Η βεβαίωση απαλλαγής φόρου δωρεάν παραχώρησης επαγγελματικής στέγης προς ανιόντες (γονείς, παππούδες) ή κατιόντες (τέκνα, εγγόνια) εκδίδεται ψηφιακά μέσω της πύλης myAADE με την υποβολή Δήλωσης Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας και την επιλογή της ένδειξης «Δωρεάν Παραχώρηση», απαλλάσσοντας τον ιδιοκτήτη από το τεκμαρτό εισόδημα, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες φορολογικές προϋποθέσεις.
Τι ισχύει για τη δωρεάν παραχώρηση επαγγελματικής στέγης σε ανιόντες
Σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία (ΚΦΕ), η δωρεάν παραχώρηση ακινήτου φορολογείται κατά κανόνα ως τεκμαρτό εισόδημα για τον ιδιοκτήτη, ίσο με το 3% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Ωστόσο, προβλέπεται ρητή φορολογική απαλλαγή όταν το ακίνητο παραχωρείται δωρεάν από τέκνα σε γονείς (ανιόντες) ή από γονείς σε τέκνα (κατιόντες) προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως επαγγελματική στέγη ή κύρια κατοικία.
| στοιχείο παραχώρησης | φορολογική αντιμετώπιση | υποχρέωση δήλωσης στο myAADE |
|---|---|---|
| δωρεάν παραχώρηση επαγγελματικής στέγης σε γονείς (ανιόντες) | πλήρης απαλλαγή από τεκμαρτό εισόδημα | υποχρεωτική ηλεκτρονική δήλωση μίσθωσης |
| δωρεάν παραχώρηση επαγγελματικής στέγης σε τέκνα (κατιόντες) | πλήρης απαλλαγή από τεκμαρτό εισόδημα | υποχρεωτική ηλεκτρονική δήλωση μίσθωσης |
| δωρεάν παραχώρηση σε τρίτους (π.χ. αδέλφια, θείους) | τεκμαρτό εισόδημα 3% επί της αντικειμενικής αξίας | υποχρεωτική ηλεκτρονική δήλωση μίσθωσης |
Βήματα για την έκδοση μέσω myAADE
Για να κατοχυρωθεί η απαλλαγή και να υπάρχει επίσημο αποδεικτικό για την έναρξη ή μεταβολή έδρας της επιχείρησης του ανιόντος στην εφορία, ακολουθείται συγκεκριμένη ηλεκτρονική διαδικασία:
- Είσοδος στην εφαρμογή: Ο ιδιοκτήτης (παραχωρών) συνδέεται στην ψηφιακή πύλη myAADE με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet και επιλέγει τη διαδρομή Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Ακίνητα > Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας.
- Καταχώρηση στοιχείων ακινήτου: Επιλέγει το ακίνητο από το Ε9 μέσω του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και συμπληρώνει τα τετραγωνικά μέτρα που παραχωρούνται.
- Επιλογή δωρεάν παραχώρησης: Στο πεδίο είδους μίσθωσης επιλέγει «Δωρεάν Παραχώρηση», καταχωρεί τον ΑΦΜ του γονέα ή παππού (ανιόντος) και δηλώνει ως χρήση του ακινήτου την «Επαγγελματική Στέγη».
- Αποδοχή από τον ανιόντα: Αμέσως μετά την οριστικοποίηση από τον ιδιοκτήτη, ο γονέας εισέρχεται στον δικό του λογαριασμό στο myAADE και πατά «Αποδοχή» της δήλωσης παραχώρησης.
- Εκτύπωση αποδεικτικού: Η οριστικοποιημένη και αποδεκτή δήλωση αποτελεί τη νόμιμη βεβαίωση που προσκομίζεται (ή αντλείται αυτόματα) κατά τη διαδικασία έναρξης εργασιών ή μεταβολής έδρας.
Προϋποθέσεις και απαραίτητα στοιχεία
Πριν από την υποβολή της δήλωσης στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, πρέπει να διασφαλιστεί ότι πληρούνται οι εξής όροι:
- Συγγενικός δεσμός πρώτου βαθμού (ή ανιόντες/κατιόντες): Η απαλλαγή ισχύει αποκλειστικά για συγγενείς σε ευθεία γραμμή (γονείς, παππούδες, παιδιά, εγγόνια) και όχι για πλάγιους συγγενείς όπως αδέλφια ή ξαδέλφια.
- Μηδενικό μίσθωμα: Δεν πρέπει να καταβάλλεται κανένα χρηματικό ποσό ως ενοίκιο, καθώς σε διαφορετική περίπτωση η πράξη λογίζεται ως κανονική εμπορική μίσθωση.
- Ατομική επιχείρηση του ανιόντος: Η απαλλαγή καλύπτει τη δωρεάν παραχώρηση προς φυσικό πρόσωπο (γονέα/παππού) που ασκεί ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα και όχι προς νομικό πρόσωπο (π.χ. ΙΚΕ, ΕΠΕ ή ΑΕ), ακόμη κι αν ο γονέας είναι μέτοχος ή διαχειριστής.
- Ενεργό Ε9 και Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ): Αν και για δωρεάν παραχώρηση δεν απαιτείται υποχρεωτικά ΠΕΑ, το ακίνητο πρέπει να είναι ορθά δηλωμένο στο Ε9 του ιδιοκτήτη.
Συχνές ερωτήσεις
Καλύπτει η απαλλαγή τη δωρεάν παραχώρηση επαγγελματικής στέγης σε εταιρεία (π.χ. ΙΚΕ) του γονέα;
Όχι, η φορολογική απαλλαγή αφορά αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα (ανιόντες ή κατιόντες) που διατηρούν ατομική επιχείρηση. Αν το ακίνητο παραχωρηθεί δωρεάν σε εταιρεία στην οποία συμμετέχει ο γονέας, υπολογίζεται κανονικά τεκμαρτό εισόδημα 3% για τον ιδιοκτήτη.
Υπάρχει όριο τετραγωνικών μέτρων για την απαλλαγή επαγγελματικής στέγης;
Σε αντίθεση με τη δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας (όπου ισχύει όριο απαλλαγής έως 200 τ.μ.), στη δωρεάν παραχώρηση επαγγελματικής στέγης προς ανιόντες ή κατιόντες δεν υφίσταται περιορισμός τετραγωνικών μέτρων.
Πώς δηλώνεται η δωρεάν παραχώρηση στη φορολογική δήλωση (Ε2 και Ε1);
Ο ιδιοκτήτης καταχωρεί το ακίνητο στο έντυπο Ε2 με την ένδειξη «Δωρεάν παραχώρηση επαγγελματικής στέγης σε ανιόντα/κατιόντα» και με μηδενικό ποσό εισοδήματος, ώστε να μεταφερθεί αυτόματα χωρίς φόρο στο έντυπο Ε1.
Τι γίνεται αν δεν αποδεχθεί τη δήλωση ο γονέας στο myAADE;
Εάν ο ανιών δεν προβεί στην ηλεκτρονική αποδοχή της δήλωσης πληροφοριακών στοιχείων, η παραχώρηση θεωρείται εκκρεμής και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως έγκυρος τίτλος στέγασης για την έδρα της επιχείρησης στην ΑΑΔΕ.
