απαραίτητο προσωπικό, εγκαταστάσεις ή εξοπλισμό για την παροχή της δηλωθείσας υπηρεσίας).
• Εντοπίζονται επιχειρήσεις «κέλυφος» (shell companies) που εκδίδουν υπέρογκα τιμολόγια υπηρεσιών χωρίς να έχουν δηλωμένη δραστηριότητα ή επαγγελματική εγκατάσταση.

3. Σήμανση ασυμφωνιών και αυτόματη ειδοποίηση

• Όταν διαπιστωθεί ανακολουθία (π.χ. μη διαβίβαση από τον εκδότη ενώ ο λήπτης έχει δηλώσει το έξοδο), παράγεται αυτόματα σήμα κινδύνου (red flag).
• Οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις λαμβάνουν ηλεκτρονική ειδοποίηση για διόρθωση ή παροχή εξηγήσεων εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.

Κριτήρια εντοπισμού εικονικών τιμολογίων και κυρώσεις

Προϋποθέσεις για την προστασία των συνεπών επιχειρήσεων

Για να αποφύγουν οι επιχειρήσεις εμπλοκές και ακυρώσεις δαπανών κατά τους αυτοματοποιημένους ελέγχους, οφείλουν να διασφαλίζουν τα εξής:

• Έγκαιρη και ορθή διαβίβαση όλων των συνδιοργανούμενων παραστατικών στην πλατφόρμα myDATA εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
• Πλήρης τεκμηρίωση των υπηρεσιών με συμβάσεις, συμφωνητικά, εκθέσεις ολοκλήρωσης έργου (deliverables) και αλληλογραφία που αποδεικνύουν την πραγματική εκτέλεση της υπηρεσίας.
• Εξόφληση αποκλειστικά μέσω τραπεζικού συστήματος για όλα τα τιμολόγια που υπερβαίνουν τα νόμιμα όρια.
• Συνεχής έλεγχος της εικόνας της επιχείρησης στην πλατφόρμα myAADE για τυχόν αποκλίσεις που δηλώθηκαν από τρίτους.

Συχνές ερωτήσεις

Τι πρέπει να κάνω αν ο εκδότης δεν διαβιβάσει το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών στο myDATA;

Εάν ο εκδότης παραλείψει να διαβιβάσει το παραστατικό, ο λήπτης της υπηρεσίας έχει τη δυνατότητα να υποβάλει δήλωση παράλειψης/απόκλισης διαβίβασης στην πλατφόρμα myDATA. Με τον τρόπο αυτό κατοχυρώνει το δικαίωμα έκπτωσης της δαπάνης και του αντίστοιχου ΦΠΑ.

Πώς αποδεικνύεται ότι μια υπηρεσία δεν είναι εικονική σε ενδεχόμενο έλεγχο;

Η απόδειξη βασίζεται στην αρχή της πραγματικής εκτέλεσης. Εκτός από το τιμολόγιο και την τραπεζική εξόφληση, η επιχείρηση πρέπει να διατηρεί στον φάκελό της παραδοτέα του έργου (π.χ. μελέτες, σχεδιαγράμματα, ψηφιακά αρχεία, παρουσιολόγια ή ηλεκτρονική αλληλογραφία που πιστοποιούν την παροχή της υπηρεσίας).

Ποιες είναι οι συνέπειες αν μια επιχείρηση καταχωρίσει εικονικό τιμολόγιο;

Εκτός από την αφαίρεση της δαπάνης από τα βιβλία και την καταβολή του αναλογούντος φόρου με προσαυξήσεις, επιβάλλεται πρόστιμο 50% επί του ΦΠΑ του τιμολογίου. Σε σοβαρές περιπτώσεις εκδίδονται αποφάσεις αναστολής χρήσης ΑΦΜ, ενώ ενεργοποιούνται και ποινικές διώξεις για φοροδιαφυγή.