Σαρωτικούς ελέγχους στις επιστροφές ΦΠΑ για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο ενεργοποιεί η ΑΑΔΕ, εφαρμόζοντας ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο αξιολόγησης κινδύνου που υπόσχεται ταχύτατες πληρωμές για τους συνεπείς, αλλά αυστηρά μπλόκα για τις ύποπτες συναλλαγές.
Η φορολογική διοίκηση θέτει σε πλήρη λειτουργία τον ψηφιακό αλγόριθμο ανάλυσης κινδύνου, ο οποίος μοριοδοτεί αυτόματα τις αιτήσεις. Στόχος είναι να διαχωρίζονται εντός ελάχιστων ημερών οι πραγματικές επιχειρηματικές επιστροφές από τις εικονικές συναλλαγές και τα κυκλώματα απάτης τύπου “Carousel”.
Πώς χωρίζονται οι αιτήσεις και ποιοι πάνε για έλεγχο
Το νέο σύστημα κατηγοριοποιεί τις επιχειρήσεις με βάση το φορολογικό τους ιστορικό, τη συνέπεια στην υποβολή δηλώσεων και τη διασταύρωση των στοιχείων myDATA με τα τελωνειακά δεδομένα.
| Κατηγορία ρίσκου | Προθεσμία διεκπεραίωσης | Ποσοστό δειγματοληπτικού ελέγχου | Κύριο χαρακτηριστικό |
| Πράσινη γραμμή (χαμηλό ρίσκο) | Έως 10 ημέρες | < 5% | Πλήρης ταύτιση myDATA, καθαρό φορολογικό μητρώο |
| Κίτρινη γραμμή (μεσαίο ρίσκο) | Έως 30 ημέρες | 20% – 30% | Μικρές αποκλίσεις ή νέες εξαγωγικές δραστηριότητες |
| Κόκκινη γραμμή (υψηλό ρίσκο) | Έως 60 ημέρες | 100% (υποχρεωτικός) | Ασυμφωνίες τιμολογίων, ύποπτοι προμηθευτές, ανενεργή مقر |
Τα δικαιολογητικά που ζητούν οι ελεγκτές
Για τις επιχειρήσεις που εμπίπτουν σε δειγματοληπτικό ή πλήρη έλεγχο, η ΑΑΔΕ απαιτεί την άμεση υποβολή ψηφιακού φακέλου. Τα βασικά δικαιολογητικά που πρέπει να είναι διαθέσιμα περιλαμβάνουν:
- Διασαφήσεις εξαγωγής ή εισαγωγής διασταυρωμένες με το σύστημα ICISnet.
- Φορτωτικά έγγραφα (CMR, B/L, AWB) που αποδεικνύουν τη φυσική διακίνηση των εμπορευμάτων.
- Τραπεζικά αποδεικτικά εξόφλησης των παραστατικών (SWIFT ή extrait τραπέζης) που πιστοποιούν την εισροή ή εκροή του κεφαλαίου.
- Ηλεκτρονικά τιμολόγια διαβιβασμένα στην πλατφόρμα myDATA.
- Συμβάσεις συνεργασίας με αλλοδαπούς πελάτες ή προμηθευτές, συνοδευόμενες από τα αντίστοιχα ιδιωτικά συμφωνητικά.
Το “φίλτρο” του myDATA και των διασταυρώσεων VIES
Ο ελεγκτικός μηχανισμός εστιάζει πλέον στη διασταύρωση των στοιχείων σε πραγματικό χρόνο. Όταν μια εξαγωγική επιχείρηση αιτείται επιστροφή ΦΠΑ, η ΑΑΔΕ ελέγχει αυτόματα αν τα αντίστοιχα τιμολόγια έχουν δηλωθεί στο σύστημα VIES (για ενδοκοινοτικές συναλλαγές) ή αν φέρουν επιβεβαιωμένη έξοδο από την επικράτεια της ΕΕ. Αν εντοπιστεί προμηθευτής στην αλυσίδα που δεν έχει καταβάλει τον αναλογούντα ΦΠΑ, η αίτηση δεσμεύεται αυτόματα.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσες αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ μπορώ να υποβάλω μέσα στο έτος;
Η νομοθεσία επιτρέπει έως 4 αιτήσεις για τρίμηνες περιόδους ή 2 αιτήσεις για εξάμηνες περιόδους. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής μίας συμπληρωματικής αίτησης στο τέλος του ημερολογιακού έτους για εκπρόθεσμα ή υπολειπόμενα τιμολόγια.
Τι συμβαίνει αν η αίτησή μου πέσει στην “κόκκινη γραμμή”;
Η αρμόδια ελεγκτική υπηρεσία εκδίδει εντολή ελέγχου και ζητά την προσκόμιση των παραστατικών εντός καθορισμένης προθεσμίας. Η διαδικασία ολοκληρώνεται εντός 60 ημερών, και αν δεν διαπιστωθεί παράβαση, το ποσό πιστώνεται αμέσως στον δηλωμένο τραπεζικό λογαριασμό (IBAN).
Ποιο είναι το ελάχιστο ποσό για το οποίο μπορώ να αιτηθώ επιστροφή;
Το ελάχιστο όριο ορίζεται στα 400 ευρώ αν η αίτηση αφορά χρονική περίοδο από 3 έως 11 μήνες. Αν η αίτηση αφορά ολόκληρο το ημερολογιακό έτος, το ελάχιστο ποσό διαμορφώνεται στα 50 ευρώ.
Πώς επηρεάζει το myDATA την ταχύτητα επιστροφής;
Η πλήρης και ακριβής διαβίβαση των συνδεδεμένων παραστατικών στο myDATA αποτελεί το βασικότερο κριτήριο για την ένταξη στην πράσινη γραμμή. Όταν δεν υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στα έσοδα-έξοδα και τις δηλώσεις ΦΠΑ, η έγκριση εκδίδεται ψηφιακά χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
