Η ΑΑΔΕ θέτει σε εφαρμογή ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο εξήντα ημερών για την αξιολόγηση και διενέργεια ελέγχων στις επιστροφές ΦΠΑ, βάζοντας στο επίκεντρο τις επιχειρήσεις εισαγωγών και εξαγωγών που παρουσιάζουν υψηλές πιστωτικές δηλώσεις ή ενδείξεις απάτης τύπου carousel.
Πώς διαμορφώνεται το νέο σύστημα ελέγχων
Η φορολογική διοίκηση αξιοποιεί πλέον αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης και αυτόματα εργαλεία ανάλυσης κινδύνου, καταργώντας την καθολική καθυστέρηση στις εκταμιεύσεις. Οι αιτήσεις χωρίζονται άμεσα σε δύο ταχύτητες: σε εκείνες των συνεπών επιχειρήσεων που εξοφλούνται εντός λίγων ημερών και σε εκείνες που οδεύουν υποχρεωτικά για εξονυχιστικό προληπτικό έλεγχο.
Στο στόχαστρο μπαίνουν κυρίως οι εισαγωγικές και εξαγωγικές εταιρείες που αιτούνται επιστροφή μεγάλων ποσών χωρίς να διαθέτουν την ανάλογη υποδομή, παρουσιάζουν απότομη αύξηση τζίρου ή πραγματοποιούν ενδοκοινοτικές συναλλαγές με νεοσύστατες οντότητες.
Βασικά κριτήρια, προθεσμίες και ποσοστά
Τα νέα δεδομένα που διέπουν τις επιστροφές ΦΠΑ και τους στοχευμένους ελέγχους αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα:
| Παράμετρος | Ισχύον πλαίσιο & Στόχοι |
| Προθεσμία ολοκλήρωσης | Εντός 60 ημερών για την αξιολόγηση και διεκπεραίωση του αιτήματος. |
| Ποσοστό εξόφλησης χωρίς έλεγχο | Άνω του 90% των αιτήσεων διεκπεραιώνεται άμεσα για τις συνεπείς επιχειρήσεις. |
| Έλεγχοι εξαγωγών/εισαγωγών | Στόχευση άνω του 95% στις υποθέσεις που κατατάσσονται ως «υψηλού κινδύνου». |
| Ένταξη στη «Χρυσή Λίστα» | Τουλάχιστον 3 έτη ελεγμένης φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς ουσιαστικές αποκλίσεις. |
Προϋποθέσεις και απαραίτητα δικαιολογητικά για την επιστροφή
Για να εγκριθεί η επιστροφή ΦΠΑ χωρίς να εμπλακεί η επιχείρηση σε μακροχρόνιο έλεγχο, απαιτείται η πλήρης κάλυψη των παρακάτω προϋποθέσεων:
- Υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης μέσω της πύλης myAADE με ακριβή αποτύπωση των πιστωτικών υπολοίπων.
- Πλήρης διασταύρωση παραστατικών στο σύστημα myDATA (έσοδα-έξοδα) χωρίς αποκλίσεις.
- Τελωνειακά έγγραφα εξαγωγής (Διασάφηση Εξαγωγής IE515/IE599) που αποδεικνύουν την έξοδο των εμπορευμάτων από την ΕΕ.
- Αποδεικτικά τραπεζικής εξόφλησης των τιμολογίων αγοράς και πώλησης (Bank Remittance Receipts).
- Πιστοποιητικά μεταφοράς (φορτωτικές CMR, B/L, Air Waybill) που επιβεβαιώνουν τη φυσική διακίνηση των εμπορευμάτων.
Τι αλλάζει για τις επιχειρήσεις της «Χρυσής Λίστας»
Οι επιχειρήσεις με αποδεδειγμένα καθαρό φορολογικό μητρώο και συνεχείς εξαγωγικές διεργασίες εντάσσονται αυτόματα στη «Χρυσή Λίστα» (Golden List) της ΑΑΔΕ. Αυτό σημαίνει ότι λαμβάνουν την επιστροφή του ΦΠΑ σχεδόν άμεσα, καθώς ο έλεγχος μετατίθεται εκ των υστέρων (δειγματοληπτικά), απελευθερώνοντας έτσι σημαντική ρευστότητα για την αγορά.
Αντίθετα, αν μια εισαγωγική ή εξαγωγική επιχείρηση παρουσιάζει αδικαιολόγητες διακυμάνσεις στα αιτούμενα ποσά ή εμπλέκεται σε αλυσίδες συναλλαγών με εξαφανισμένους εμπόρους, η επιστροφή «παγώνει» μέχρι να ολοκληρωθεί ο επιτόπιος ή διασταυρωτικός έλεγχος.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο χρόνο χρειάζεται η ΑΑΔΕ για να μου επιστρέψει τον ΦΠΑ αν είμαι συνεπής;
Για τις επιχειρήσεις με χαμηλό δείκτη επικινδυνότητας ή όσες βρίσκονται στη «Χρυσή Λίστα», η επιστροφή πραγματοποιείται εντός 10 έως 15 ημερών από την υποβολή της αίτησης.
Τι συμβαίνει αν η επιχείρησή μου επιλεγεί για έλεγχο;
Η διαδικασία της επιστροφής αναστέλλεται προσωρινά και η ελεγκτική αρχή ζητά την προσκόμιση των σχετικών παραστατικών και τραπεζικών αποδεικτικών. Ο έλεγχος πρέπει να ολοκληρωθεί εντός του ορίου των 60 ημερών.
Ποιοι είναι οι κύριοι λόγοι που απορρίπτεται μια αίτηση επιστροφής ΦΠΑ;
Οι συνηθέστερες αιτίες είναι η αποκλίνουσα εικόνα στο myDATA, η αδυναμία ταυτοποίησης των τραπεζικών πληρωμών, η έλλειψη επίσημων τελωνειακών εγγράφων εξαγωγής και οι ενδείξεις εικονικότητας των εμπλεκόμενων τιμολογίων.
Μπορεί το ποσό της επιστροφής ΦΠΑ να συμψηφιστεί με άλλες οφειλές;
Ναι, η ΑΑΔΕ διενεργεί αυτόματο κεντρικό συμψηφισμό. Αν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες ή μη ρυθμισμένες οφειλές σε εφορία ή ασφαλιστικά ταμεία, το ποσό της επιστροφής καλύπτει πρώτα αυτές τις υποχρεώσεις και το υπόλοιπο πιστώνεται στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) της επιχείρησης.
