Το νέο πλαίσιο για τις αμοιβές, τις συμβάσεις και τα μπόνους των διανομέων σε ψηφιακές πλατφόρμες (delivery) φέρνει ριζικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της εργατικής αποζημίωσης και στην ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων. Οι ρυθμίσεις επανακαθορίζουν τα δικαιώματα τόσο των μισθωτών όσο και των αυτοαπασχολούμενων (freelancers) ντελιβεράδων, βάζοντας στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών τις συνθήκες εργασίας, τη χρήση των οχημάτων και τη διαφάνεια των αλγορίθμων που καθορίζουν τα έξτρα πριμ παραγωγικότητας.
Τι αλλάζει στις συμβάσεις και το εργασιακό καθεστώς
Η αγορά διαχωρίζεται πλέον με σαφήνεια ανάμεσα σε δύο βασικές ταχύτητες συνεργασίας, με το κράτος να θεσπίζει αυστηρότερα κριτήρια για να αποτραπεί το φαινόμενο της υποκρυπτόμενης εξαρτημένης εργασίας.
- Εξαρτημένη εργασία (Μισθωτοί): Κατοχυρώνονται πλήρως ο κατώτατος μισθός, τα δώρα εορτών, το επίδομα αδείας και η αποζημίωση για τη χρήση και συντήρηση της μοτοσυκλέτας.
- Ανεξάρτητες υπηρεσίες (Freelancers): Διατηρούν την ευελιξία του ωραρίου, αλλά η πλατφόρμα υποχρεούται να καλύπτει βασικά έξοδα ασφάλισης ατυχήματος και να παρέχει τον απαραίτητο εξοπλισμό προστασίας (κράνος, ανακλαστικό μπουφάν).
Οι βασικές προϋποθέσεις για τις αμοιβές και τη χρήση οχήματος
Για να θεωρείται σύννομη μια σύμβαση στον κλάδο των ψηφιακών πλατφορμών, πρέπει να πληρούνται οι παρακάτω όροι:
- Αποζημίωση οχήματος: Για τους μισθωτούς που χρησιμοποιούν δικό τους δίκυκλο, η πρόσθετη αποζημίωση χρήσης και συντήρησης ανέρχεται τουλάχιστον στο 15% του κατώτατου μισθού.
- Ηλεκτρονική καταγραφή: Όλες οι ώρες απασχόλησης, οι διαδρομές και τα διαλείμματα πρέπει να καταγράφονται ψηφιακά και να διασυνδέονται με το σύστημα Εργάνη.
- Απαγόρευση προστίμων: Απαγορεύεται ρητά η επιβολή χρηματικών ποινών ή η μονομερής μείωση της βασικής αμοιβής λόγω χαμηλής αξιολόγησης από τους πελάτες.
Τα νέα οικονομικά δεδομένα και τα μπόνους
Το νέο καθεστώς ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο καταβάλλονται οι βασικές αποδοχές, η χιλιομετρική αποζημίωση καθώς και τα περιζήτητα μπόνους που δίνονται σε περιόδους αιχμής ή κακοκαιρίας.
| Κατηγορία Αμοιβής | Προδιαγραφές & Ποσά | Καθεστώς καταβολής |
| Βασικός Μισθός | Σύμφωνα με τον εθνικό κατώτατο μισθό | Υποχρεωτικός για μισθωτούς (με προσαυξήσεις τριετιών). |
| Έξτρα αποζημίωση μοτοσυκλέτας | Κατώτατο όριο περίπου 124€ μηνιαίως | Καταβάλλεται ξεχωριστά από τον μισθό και είναι αφορολόγητο. |
| Μπόνους Κακοκαιρίας | Προσαύξηση ανά παραγγελία σε ακραία φαινόμενα | Υποχρεωτική διακοπή διανομών σε κόκκινο συναγερμό πολιτικής προστασίας. |
| Πριμ Παραγωγικότητας (Bonus) | Υπολογισμός βάσει όγκου παραγγελιών | Πρέπει να γνωστοποιείται εκ των προτέρων ο αλγόριθμος υπολογισμού. |
Οι πλατφόρμες υποχρεούνται πλέον να παρέχουν πλήρη διαφάνεια στους εργαζόμενους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι αναθέτουν τις παραγγελίες και υπολογίζουν τα μπόνους απόστασης, βάζοντας τέλος στις αυθαίρετες αυξομειώσεις των τιμών ανά διαδρομή.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι νόμιμο να με αναγκάσει η πλατφόρμα να γίνω freelancer;
Όχι. Η επιλογή του καθεστώτος εργασίας πρέπει να είναι προϊόν ελεύθερης συμφωνίας. Αν η εργασία σας περιλαμβάνει συγκεκριμένο ωράριο, αποκλειστικότητα και άμεσο έλεγχο από την εταιρεία, τότε τεκμαίρεται ότι πρόκειται για εξαρτημένη εργασία και δικαιούστε σύμβαση μισθωτού.
Ποιος πληρώνει για τη βενζίνη και το σέρβις της μηχανής;
Αν είστε μισθωτός και χρησιμοποιείτε το δικό σας όχημα, ο εργοδότης υποχρεούται να σας καταβάλλει κάθε μήνα την αποζημίωση του 15% για τη συντήρηση, ενώ τα έξοδα κίνησης (βενζίνη) αποζημιώνονται βάσει των πραγματικών χιλιομέτρων που διανύσατε για τις παραδόσεις. Αν είστε freelancer, τα έξοδα αυτά βαρύνουν εσάς, αλλά πρέπει να αποτυπώνονται στην τιμολόγηση των υπηρεσιών σας.
Τι ισχύει για τη διανομή σε ημέρες με καύσωνα ή έντονη βροχόπτωση;
Η νομοθεσία ξεκαθαρίζει ότι όταν εκδίδονται έκτακτα δελτία επικίνδυνων καιρικών φαινομένων, οι πλατφόρμες υποχρεούνται να αναστέλλουν τη λειτουργία των υπηρεσιών διανομής στις επηρεαζόμενες περιοχές. Αν η επιχείρηση συνεχίσει τη λειτουργία της θέτοντας σε κίνδυνο τον διανομέα, αντιμετωπίζει βαριά διοικητικά πρόστιμα.
