Σαρωτικούς διασταυρωτικούς ελέγχους στις αμεσότητες των πληρωμών μέσω του συστήματος IRIS ξεκινά η ΑΑΔΕ, βάζοντας στο στόχαστρο ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις που δεν έχουν συνδέσει τον επαγγελματικό τους λογαριασμό ή αποκρύπτουν εισοδήματα. Με τους ελέγχους να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη τον Αύγουστο του 2026, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί διασταυρώνουν αυτόματα τα στοιχεία των τραπεζικών μεταφορών με τις υποβληθείσες δηλώσεις ΦΠΑ και τα ηλεκτρονικά τιμολόγια στο myDATA.
Πώς διεξάγονται οι διασταυρώσεις και τι ψάχνει η ΑΑΔΕ
Ο ελεγκτικός μηχανισμός αντλεί απευθείας δεδομένα από τις τράπεζες και τα συγκρίνει με τα φορολογικά στοιχεία των υπόχρεων σε πραγματικό χρόνο.
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται τα εξής σημεία:
- Επαγγελματικοί λογαριασμοί IRIS: Διασταύρωση αν ο αριθμός κινητού ή ο ΑΦΜ που λαμβάνει τις πληρωμές αντιστοιχεί σε δηλωμένο επαγγελματικό λογαριασμό.
- Ασυμφωνία τζίρου και myDATA: Σύγκριση των συνολικών εισπράξεων μέσω IRIS Payments με τα εκδοθέντα παραστατικά (αποδείξεις/τιμολόγια).
- Χρήση προσωπικών λογαριασμών: Εντοπισμός επαγγελματιών που χρησιμοποιούν το σύστημα IRIS Person to Person (P2P) αντί για το υποχρεωτικό IRIS Person to Business (P2B) για να αποφύγουν τις προμήθειες και την έκδοση αποδείξεων.
- Πίστωση λογαριασμών πέραν των ορίων: Αυτόματη σημάνση για περιπτώσεις με υψηλή συχνότητα συναλλαγών που δεν δικαιολογούνται από την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Όρια συναλλαγών, πρόστιμα και υποχρεώσεις
Η νομοθεσία ορίζει συγκεκριμένα πλαίσια για τη χρήση του συστήματος άμεσων πληρωμών, ενώ τα πρόστιμα για μη συμμόρφωση είναι ιδιαίτερα τσουχτερά.
| Παράμετρος / Παράβαση | Όρια & Ποσά | Συνέπειες / Πρόστιμα |
| Ημερήσιο όριο συναλλαγών IRIS P2B | έως 500 ευρώ ανά πελάτη | Υποχρεωτική αποδοχή από όλους τους επαγγελματίες |
| Μη σύνδεση IRIS με επαγγελματικό λογαριασμό | Προθεσμία σε ισχύ | Πρόστιμο 1.500 ευρώ |
| Μη έκδοση απόδειξης για πληρωμή IRIS | Ανεξαρτήτως ποσού | Πρόστιμο 50% του ΦΠΑ (ελάχιστο 250€-500€) |
| Μη δήλωση επαγγελματικού λογαριασμού στην ΑΑΔΕ | Υποχρεωτική καταχώριση | Πρόστιμο 1.000 ευρώ |
Προϋποθέσεις νόμιμης λειτουργίας για επαγγελματίες
Για να αποφύγουν τις κυρώσεις και τα πρόστιμα κατά τη διάρκεια των διασταυρώσεων, οι υπόχρεοι οφείλουν να διασφαλίσουν τα ακόλουθα:
- Ενεργοποίηση της υπηρεσίας IRIS P2B (Person to Business) μέσω της τράπεζας συνεργασίας.
- Δήλωση του επαγγελματικού λογαριασμού στην ψηφιακή πύλη myAADE.
- Εμφανής ανάρτηση του QR Code της υπηρεσίας IRIS στο φυσικό κατάστημα ή στο σημείο παροχής υπηρεσιών.
- Άμεση έκδοση απόδειξης λιανικής ή τιμολογίου για κάθε εισερχόμενη πληρωμή μέσω της εφαρμογής.
- Διασύνδεση του συστήματος πληρωμών με την ταμειακή μηχανή ή το λογισμικό τιμολόγησης, όπου αυτό προβλέπεται.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά του IRIS P2P από το IRIS P2B;
To IRIS P2P αφορά μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών (φίλων/συγγενών) για προσωπική χρήση. To IRIS P2B αφορά πληρωμές προς ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις για αγορά αγαθών ή υπηρεσιών, συνδέεται υποχρεωτικά με τον επαγγελματικό λογαριασμό και υπόκειται σε φορολογικό έλεγχο.
Επιβαρύνεται ο πελάτης με προμήθεια όταν πληρώνει μέσω IRIS;
Όχι, η χρήση του IRIS είναι απολύτως δωρεάν για τον καταναλωτή. Η επιχείρηση ή ο ελεύθερος επαγγελματίας καταβάλλει μια πολύ χαμηλή προμήθεια στην τράπεζα, η οποία είναι σημαντικά μικρότερη από τις προμήθειες των παραδοσιακών κάρτων POS.
Τι συμβαίνει αν ένας πελάτης μου στείλει χρήματα στο προσωπικό μου IRIS;
Αν η συναλλαγή αφορά επαγγελματική δραστηριότητα, η μεταφορά στο προσωπικό IRIS θεωρείται παράβαση. Σε περίπτωση ελέγχου, η ΑΑΔΕ θεωρεί τις εισπράξεις αυτές ως απόκρυψη τζίρου και επιβάλλει τα προβλεπόμενα πρόστιμα μη έκδοσης παραστατικού και μη δήλωσης επαγγελματικού λογαριασμού.
Μπορώ να αρνηθώ την πληρωμή μέσω IRIS στο κατάστημά μου;
Όχι, η αποδοχή πληρωμών μέσω IRIS P2B είναι υποχρεωτική από το νόμο για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις που υποχρεούνται να διαθέτουν POS. Η άρνηση αποδοχής συνιστά παράβαση και επιφέρει διοικητικό πρόστιμο.
