Ο υπολογισμός της σύνταξης αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ διαμορφώνεται πλέον με βάση το ενιαίο ποσοστό αναπηρίας που πιστοποιείται από τις υγειονομικές επιτροπές ΚΕΠΑ, το οποίο καθορίζει άμεσα το ποσό της εθνικής σύνταξης που δικαιούται ο ασφαλισμένος, ενώ η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τον χρόνο ασφάλισης και τις συντάξιμες αποδοχές.
Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, καταργήθηκε η πολυδιάσπαση των διαφορετικών κανόνων ανά πρώην Ταμείο και εφαρμόζεται ενιαία κλίμακα υπολογισμού για όλους τους ασφαλισμένους, καθιστώντας το πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τον καθοριστικότερο παράγοντα για το τελικό ποσό.
Πώς διαμορφώνεται η εθνική και ανταποδοτική σύνταξη αναπηρίας
Το συνολικό ποσό της σύνταξης αναπηρίας αποτελείται από το άθροισμα δύο τμημάτων:
1. Υπολογισμός Εθνικής Σύνταξης βάσει ποσοστού αναπηρίας
Το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης καταβάλλεται ακέραιο μόνο σε όσους διαθέτουν ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω. Για χαμηλότερα ποσοστά, το ποσό μειώνεται αναλογικά:
- Ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω: Χορηγείται το 100% της Εθνικής Σύνταξης.
- Ποσοστό αναπηρίας από 67% έως 79,99%: Χορηγείται το 75% της Εθνικής Σύνταξης.
- Ποσοστό αναπηρίας από 50% έως 66,99%: Χορηγείται το 50% της Εθνικής Σύνταξης.
2. Υπολογισμός Ανταποδοτικής Σύνταξης
- Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τις συντάσιμες αποδοχές του ασφαλισμένου από το 2002 έως τη στιγμή της αίτησης και τα συνολικά έτη ασφάλισης.
- Στον υπολογισμό εφαρμόζονται οι συντελεστές αναπλήρωσης του νόμου. Σε αντίθεση με την εθνική σύνταξη, το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης δεν μειώνεται λόγω του ποσοστού αναπηρίας, αλλά καταβάλλεται στο ύψος που αναλογεί στα έτη ασφάλισης.
Κλίμακα υπολογισμού εθνικής σύνταξης αναπηρίας
| Ποσοστό Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) | Χαρακτηρισμός Αναπηρίας | Ποσοστό Εθνικής Σύνταξης |
| 80% και άνω | Βαριά αναπηρία | 100% της Εθνικής Σύνταξης |
| 67% έως 79,99% | Αναπηρία συνήθους απουσίας | 75% της Εθνικής Σύνταξης |
| 50% έως 66,99% | Μερική αναπηρία | 50% της Εθνικής Σύνταξης |
| Κάτω από 50% | Μη συνταξιοδοτική αναπηρία | Δεν θεμελιώνεται δικαίωμα σύνταξης |
Προϋποθέσεις για τη χορήγηση της σύνταξης
Για να εγκριθεί η αίτηση συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας από τον e-ΕΦΚΑ, απαιτείται η πλήρωση των εξής κριτηρίων:
- Ενεργή πιστοποίηση αναπηρίας από το ΚΕΠΑ με ποσοστό τουλάχιστον 50%.
- Ελάχιστος χρόνος ασφάλισης: Τουλάχιστον 15 έτη (4.500 ημέρες) ασφάλισης συνολικά, ή 5 έτη (1.500 ημέρες) εξ ων οι 300 ημέρες την τελευταία 5ετία πριν το έτος εμφάνισης της αναπηρίας.
- Διακοπή της εργασίας ή υποβολή σχετικής δήλωσης, εφόσον δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις για την παράλληλη απασχόληση συνταξιούχων.
- Ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν η υγειονομική επιτροπή ΚΕΠΑ μου δώσει ποσοστό αναπηρίας κάτω από 50%;
Εάν το ποσοστό αναπηρίας που πιστοποιηθεί είναι μικρότερο του 50%, η αίτηση συνταξιοδότησης απορρίπτεται, καθώς δεν πληρούται η ελάχιστη νομική προϋπόθεση. Ο ασφαλισμένος έχει το δικαίωμα προσφυγής στη Β’ Βάθμια Υγειονομική Επιτροπή εντός 10 ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης.
Πώς επηρεάζεται η σύνταξη αν η αναπηρία οφείλεται σε εργατικό ατύχημα;
Σε περίπτωση που η αναπηρία προκύψει από εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια, δεν απαιτούνται οι ελάχιστες ημέρες ασφάλισης που ισχύουν για την κοινή νόσο. Το ποσό της σύνταξης δεν μπορεί να είναι κατώτερο από αυτό που αναλογεί σε 15 έτη ασφάλισης (4.500 ημέρες).
Μπορώ να εργάζομαι παράλληλα αν λαμβάνω σύνταξη αναπηρίας;
Ναι, με το ισχύον πλαίσιο επιτρέπεται στους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας να εργάζονται, χωρίς να διακόπτεται η καταβολή της σύνταξής τους, εφόσον το επιτρέπει η κατάσταση της υγείας τους και η φύση της εργασίας, τηρώντας τις προβλεπόμενες δηλωτικές υποχρεώσεις στον e-ΕΦΚΑ.
