Η κατοχή μετοχών και η είσπραξη εισοδήματος από μερίσματα δεν στερεί αυτόματα την ιδιότητα του ανέργου και την κάρτα ανεργίας της ΔΥΠΑ, εκτός εάν ο κάτοχος συμμετέχει ενεργά στη διοίκηση της εταιρείας ή το ετήσιο εισόδημα από τα μερίσματα ξεπερνά τα θεσμοθετημένα εισοδηματικά κριτήρια που ισχύουν για τις παροχές. Το ισχύον πλαίσιο ξεχωρίζει τον παθητικό επενδυτή από τον ενεργό επιχειρηματία, πράγμα που σημαίνει ότι ένας απλός μέτοχος που έχασε την εργασία του μπορεί να διατηρήσει τα προνόμια της κάρτας, αρκεί να μην παραβιάζονται οι γενικοί κανόνες του ψηφιακού μητρώου.
Πότε κινδυνεύει η κάρτα της ΔΥΠΑ από τη συμμετοχή σε εταιρείες
Το κλειδί για να μην βρεθείτε προ εκπλήξεων βρίσκεται στο είδος της σχέσης που έχετε με την εταιρεία στην οποία κατέχετε τις μετοχές. Η ΔΥΠΑ προχωρά σε διασταυρώσεις στοιχείων με την ΑΑΔΕ και το ΓΕΜΗ, εξετάζοντας δύο βασικούς παράγοντες: τη διοικητική ιδιότητα και το συνολικό εισόδημα.
Η ψηφιακή κάρτα ανεργίας διαγράφεται αμέσως στις εξής περιπτώσεις:
- Άσκηση διοίκησης: Αν είστε μέλος διοικητικού συμβουλίου (ΔΣ) σε ΑΕ με εκτελεστικές αρμοδιότητες, διευθύνων σύμβουλος, ή διαχειριστής σε ΕΠΕ και ΙΚΕ.
- Ατομική επιχείρηση: Αν οι μετοχές συνδέονται με ενεργή επιχειρηματική δραστηριότητα όπου είστε ομόρρυθμος εταίρος.
- Υπέρβαση ορίων: Αν το ετήσιο εισόδημα από τα μερίσματα, συνυπολογιζόμενο με τυχόν άλλα εισοδήματα, ξεπερνά τα γενικά εισοδηματικά κριτήρια του «επιδόματος παιδιού» (νόμος για την αναδιοργάνωση της ΔΥΠΑ), τα οποία εφαρμόζονται πλέον για τη διατήρηση των παθητικών προνομίων των μακροχρονίως ανέργων.
Τα εισοδηματικά κριτήρια που πρέπει να προσέξετε
Για να διατηρηθούν τα προνόμια της κάρτας (όπως δωρεάν μετακινήσεις, μοριοδότηση σε προγράμματα, απαλλάξεις), το συνολικό ετήσιο εισόδημα, συμπεριλαμβανομένων των μερισμάτων, δεν πρέπει να ξεπερνά συγκεκριμένα όρια, τα οποία κλιμακώνονται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση.
| Οικογενειακή Κατάσταση | Ανώτατο Ετήσιο Εισόδημα (Μακροχρόνιοι Άνεργοι) | Καθεστώς Κάρτας ΔΥΠΑ |
|---|---|---|
| Άγαμος | 16.000 ευρώ | Διατήρηση κάρτας και προνομίων |
| Έγγαμος χωρίς παιδιά | 24.000 ευρώ | Διατήρηση κάρτας και προνομίων |
| Έγγαμος με 1 παιδί | 27.000 ευρώ | Διατήρηση κάρτας και προνομίων |
| Έγγαμος με 2 παιδιά | 30.000 ευρώ | Διατήρηση κάρτας και προνομίων |
Τι ισχύει για το επίδομα ανεργίας
Το τακτικό επίδομα ανεργίας έχει ακόμη πιο αυστηρούς κανόνες. Αν και η απλή είσπραξη μερίσματος από μετοχές τρίτων εταιρειών (π.χ. μετοχές στο χρηματιστήριο) δεν κόβει το επίδομα, η κατάσταση αλλάζει αν πρόκειται για δική σας εταιρεία.
Για να συνεχίσετε να λαμβάνετε το μηνιαίο βοήθημα, πρέπει να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:
- Απουσία μισθού διοίκησης: Τα έσοδα πρέπει να είναι αυστηρά μερίσματα και όχι αμοιβές ΔΣ ή μισθός που προκύπτει από εξαρτημένη εργασία στην ίδια την εταιρεία.
- Διαθεσιμότητα στην αγορά εργασίας: Ο άνεργος πρέπει να παραμένει διαθέσιμος για εργασία και να αποδέχεται τις προτάσεις της ΔΥΠΑ, αποδεικνύοντας ότι η κατοχή των μετοχών δεν αποτελεί την κύρια βιοποριστική του απασχόληση.
Συχνές ερωτήσεις
Έχω μετοχές σε εταιρεία του Χρηματιστηρίου και παίρνω μέρισμα 500 ευρώ. Θα χάσω την κάρτα;
Όχι. Η κατοχή μετοχών ως παθητική επένδυση δεν στερεί την ιδιότητα του ανέργου. Το ποσό των 500 ευρώ θα προσμετρηθεί στο ετήσιο φορολογικό σας εισόδημα, το οποίο προφανώς παραμένει πολύ κάτω από το όριο των 16.000 ευρώ για έναν άγαμο.
Είμαι εταίρος σε μια ΙΚΕ αλλά δεν δουλεύω εκεί. Δικαιούμαι κάρτα ανεργίας;
Εξαρτάται από τον ρόλο σας. Αν είστε απλός εταίρος (κεφαλαιουχικός) και δεν έχετε οριστεί διαχειριστής της ΙΚΕ, μπορείτε να γραφτείτε στο μητρώο της ΔΥΠΑ. Αν όμως έχετε τη διαχείριση της εταιρείας, θεωρείστε ενεργός επαγγελματίας και η έκδοση κάρτας απαγορεύεται.
Πώς ελέγχει η ΔΥΠΑ αν έχω μερίσματα ή μετοχές;
Οι έλεγχοι γίνονται αυτόματα μέσω ψηφιακής διασταύρωσης με τα έντυπα Ε1 και Ε3 της φορολογικής σας δήλωσης, καθώς και με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ. Οποιαδήποτε μεταβολή στη διοικητική σας σχέση με εταιρείες εμφανίζεται αμέσως στο σύστημα.
