Η κατάργηση της περικοπής 30% στη σύνταξη για όσους επιλέγουν να εργαστούν άλλαξε ριζικά το τοπίο στην απασχόληση στον τουρισμό, οδηγώντας χιλιάδες συνταξιούχους σε ξενοδοχεία και επιχειρήσεις εστίασης χωρίς τον φόβο των μνημονιακών «πέναλτι».
Το νέο πλαίσιο, το οποίο αντικατέστησε το παλιό καθεστώς με τη θεσμοθέτηση ενός ειδικού πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ, επιτρέπει στους συνταξιούχους να εισπράττουν το 100% της σύνταξής τους (κύριας και επικουρικής) παράλληλα με τον μισθό τους. Η ρύθμιση αυτή έδωσε τεράστια ανάσα στον τουριστικό κλάδο, ο οποίος αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα έλλειψης προσωπικού, ενώ έδωσε κίνητρο σε έμπειρα στελέχη να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα εισφορών αντί της περικοπής
Αντί για την οριζόντια μείωση της σύνταξης, εφαρμόζεται πλέον ένας μηνιαίος πόρος (μη ανταποδοτικού χαρακτήρα) επί των αποδοχών από την εργασία.
Η διαδικασία παρακρατείται αυτόματα μέσω της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) που υποβάλλει ο εργοδότης στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Το μεγάλο πλεονέκτημα για τους απασχολούμενους στον τουρισμό, οι οποίοι εργάζονται κυρίως κατά τη θερινή σεζόν, είναι ότι η επιβάρυνση αφορά αποκλειστικά τους μήνες που είναι ενεργή η σύμβασή τους. Μόλις ολοκληρωθεί η σεζόν και λήξει η σύμβαση ορισμένου χρόνου, η υποχρέωση καταβολής του πόρου σταματά αυτόματα.
Οι κρατήσεις και τα οικονομικά δεδομένα της απασχόλησης
Για να γίνει κατανοητό το νέο οικονομικό όφελος, ο παρακάτω πίνακας δείχνει τις κρατήσεις που εφαρμόζονται ανάλογα με τη μορφή απασχόλησης του συνταξιούχου στον τουριστικό τομέα.
| Μορφή απασχόλησης | Παλαιό καθεστώς (Πτώση σύνταξης) | Νέο καθεστώς (Περικοπή σύνταξης) | Ειδικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ |
| Μισθωτός (π.χ. υπάλληλος υποδοχής, μάγειρας) | -30% στη σύνταξη | 0% (Καμία περικοπή) | 10% επί των ασφαλιστέων αποδοχών |
| Ωρομίσθιος / Μερική απασχόληση | -30% στη σύνταξη | 0% (Καμία περικοπή) | 10% επί των αναλογούντων αποδοχών |
| Αυτοαπασχολούμενος (π.χ. τουριστικό κατάστημα) | -30% στη σύνταξη | 0% (Καμία περικοπή) | +50% επί της επιλεγμένης ασφαλιστικής κατηγορίας |
Οι βασικές υποχρεώσεις και τα SOS σημεία της δήλωσης
Η κατάργηση του πέναλτι δεν σημαίνει ότι η εργασία γίνεται χωρίς κανόνες. Οι συνταξιούχοι πρέπει να προσέξουν τις εξής προϋποθέσεις:
- Είναι υποχρεωτική η προηγούμενη δήλωση της απασχόλησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ πριν από την ανάληψη υπηρεσίας στο ξενοδοχείο ή το εστιατόριο.
- Η παράλειψη δήλωσης της εργασίας επιφέρει βαρύτατο διοικητικό πρόστιμο, το οποίο ισούται με το ποσό δώδεκα μηνιαίων συντάξεων.
- Οι κανονικές ασφαλιστικές εισφορές (εργαζόμενου και εργοδότη) καταβάλλονται κανονικά και έρχονται να προσαυξήσουν τη σύνταξη μελλοντικά, μετά τη διακοπή της απασχόλησης.
Η επίδραση της ρύθμισης στην τουριστική αγορά
Η αλλαγή αυτή λειτούργησε ως καταλύτης για τη στελέχωση κρίσιμων ειδικοτήτων. Θέσεις που απαιτούν υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία, όπως διευθυντές ξενοδοχειακών μονάδων, σεφ, ξεναγοί και maitre, καλύφθηκαν σε μεγάλο βαθμό από συνταξιούχους που επέστρεψαν για τη σεζόν.
Η διασταύρωση των στοιχείων μέσω του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ δείχνει ότι η νομιμοποίηση της απασχόλησης των συνταξιούχων περιόρισε σημαντικά τη «μαύρη» και υποδηλωμένη εργασία στον κλάδο, καθώς πλέον δεν υπάρχει κίνητρο για απόκρυψη των εισοδημάτων. Επιπλέον, το εισόδημα από τον τουρισμό φορολογείται κανονικά βάσει της κλίμακας φορολογίας εισοδήματος, με τα ποσά της σύνταξης και του μισθού να συναθροίζονται στο τέλος του έτους.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει να ξανακάνω δήλωση στον ΕΦΚΑ αν εργάζομαι κάθε χρόνο ως εποχικός; Ναι. Κάθε φορά που ξεκινά μια νέα σύμβαση ορισμένου χρόνου για τη σεζόν, πρέπει να υποβάλλεται ψηφιακή δήλωση έναρξης απασχόλησης. Αντίστοιχα, με τη λήξη της τουριστικής περιόδου και την απόλυση, πρέπει να δηλώνεται η λήξη της απασχόλησης για να σταματήσει η παρακράτηση του πόρου 10%.
Υπάρχει πλαφόν στο πόσο μπορεί να είναι ο μισθός μου στον τουρισμό; Όχι, δεν υπάρχει κανένας περιορισμός στο ύψος των αποδοχών που θα συμφωνήσετε με την τουριστική επιχείρηση. Ο ειδικός πόρος 10% θα υπολογιστεί στο σύνολο του μισθού σας, αλλά η σύνταξή σας θα συνεχίσει να καταβάλλεται ολόκληρη, ανεξάρτητα από το πόσα χρήματα κερδίζετε.
Τι γίνεται με τους συνταξιούχους αναπηρίας που θέλουν να εργαστούν σε ξενοδοχείο; Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας ισχύουν διαφορετικοί, αυστηρότεροι κανόνες. Η εργασία τους εξαρτάται από τον φορέα συνταξιοδότησης και το είδος της αναπηρίας, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις η ανάληψη εργασίας μπορεί να οδηγήσει σε επανέλεγχο ή και διακοπή της αναπηρικής σύνταξης.
