Ανεργία και εισόδημα από μερίσματα: Χάνεται η κάρτα της ΔΥΠΑ αν έχετε μετοχές σε εταιρείες

Η κατοχή μετοχών και η είσπραξη εισοδήματος από μερίσματα δεν οδηγούν αυτόματα σε απώλεια της κάρτας ανεργίας της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ), εκτός εάν το ύψος των ετήσιων αυτών εσόδων ξεπερνά τα θεσμοθετημένα εισοδηματικά κριτήρια που ορίζει ο νόμος για τη διατήρηση των προνομίων και των βοηθημάτων των μακροχρονίως ανέργων. Καθώς η ψηφιακή διασταύρωση των στοιχείων ανάμεσα στη ΔΥΠΑ και την ΑΑΔΕ γίνεται πλέον σε πραγματικό χρόνο, οι άνεργοι που διαθέτουν επενδυτικό χαρτοφυλάκιο οφείλουν να γνωρίζουν τα ακριβή όρια προκειμένου να μην βρεθούν προ εκπλήξεων κατά την εκκαθάριση της φορολογικής τους δήλωσης.

Τα εισοδηματικά κριτήρια που καθορίζουν τη διατήρηση της κάρτας

Η νομοθεσία διαχωρίζει ρητά την απλή ιδιότητα του ανέργου (ψηφιακό μητρώο) από την παροχή των επιδομάτων και των συνοδευτικών διευκολύνσεων (π.χ. δωρεάν μετακινήσεις, μοριοδότηση ΑΣΕΠ). Ενώ η εγγραφή στο μητρώο απαιτεί κυρίως την έλλειψη εξαρτημένης εργασίας ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, η διατήρηση των ωφελειών μετά το πέρας του πρώτου δωδεκαμήνου εξαρτάται από το συνολικό ετήσιο εισόδημα.

Για να κατανοήσετε αν κινδυνεύετε να χάσετε τις παροχές της κάρτας σας, δείτε στον παρακάτω πίνακα τα γενικά όρια εισοδήματος που εξετάζει η ΔΥΠΑ:

Πότε το επενδυτικό εισόδημα δημιουργεί πρόβλημα

Τα μερίσματα φορολογούνται ως εισόδημα από κεφάλαιο και εμφανίζονται κανονικά στο εκκαθαριστικό σημείωμα της εφορίας. Η ΔΥΠΑ συνυπολογίζει αυτά τα ποσά στο συνολικό οικογενειακό εισόδημα.

Οι βασικές προϋποθέσεις και οι κανόνες που ισχύουν είναι οι εξής:

• Η απλή κατοχή μετοχών που δεν διανέμουν μέρισμα δεν επηρεάζει την κάρτα ανεργίας, καθώς δεν παράγεται τρέχον εισόδημα.
• Αν το εισόδημα από μερίσματα, προστιθέμενο σε τυχόν άλλα εισοδήματα (π.χ. ενοίκια), ξεπεράσει τα όρια του πίνακα, ο άνεργος χάνει τα ωφελήματα των μακροχρονίως ανέργων (όπως το ειδικό βοήθημα ή τις παροχές της κάρτας).
• Η συμμετοχή σε εταιρείες ως διαχειριστής ή ομόρρυθμος εταίρος (ΟΕ, ΕΕ) συνιστά έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας και οδηγεί σε άμεση διαγραφή από το μητρώο ανεργίας, ανεξάρτητα από το αν εισπράττονται μερίσματα ή όχι.

Τι ισχύει για το τακτικό επίδομα ανεργίας

Για όσους λαμβάνουν το κλασικό, μηνιαίο επίδομα ανεργίας (μετά από απόλυση ή λήξη σύμβασης), τα πράγματα είναι πιο απλά. Το επίδομα αυτό δεν συνδέεται με εισοδηματικά κριτήρια από μερίσματα ή ακίνητα κατά τη διάρκεια της καταβολής του. Το μόνο που μπορεί να διακόψει το τακτικό επίδομα είναι η ανάληψη εργασίας ή η έναρξη ατομικής επιχείρησης. Ωστόσο, τα εισοδήματα από μερίσματα θα προσμετρηθούν αργότερα, όταν ο άνεργος αιτηθεί τη μετάβασή του στο καθεστώς του μακροχρονίως ανέργου.

Συχνές ερωτήσεις

Χάνω την κάρτα αν πουλήσω μετοχές με κέρδος;

Το κέρδος από την πώληση μετοχών (υπεραξία κεφαλαίου) θεωρείται εισόδημα. Αν το κέρδος αυτό, συνυπολογιζόμενο με τα υπόλοιπα εισοδήματά σας, σας οδηγήσει πάνω από τα εισοδηματικά όρια της ΔΥΠΑ, τότε θα χάσετε τις παροχές που συνδέονται με την ιδιότητα του μακροχρονίως ανέργου.

Τι γίνεται αν οι μετοχές είναι στο εξωτερικό;

Η προέλευση των μετοχών δεν αλλάζει τον νόμο. Εφόσον τα μερίσματα αλλοδαπής δηλώνονται υποχρεωτικά στο Ε1 της φορολογικής σας δήλωσης, μεταφέρονται αυτόματα μέσω του συστήματος της ΑΑΔΕ στη ΔΥΠΑ και προσμετρώνται στο τελικό εισόδημα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

Αν κατέχω μετοχές σε μια ΙΚΕ, θεωρούμαι άνεργος;

Η κατοχή μετοχών (μεριδίων) σε μια ΙΚΕ ως απλός εταίρος-κεφαλαιουχικός εισφορέας επιτρέπει τη διατήρηση της κάρτας ανεργίας, με την προϋπόθεση ότι τα μερίσματα δεν ξεπερνούν τα εισοδηματικά κριτήρια. Αν όμως έχετε οριστεί παράλληλα και διαχειριστής της ΙΚΕ, η κάρτα ανεργίας ακυρώνεται αυτόματα, καθώς η διαχείριση θεωρείται εργασιακή και επιχειρηματική δραστηριότητα.