Τα πρώτα τσουχτερά πρόστιμα ύψους χιλιάδων ευρώ είναι πλέον γεγονός στην ελληνική αγορά εργασίας για εταιρείες που παραβίασαν το δικαίωμα αποσύνδεσης, στέλνοντας email και μηνύματα σε εργαζομένους εκτός του θεσμοθετημένου ωραρίου τους.
Οι σαρωτικοί έλεγχοι που πραγματοποιεί η Επιθεώρηση Εργασίας μέσα στο 2026 φέρνουν στο φως σοβαρές παραβάσεις που αφορούν την ψηφιακή παρενόχληση. Πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να θεωρούν ότι οι υπάλληλοί τους πρέπει να είναι διαθέσιμοι 24 ώρες το 24ωρο, αγνοώντας τη νομοθεσία που προστατεύει τον ελεύθερο χρόνο των εργαζομένων.
Πώς επιβάλλονται τα πρόστιμα και ποια είναι τα κριτήρια
Το ψηφιακό αποτύπωμα ενός email ή ενός μηνύματος σε πλατφόρμες επικοινωνίας (όπως Viber ή WhatsApp) μετά τη λήξη της βάρδιας αποτελεί πλέον αδιάψευστο στοιχείο για τους επιθεωρητές. Οι κυρώσεις δεν είναι οριζόντιες, αλλά κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και τη συστηματικότητα της παράβασης.
Το θεσμικό πλαίσιο ορίζει συγκεκριμένα ποσά και κατηγορίες προστίμων, τα οποία αποτυπώνονται στον ακόλουθο πίνακα:
| Κατηγορία επιχείρησης / Παράβαση | Ύψος προστίμου ανά εργαζόμενο | Κριτήρια επιβολής κυρώσεων |
| Μικρές επιχειρήσεις (έως 10 άτομα) | Από 1.500 € έως 3.000 € | Συχνότητα μηνυμάτων, υπαιτιότητα εργοδότη |
| Μεσαίες επιχειρήσεις (11 – 50 άτομα) | Από 3.000 € έως 5.000 € | Ύπαρξη ή μη εσωτερικού κανονισμού τηλεργασίας |
| Μεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 50 ατόμων) | Από 5.000 € έως 8.000 € | Αριθμός θιγόμενων υπαλλήλων, υποτροπή εταιρείας |
| Συστηματική πίεση για απάντηση | Έως 10.500 € | Ψηφιακός εξαναγκασμός, απειλή απόλυσης ή κυρώσεων |
Οι βασικές προϋποθέσεις για τη νόμιμη άσκηση του δικαιώματος
Για να προστατευτεί αποτελεσματικά ο εργαζόμενος και να τεκμηριωθεί η παράβαση από τις ελεγκτικές αρχές, πρέπει να συντρέχουν συγκεκριμένες συνθήκες. Το δικαίωμα αποσύνδεσης δεν είναι μια θεωρητική έννοια, αλλά μια αυστηρή νομική υποχρέωση.
Οι κύριες προϋποθέσεις και οι κανόνες που πρέπει να τηρούνται είναι οι εξής:
- Πλήρης αποχή από κάθε είδους ψηφιακή επικοινωνία (email, τηλέφωνα, SMS) μετά τη λήξη του δηλωμένου ωραρίου στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
- Υποχρεωτική 11ωρη ανάπαυση ανάμεσα στις βάρδιες. Οποιοδήποτε εργασιακό μήνυμα μέσα σε αυτό το διάστημα θεωρείται ότι διακόπτει την ανάπαυση και ο χρόνος των 11 ωρών ξεκινά να μετράει ξανά από την αρχή.
- Απαγόρευση χρήσης κάμερας (webcam) για τον έλεγχο της απόδοσης του τηλεργαζόμενου, καθώς αυτό παραβιάζει τα προσωπικά δεδομένα και την ιδιωτικότητα.
- Ρητή προστασία από οποιαδήποτε δυσμενή διάκριση, μεταχείριση ή απόλυση του υπαλλήλου επειδή επέλεξε να μην απαντήσει σε εργασιακή όχληση εκτός ωραρίου.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να με αναγκάσει να έχω ανοιχτό το εταιρικό κινητό το Σαββατοκύριακο;
Όχι, εκτός αν υπάρχει ρητή συμφωνία για καθεστώς ετοιμότητας (on-call) η οποία αμείβεται επιπλέον. Σε κάθε άλλη περίπτωση, έχετε κάθε δικαίωμα να απενεργοποιήσετε τις συσκευές σας.
Αν απαντήσω σε ένα email εκτός ωραρίου, χάνω το δικαίωμα προστασίας;
Όχι, η δική σας εθελοντική απάντηση δεν νομιμοποιεί την εργοδοτική όχληση. Ωστόσο, η συστηματική ανταλλαγή μηνυμάτων δυσκολεύει την απόδειξη του εξαναγκασμού, οπότε η αποχή είναι η βέλτιστη πρακτική.
Πώς μπορώ να αποδείξω την παράβαση στην Επιθεώρηση Εργασίας;
Κρατώντας γραπτά αποδεικτικά στοιχεία. Τα screenshot των email, των μηνυμάτων σε chat εφαρμογές ή οι λίστες κλήσεων με τις ακριβείς ώρες και ημερομηνίες αποτελούν επαρκή στοιχεία για να ξεκινήσει ο έλεγχος.
