O υπολογισμός της σύνταξης αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ καθορίζεται πλέον κλιμακωτά με βάση το συνολικό ποσοστό αναπηρίας που πιστοποιεί το ΚΕΠΑ, το οποίο διαμορφώνει απευθείας το ποσό της εθνικής σύνταξης.
Με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, το τελικό ποσό της μηνιαίας αναπηρικής σύνταξης αποτελείται από το άθροισμα δύο διακριτών τμημάτων: της εθνικής σύνταξης και της ανταποδοτικής σύνταξης. Ενώ η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τα συντάξιμα χρόνια και τις αποδοχές του ασφαλισμένου, η εθνική σύνταξη συνδέεται άμεσα με το ποσοστό αναπηρίας που ορίζει η υγειονομική επιτροπή.
Πώς διαμορφώνεται η εθνική σύνταξη ανά ποσοστό αναπηρίας
Η βασική αλλαγή επικεντρώνεται στην κλιμάκωση της εθνικής σύνταξης. Όταν το ποσοστό αναπηρίας είναι χαμηλότερο από 80%, το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται αναλογικά, ενώ η πλήρης εθνική σύνταξη καταβάλλεται μόνο σε όσους συγκεντρώνουν ποσοστό από 80% και άνω.
| Ποσοστό αναπηρίας (ΚΕΠΑ) | Ποσοστό εθνικής σύνταξης | Χαρακτηρισμός αναπηρίας |
| 80% και άνω | 100% (Πλήρης) | Βαριά αναπηρία |
| 67% έως 79,99% | 75% | Σημαντική αναπηρία |
| 50% έως 66,99% | 50% | Μέτρια αναπηρία |
Σημείωση: Σε συγκεκριμένες ειδικές παθήσεις ή εργατικά ατυχήματα ενδέχεται να ισχύουν ειδικές προσαρμογές στα όρια καταβολής.
Προϋποθέσεις και δικαιολογητικά για τη θεμελίωση δικαιώματος
Για να δικαιούται ένας ασφαλισμένος σύνταξη αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ, πρέπει να πληροί τόσο τις υγειονομικές όσο και τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
- Ενεργή γνωστοποίηση αποτελέσματος πιστοποίησης αναπηρίας από το ΚΕΠΑ με ποσοστό τουλάχιστον 50%.
- Συμπλήρωση του ελάχιστου χρόνου ασφάλισης, που ορίζεται γενικά σε 1.500 ημέρες εργασίας (εκ των οποίων οι 300 την τελευταία πενταετία πριν τη διακοπή της εργασίας ή την υποβολή της αίτησης), ή εναλλακτικά 5 έτη ασφάλισης εφόσον η αναπηρία οφείλεται σε ασθένεια.
- Ηλεκτρονική αίτηση συνταξιοδότησης στην πύλη του e-ΕΦΚΑ.
- Αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου.
- Ιατρικοί φάκελοι και εισηγητικοί φάκελοι που υποβλήθηκαν στην υγειονομική επιτροπή.
- Υπεύθυνη δήλωση για τη διακοπή της ασφαλιστέας εργασίας (όπου απαιτείται από τον πρώην φορέα).
Ο ρόλος της ανταποδοτικής σύνταξης
Το δεύτερο σκέλος του υπολογισμού είναι η ανταποδοτική σύνταξη. Αυτή υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τις συντάξιμες αποδοχές (τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών από το 2002 έως τη στιγμή της συνταξιοδότησης) με συντελεστή αναπλήρωσης που εξαρτάται από τα συνολικά έτη ασφάλισης. Σε αντίθεση με την εθνική σύνταξη, ο υπολογισμός του ανταποδοτικού μέρους δεν μειώνεται βάσει του ποσοστού αναπηρίας, αλλά καταβάλλεται ακέραιος όπως προκύπτει από τα έτη και τις εισφορές.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο είναι το ελάχιστο ποσοστό αναπηρίας για να πάρω σύνταξη από τον e-ΕΦΚΑ;
Το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό αναπηρίας είναι 50%. Με ποσοστό από 50% έως 66,99% ο δικαιούχος λαμβάνει το 50% της εθνικής σύνταξης συν την ανταποδοτική.
Επηρεάζει το ποσοστό αναπηρίας την ανταποδοτική σύνταξη;
Όχι. Το ποσοστό αναπηρίας μειώνει κλιμακωτά μόνο το ποσό της εθνικής σύνταξης. Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται αποκλειστικά με βάση τα έτη ασφάλισης και τις συντάξιμες αποδοχές.
Τι συμβαίνει αν η αναπηρία οφείλεται σε εργατικό ατύχημα;
Σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας, ισχύουν ευνοϊκότερες ασφαλιστικές προϋποθέσεις, καθώς δεν απαιτείται ο ελάχιστος χρόνος των 1.500 ημερών ασφάλισης, ενώ το ποσό της σύνταξης υπολογίζεται με ειδικά κατώτατα όρια.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση για τη σύνταξη αναπηρίας;
Η διαδικασία γίνεται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ, αφού έχει ολοκληρωθεί η εξέταση από το ΚΕΠΑ και έχει εκδοθεί η οριστική Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας.
