Η δήλωση της ιδιότητας ΑμεΑ στις προκηρύξεις του ΑΣΕΠ είναι το «κλειδί» για την ένταξη στην ειδική ποσόστωση, η οποία εξασφαλίζει ένα σημαντικό ποσοστό θέσεων στους μόνιμους διορισμούς στο Δημόσιο. Αν αναρωτιέστε πώς ακριβώς πρέπει να συμπληρώσετε το Μητρώο σας και ποια έγγραφα χρειάζεστε για να μην απορριφθεί η αίτησή σας, αυτός ο οδηγός περιλαμβάνει όλα τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε σήμερα, τον Απρίλιο του 2026.
Για να μπορέσει ένας υποψήφιος να κάνει χρήση των ευνοϊκών διατάξεων για τα άτομα με αναπηρία (ποσοστό τουλάχιστον 50%), δεν αρκεί απλώς η κατοχή μιας γνωμάτευσης. Απαιτείται η σωστή καταχώριση στο ηλεκτρονικό Μητρώο του ΑΣΕΠ και η προσεκτική συμπλήρωση της αίτησης, ώστε η μοριοδότηση να «κλειδώσει» χωρίς εκπλήξεις κατά τον έλεγχο των δικαιολογητικών.
Ποιοι δικαιούνται την ειδική ποσόστωση
Η νομοθεσία (Ν. 4765/2021) προβλέπει ότι ένα ποσοστό των θέσεων που προκηρύσσονται καλύπτεται από άτομα με ποσοστό αναπηρίας 50% και άνω. Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι η ιδιότητα αυτή αφορά δύο περιπτώσεις:
- Τον ίδιο τον υποψήφιο που έχει αναπηρία τουλάχιστον 50%.
- Τον υποψήφιο που έχει τέκνο, σύζυγο, γονέα ή αδελφό με αναπηρία (σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για την ιδιότητα του συγγενή ΑμεΑ, η οποία έχει διαφορετικό τρόπο μοριοδότησης και δήλωσης).
Σε αυτό το άρθρο θα εστιάσουμε αποκλειστικά στον ίδιο τον υποψήφιο που φέρει την ιδιότητα του ατόμου με αναπηρία.
Το πρώτο βήμα: Επικαιροποίηση του Μητρώου ΑΣΕΠ
Πριν καν ξεκινήσετε τη συμπλήρωση της αίτησης για μια συγκεκριμένη προκήρυξη (τύπου Κ, ΓΒ κ.λπ.), πρέπει να βεβαιωθείτε ότι το Μητρώο σας είναι πλήρως ενημερωμένο. Το Μητρώο είναι η «ψηφιακή σας ταυτότητα» στον ΑΣΕΠ και αν τα στοιχεία εκεί είναι ελλιπή, η αίτηση μπορεί να θεωρηθεί άκυρη ως προς τις ειδικές ιδιότητες.
Τι πρέπει να προσέξετε στο Μητρώο:
- Είσοδος με κωδικούς Taxisnet στην πύλη του ΑΣΕΠ.
- Μετάβαση στην ενότητα «Ο λογαριασμός μου» -> «Μητρώο».
- Επιλογή της καρτέλας «Ειδικές Κατηγορίες».
- Εκεί θα βρείτε το πεδίο «Άτομο με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%».
Πρέπει να σκανάρετε και να επισυνάψετε τη γνωμάτευση του ΚΕΠΑ σε μορφή PDF. Πλέον, με τη διασύνδεση των συστημάτων, πολλά στοιχεία αντλούνται αυτόματα μέσω της «Εθνικής Πύλης Αναπηρίας», αλλά ο έλεγχος της ορθότητας των στοιχείων παραμένει δική σας ευθύνη.
Ποια πιστοποιητικά γίνονται δεκτά
Η εγκυρότητα της γνωμάτευσης είναι το σημείο όπου γίνονται τα περισσότερα λάθη. Ο ΑΣΕΠ δέχεται:
- Γνωματεύσεις ΚΕΠΑ (Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας): Είναι η πιο συνήθης και αδιαμφισβήτητη μορφή πιστοποίησης. Πρέπει να αναγράφεται το συνολικό ποσοστό αναπηρίας και η χρονική διάρκεια ισχύος της.
- Γνωματεύσεις ΑΣΥΕ, ΑΝΥΕ, ΑΑΥΕ: Αφορούν κυρίως στρατιωτικούς ή σώματα ασφαλείας.
- Παλαιές γνωματεύσεις (πριν το 2011): Γίνονται δεκτές μόνο αν είναι εφ’ όρου ζωής και έχουν εκδοθεί από τις υγειονομικές επιτροπές των Νομαρχιών ή των ασφαλιστικών φορέων που ίσχυαν τότε.
Σημαντική επισήμανση: Αν η γνωμάτευσή σας έχει λήξει και βρίσκεστε σε διαδικασία επανεξέτασης, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη ληγμένη γνωμάτευση, αρκεί να προσκομίσετε και τη βεβαίωση κατάθεσης αίτησης για νέα εξέταση από το ΚΕΠΑ.
Πώς δηλώνεται η ιδιότητα στην ηλεκτρονική αίτηση
Αφού ετοιμάσετε το Μητρώο, περνάτε στην ίδια την αίτηση. Εδώ η προσοχή σας πρέπει να είναι τεταμένη, καθώς η παράλειψη ενός «check» μπορεί να σας στερήσει τη θέση.
Στην ενότητα «Ιδιότητες», θα βρείτε τη λίστα με τις ειδικές κατηγορίες. Επιλέγετε το κουτάκι που αναφέρει: «Άτομο με αναπηρία σε ποσοστό 50% και άνω».
Μόλις το επιλέξετε, το σύστημα θα σας ζητήσει να συμπληρώσετε:
- Το ακριβές ποσοστό αναπηρίας (π.χ. 67%).
- Την ημερομηνία έκδοσης της γνωμάτευσης.
- Τον φορέα που την εξέδωσε.
Προσοχή: Το ποσοστό που δηλώνετε στην αίτηση πρέπει να ταυτίζεται απόλυτα με αυτό που αναγράφεται στο έγγραφο που έχετε ανεβάσει στο Μητρώο. Ακόμα και μια μικρή απόκλιση μπορεί να θεωρηθεί ψευδής δήλωση.
Η σημασία του κωδικού 001
Στις περισσότερες προκηρύξεις του ΑΣΕΠ, η ιδιότητα του ΑμεΑ συνδέεται με τον κωδικό θέσης και τον «κωδικό πρόσθετου προσόντος» ή «κωδικό ειδικής ιδιότητας». Όταν βλέπετε στον πίνακα θέσεων την ένδειξη για τις θέσεις που προορίζονται για ΑμεΑ, βεβαιωθείτε ότι έχετε δηλώσει την ιδιότητα ώστε το σύστημα να σας συμπεριλάβει αυτόματα στην κατάταξη αυτής της κατηγορίας.
Πρακτικά, ένας υποψήφιος ΑμεΑ διαγωνίζεται σε δύο «πίστες»:
- Στον πίνακα της γενικής σειράς (μαζί με όλους τους υπόλοιπους υποψηφίους).
- Στον πίνακα της ειδικής κατηγορίας ΑμεΑ.
Αν οι βαθμοί σας είναι πολύ υψηλοί, μπορείτε να καταλάβετε θέση από τη γενική σειρά. Αν όχι, η ιδιότητα του ΑμεΑ σας δίνει το προβάδισμα για τις θέσεις της ποσόστωσης.
Συχνά λάθη που οδηγούν σε απόρριψη
Με βάση τα στοιχεία από προηγούμενες διαδικασίες του ΑΣΕΠ, τα συνηθέστερα λάθη είναι:
- Μη ευκρινή έγγραφα: Η επισύναψη PDF που δεν διαβάζεται εύκολα μπορεί να οδηγήσει τον αξιολογητή στο να μην λάβει υπόψη το έγγραφο.
- Λανθασμένη ημερομηνία λήξης: Πολλοί υποψήφιοι δεν προσέχουν ότι η γνωμάτευσή τους έχει λήξει λίγες ημέρες πριν την οριστική υποβολή της αίτησης.
- Παράλειψη δήλωσης στο Μητρώο: Πολλοί το δηλώνουν μόνο στην αίτηση, θεωρώντας ότι το Μητρώο δεν είναι απαραίτητο. Ο ΑΣΕΠ όμως αντλεί τα δικαιολογητικά από το Μητρώο κατά τον έλεγχο.
- Μπέρδεμα με την ιδιότητα του συγγενή: Υποψήφιοι που έχουν γονέα ή παιδί με αναπηρία δηλώνουν κατά λάθος ότι οι ίδιοι έχουν την αναπηρία. Αυτό οδηγεί σε οριστικό αποκλεισμό από τη θέση.
Η ψηφιακή κάρτα αναπηρίας
Από το 2024 και μετά, η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας έχει απλοποιήσει τα πράγματα. Αν διαθέτετε την κάρτα με την ένδειξη για χρήση σε προσλήψεις, η διαδικασία είναι πιο γρήγορη. Ωστόσο, ο ΑΣΕΠ εξακολουθεί να ζητά την αναλυτική γνωμάτευση, καθώς εκεί φαίνεται η πάθηση και η διάρκεια, στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη μοριοδότηση.
Συμβουλές για την προετοιμασία των δικαιολογητικών
Μην περιμένετε την τελευταία ημέρα της προθεσμίας για να ελέγξετε τα χαρτιά σας. Οι πλατφόρμες του ΑΣΕΠ συχνά «φορτώνουν» επικίνδυνα τις τελευταίες ώρες.
- Ονομασία αρχείων: Ονομάστε το αρχείο σας με σαφήνεια, π.χ.
GNOMATEYSI_KEPA_2026_EPONYMO.pdf. - Μέγεθος αρχείου: Βεβαιωθείτε ότι το PDF δεν ξεπερνά το όριο των MB που θέτει η πλατφόρμα.
- Αντίγραφα: Κρατήστε πάντα ένα αντίγραφο της οριστικοποιημένης αίτησης σε PDF, όπου φαίνεται καθαρά ότι έχετε τσεκάρει την ιδιότητα ΑμεΑ.
Τι ισχύει με τη μοριοδότηση
Η ιδιότητα του ΑμεΑ δεν δίνει απλώς πρόσβαση σε συγκεκριμένες θέσεις, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις (ανάλογα με την προκήρυξη) μπορεί να προσφέρει και επιπλέον μόρια. Είναι ζωτικής σημασίας να διαβάζετε το κεφάλαιο «ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ» της εκάστοτε προκήρυξης. Εκεί αναφέρεται ρητά αν το ποσοστό αναπηρίας πολλαπλασιάζεται με κάποιον συντελεστή για να δώσει τα τελικά μόρια.
Για παράδειγμα, σε πολλές προκηρύξεις το ποσοστό αναπηρίας (π.χ. 67) πολλαπλασιάζεται επί 3, δίνοντας 201 μόρια. Αυτά τα μόρια προστίθενται στον βαθμό του τίτλου σπουδών, την εμπειρία και τα υπόλοιπα προσόντα.
Η προθεσμία για τις ενστάσεις
Αν μετά την έκδοση των προσωρινών αποτελεσμάτων δείτε ότι η ιδιότητά σας δεν έχει προσμετρηθεί, έχετε δικαίωμα ένστασης. Συνήθως η προθεσμία είναι 10 ημέρες. Εκεί θα πρέπει να αποδείξετε ότι είχατε δηλώσει την ιδιότητα και είχατε τα απαραίτητα δικαιολογητικά έγκαιρα. Γι’ αυτό επιμένουμε στη σωστή συμπλήρωση του Μητρώου από την αρχή: είναι η καλύτερη άμυνα σε περίπτωση λάθους του συστήματος ή του αξιολογητή.
Η διαδικασία μπορεί να φαίνεται γραφειοκρατική, αλλά τα βήματα είναι πλέον συγκεκριμένα και ψηφιοποιημένα. Με τη σωστή προετοιμασία, η ιδιότητα του ΑμεΑ αποτελεί ένα δίκαιο εφόδιο για την ένταξη στο εργατικό δυναμικό του δημόσιου τομέα, διασφαλίζοντας την ίση μεταχείριση και την κοινωνική φροντίδα που προβλέπει το Σύνταγμα.
