Ο υπολογισμός της σύνταξης αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ διαμορφώνεται πλέον με βάση τις ενοποιημένες διατάξεις και τις ρυθμίσεις των Υγειονομικών Επιτροπών (ΚΕΠΑ), όπου το τελικό ποσό της εθνικής σύνταξης κλιμακώνεται ανάλογα με το πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας του ασφαλισμένου.
Κλιμάκωση της Εθνικής Σύνταξης βάσει ποσοστού αναπηρίας
Η τελική μηνιαία σύνταξη αποτελείται από το άθροισμα της Εθνικής Σύνταξης και της Ανταποδοτικής Σύνταξης. Ενώ η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται κανονικά με βάση τις συντάξιμες αποδοχές και τα έτη ασφάλισης, το ποσό της εθνικής σύνταξης διαμορφώνεται αναλογικά με το ποσοστό που ορίζει η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ.
| Ποσοστό Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) | Βαθμίδα Αναπηρίας | Ποσοστό Εθνικής Σύνταξης |
| 80% και άνω | Βαρειά Αναπηρία | 100% της Εθνικής Σύνταξης |
| 67% έως 79,99% | Σημαντική Αναπηρία | 75% της Εθνικής Σύνταξης |
| 50% έως 66,99% | Μέτρια Αναπηρία | 50% της Εθνικής Σύνταξης |
| Κάτω από 50% | – | Δεν χορηγείται σύνταξη αναπηρίας |
Βασικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης
Για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο απαιτείται η πλήρωση των εξής ελάχιστων χρονικών προϋποθέσεων ασφάλισης:
- Τουλάχιστον 15 έτη (4.500 ημέρες) ασφάλισης συνολικά σε οποιοδήποτε χρονικό διάστημα.
- Ή τουλάχιστον 5 έτη (1.500 ημέρες) ασφάλισης, εκ των οποίων τουλάχιστον 300 ημέρες στα τελευταία 5 έτη πριν από το έτος εκδήλωσης της αναπηρίας.
- Ειδικές προϋποθέσεις για νέους: Για ασφαλισμένους που δεν έχουν συμπληρώσει το 31ο έτος της ηλικίας τους, απαιτούνται λιγότερες ημέρες ασφάλισης (από 300 έως 1.500 ημέρες σταδιακά).
- Πιστοποιητικό ΚΕΠΑ σε ισχύ: Γνωμάτευση από Υγειονομική Επιτροπή με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%.
Βήματα για την έκδοση της σύνταξης αναπηρίας
- Αίτηση για ΚΕΠΑ: Υποβολή ψηφιακής αίτησης αξιολόγησης αναπηρίας στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας (από τον θεράποντα ιατρό και τον ενδιαφερόμενο).
- Εξέταση & Γνωμάτευση: Εξέταση από την Υγειονομική Επιτροπή και έκδοση της Γνωστοποίησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας (Γ.Α.Π.Α.).
- Ηλεκτρονική Αίτηση Σύνταξης: Υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης στην δικτυακή πύλη του e-ΕΦΚΑ με αυτόματη άντληση της γνωμάτευσης ΚΕΠΑ.
- Έκδοση Απόφασης: Υπολογισμός των ποσών (εθνικής και ανταποδοτικής) και έναρξη καταβολής από την επομένη της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης.
Συχνές ερωτήσεις
Τι ισχύει αν η αναπηρία οφείλεται σε εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική νόσο;
Σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής νόσου, δεν απαιτούνται οι ελάχιστες ημέρες ασφάλισης της κοινής νόσου (αρκεί ακόμα και 1 ημέρα ασφάλισης) και η σύνταξη υπολογίζεται με ευνοϊκότερους όρους.
Μπορεί ένας συνταξιούχος αναπηρίας να εργάζεται παράλληλα;
Ναι, με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο επιτρέπεται η εργασία συνταξιούχων λόγω αναπηρίας χωρίς περικοπή της σύνταξης, εφόσον δεν αντίκειται στους ειδικότερους κανόνες της υγειονομικής κρίσης του ΚΕΠΑ για την ανικανότητα προς εργασία.
Τι γίνεται όταν λήξει η διάρκεια ισχύος της γνωμάτευσης του ΚΕΠΑ;
Ο συνταξιούχος υποβάλλει αίτηση επαναξιολόγησης στο ΚΕΠΑ πριν τη λήξη της προθεσμίας. Η καταβολή της σύνταξης παρατείνεται προσωρινά για ορισμένο χρονικό διάστημα έως την έκδοση της νέας γνωμάτευσης.
