Τα πρώτα επίσημα διοικητικά πρόστιμα σε επιχειρήσεις που παραβίασαν το δικαίωμα αποσύνδεσης των εργαζομένων είναι πλέον γεγονός, καθώς η Επιθεώρηση Εργασίας επέβαλε βαριές χρηματικές κυρώσεις σε εταιρείες που πίεζαν συστηματικά το προσωπικό τους με μηνύματα και email εκτός ωραρίου. Οι έλεγχοι, οι οποίοι εντάχθηκαν στο πλαίσιο της αυστηροποίησης της νομοθεσίας εντός του 2026, βασίστηκαν σε ψηφιακά πειστήρια και στα δεδομένα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, στέλνοντας σαφές μήνυμα για την προστασία του ελεύθερου χρόνου των υπαλλήλων.
Οι πρώτες κυρώσεις και το ύψος των προστίμων
Η εργατική νομοθεσία ορίζει ότι οι εργαζόμενοι που απασχολούνται μέσω τηλεργασίας ή ψηφιακών πλατφορμών έχουν το απόλυτο δικαίωμα να απέχουν από κάθε μορφή επαγγελματικής επικοινωνίας (τηλέφωνα, email, μηνύματα σε πλατφόρμες chat) μετά τη λήξη του ωραρίου τους. Η συστηματική καταστρατήγηση αυτού του ορίου επιφέρει πλέον τσουχτερές καμπάνες.
Το ύψος των προστίμων και οι κατηγορίες των παραβάσεων που καταγράφηκαν αποτυπώνονται στον ακόλουθο πίνακα:
| Φύση της παράβασης (Εκτός συμβατικού ωραρίου) | Ύψος διοικητικού προστίμου | Αποδεικτικό μέσο ελέγχου |
| Απαίτηση απάντησης σε email / chat κατά τις ώρες ανάπαυσης | 3.000€ έως 5.000€ (ανά εργαζόμενο) | Screenshots, ψηφιακά ίχνη (timestamps) |
| Τηλεφωνικές κλήσεις για υπηρεσιακούς λόγους σε ημέρες αδείας ή ρεπό | 4.000€ ανά περιστατικό | Καταγραφές κλήσεων, εταιρικά τηλέφωνα |
| Εκβιαστική πίεση για άμεση παράδοση έργου κατά τη διάρκεια της νύχτας | 10.500€ (ως υποδηλωμένη εργασία) | Γραπτές οδηγίες / εντολές προϊσταμένων |
Προϋποθέσεις για τη στοιχειοθέτηση της παράβασης
Για να μπορέσει η Επιθεώρηση Εργασίας να παρέμβει και να επιβάλει κυρώσεις σε μια επιχείρηση που παραβιάζει το δικαίωμα αποσύνδεσης, πρέπει να πληρούνται ορισμένες βασικές προϋποθέσεις και να προσκομιστούν τα απαραίτητα στοιχεία από την πλευρά του εργαζομένου.
Τα κρίσιμα βήματα και τα δικαιολογητικά περιλαμβάνουν:
- Ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία: Απαιτείται η αποθήκευση και προσκόμιση μηνυμάτων (Viber, WhatsApp, Teams, Slack) ή email, όπου φαίνεται καθαρά η ώρα αποστολής και το περιεχόμενο που υποδηλώνει υπηρεσιακή εντολή.
- Αναντιστοιχία με την Ψηφιακή Κάρτα: Το σύστημα ελέγχου διασταυρώνει αν η ψηφιακή επικοινωνία έγινε σε χρόνο που η Ψηφιακή Κάρτα του εργαζομένου έδειχνε «έξοδο».
- Απόδειξη συστηματικότητας: Τα πρώτα πρόστιμα επιβλήθηκαν σε περιπτώσεις όπου αποδείχθηκε ότι η επικοινωνία δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό έκτακτης ανάγκης, αλλά μια πάγια πρακτική της διοίκησης.
- Καταγγελία στο ΣΕΠΕ: Η διαδικασία ξεκινά είτε με επώνυμη είτε με ανώνυμη καταγγελία μέσω της ψηφιακής πύλης της Επιθεώρησης Εργασίας.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να με απολύσει αν δεν απαντήσω σε email το βράδυ;
Όχι. Ο νόμος προστατεύει ρητά τον εργαζόμενο από οποιαδήποτε δυσμενή μεταχείριση ή απόλυση λόγω της άσκησης του δικαιώματος αποσύνδεσης. Μια τέτοια απόλυση θεωρείται εκδικητική και άκυρη, με τον εργαζόμενο να δικαιούται μισθούς υπερημερίας.
Τι θεωρείται «έκτακτη ανάγκη» που επιτρέπει την επικοινωνία;
Ως έκτακτη ανάγκη ορίζεται μια απρόβλεπτη και σοβαρή κατάσταση που απειλεί τη λειτουργία της επιχείρησης ή την ασφάλεια των εγκαταστάσεων (π.χ. μια ξαφνική τεχνική βλάβη μεγάλης κλίμακας). Η απλή διεκπεραίωση καθημερινών εκκρεμοτήτων δεν αποτελεί λόγο έκτακτης ανάγκης.
Ισχύει το δικαίωμα αποσύνδεσης για όσους δουλεύουν στο γραφείο;
Ναι, το δικαίωμα αποσύνδεσης ισχύει απαρεγκλίτα για όλους τους εργαζόμενους, ανεξάρτητα από το αν εργάζονται με τηλεργασία ή με φυσική παρουσία στο γραφείο. Μόλις ολοκληρωθεί το ωράριο και χτυπηθεί η κάρτα εξόδου, η επαγγελματική επικοινωνία πρέπει να διακόπτεται.
Αν απαντήσω στο μήνυμα, δικαιούμαι υπερωριακή αμοιβή;
Ναι, εφόσον αποδειχθεί ότι αναγκαστήκατε να εργαστείτε εκτός του ωραρίου σας για να απαντήσετε ή να εκτελέσετε μια εργασία, ο χρόνος αυτός θεωρείται υπερωριακή απασχόληση. Ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει το αντίστοιχο ωρομίσθιο με τις νόμιμες προσαυξήσεις.
