ΑΑΔΕ: Πώς θα λάβετε τη βεβαίωση απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης για ανταλλαγή ακινήτων

Η έκδοση βεβαίωσης απαλλαγής ή η εφαρμογή του μειωμένου Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτων (ΦΜΑ) σε περιπτώσεις ανταλλαγής ακινήτων πραγματοποιείται πλέον ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY της ΑΑΔΕ, επιτρέποντας στους ιδιοκτήτες να ωφεληθούν από τη σημαντική φορολογική ελάφρυνση που προβλέπει η νομοθεσία.

Η διαδικασία αυτή αφορά όσους αποφασίζουν να ανταλλάξουν ακίνητα ίσης ή άνισης αξίας και θέλουν να εξασφαλίσουν τα προβλεπόμενα αποδεικτικά πριν την υπογραφή των συμβολαίων.

Πώς υπολογίζεται ο φόρος και οι απαλλαγές στην ανταλλαγή

Στην ανταλλαγή ακινήτων, ο νομοθέτης αντιμετωπίζει τη συναλλαγή ευνοϊκότερα σε σχέση με μια απλή αγοραπωλησία. Όταν πρόκειται για ανταλλαγή ίσης αξίας, επιβάλλεται ο μισός φόρος μεταβίβασης (δηλαδή συντελεστής 1,5% αντί για 3%). Στην περίπτωση άνισης αξίας, ο μειωμένος συντελεστής εφαρμόζεται στην αξία του ακινήτου μικρότερης αξίας, ενώ η χρηματική διαφορά (το επιπλέον ποσό) φορολογείται με τον ακέραιο συντελεστή 3% (συν την εισφορά υπέρ δήμων 3% επί του φόρου).

Παράλληλα, αν ένας από τους συμβαλλόμενους δικαιούται απαλλαγή πρώτης κατοικίας, μπορεί να την επικαλεστεί για το ακίνητο που αποκτά, εφόσον καλύπτονται τα σχετικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Η διαδικασία έκδοσης της βεβαίωσης βήμα-βήμα

Για να λάβετε τη βεβαίωση απαλλαγής ή το αποδεικτικό καταβολής του μειωμένου φόρου, η διαδικασία διεκπεραιώνεται ηλεκτρονικά:

• Σύνταξη δήλωσης από συμβολαιογράφο: Ο συμβολαιογράφος εισέρχεται στο myPROPERTY με τους κωδικούς του και συντάσσει την αρχική δήλωση ΦΜΑ για την ανταλλαγή ακινήτων.
• Έλεγχος και έγκριση: Οι συμβαλλόμενοι συνδέονται στη θυρίδα τους στο myAADE (με κωδικούς TAXISnet), ελέγχουν τα στοιχεία και υποβάλλουν οριστικά τη δήλωση.
• Προσδιορισμός φόρου ή απαλλαγής: Το σύστημα υπολογίζει αυτόματα το ποσό του φόρου με βάση τον μειωμένο συντελεστή 1,5% ή εφαρμόζει την απαλλαγή πρώτης κατοικίας.
• Έκδοση βεβαίωσης: Μετά την καταβολή τυχόν οφειλόμενου φόρου (εντός 3 εργάσιμων ημερών) ή την έγκριση της απαλλαγής, εκδίδεται ψηφιακά το αποδεικτικό καταβολής / βεβαίωση απαλλαγής.
• Έλεγχος από ΔΟΥ / ΚΕΦΟΚ: Σε περιπτώσεις ειδικών απαλλαγών, η αρμόδια υπηρεσία (ΚΕΦΟΚ ή ΔΟΥ) μπορεί να ζητήσει δειγματοληπτικό έλεγχο των δικαιολογητικών.

Απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη χορήγηση απαλλαγής

Για να εγκριθεί η απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης στο πλαίσιο της ανταλλαγής, απαιτείται η ανάρτηση ή κατάθεση των εξής εγγράφων:

• Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης για τη διαπίστωση προστατευόμενων μελών.
• Δήλωση Ε9 όλων των μελών της οικογένειας, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι δεν καλύπτονται οι στεγαστικές ανάγκες από άλλο ακίνητο.
• Αντίγραφο φορολογικής δήλωσης (Ε1) του τελευταίου οικονομικού έτους.
• Υπεύθυνη δήλωση στην οποία βεβαιώνεται ότι το ακίνητο που αποκτάται θα χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία για τουλάχιστον 5 έτη.
• Πιστοποιητικό αναπηρίας (ΚΕΠΑ), εφόσον ζητείται η αυξημένη απαλλαγή που δικαιούνται τα άτομα με αναπηρία 67% και άνω.

Συχνές ερωτήσεις

Πού μπορώ να βρω και να εκτυπώσω τη βεβαίωση απαλλαγής;

Η βεβαίωση εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσα από την πύλη myAADE. Αφού οριστικοποιηθεί η δήλωση, μπορείτε να μεταβείτε στην ενότητα των εφαρμογών myPROPERTY και να εκτυπώσετε το αποδεικτικό καταβολής / βεβαίωση για τη σύνταξη του συμβολαίου.

Τι συμβαίνει αν τα ανταλλασσόμενα ακίνητα βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές;

Η δήλωση υποβάλλεται ψηφιακά και αρμόδια για την εκκαθάριση είναι η φορολογική αρχή (ΔΟΥ ή ΚΕΦΟΚ) στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας ανήκει το κάθε ακίνητο. Το σύστημα διασταυρώνει αυτόματα τα στοιχεία και τις αντικειμενικές αξίες.

Πόσο χρόνο ισχύει η απαλλαγή που θα λάβω;

Η βεβαίωση απαλλαγής ισχύει για τη συγκεκριμένη μεταβιβαστική πράξη. Ωστόσο, η βασική προϋπόθεση είναι το ακίνητο που αποκτήθηκε με απαλλαγή να παραμείνει στην κυριότητά σας για τουλάχιστον 5 έτη. Αν μεταβιβαστεί νωρίτερα, η απαλλαγή αίρεται και ο φόρος οφείλεται στο ακέραιο.