Οι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας που εργάζονται ή συνταξιοδοτούνται από δική τους πηγή βλέπουν από αυτόν τον Μάιο την εφαρμογή των νέων κανόνων περικοπής, καθώς ενεργοποιείται η υποχρεωτική μείωση του ποσού στο 50% μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας από τον θάνατο του ασφαλισμένου.
Η ρύθμιση αυτή, που επηρεάζει χιλιάδες ασφαλισμένους στον ιδιωτικό τομέα, ευθυγραμμίζει πλέον το καθεστώς με όσα ίσχυαν ήδη για το Δημόσιο, βάζοντας τέλος σε μια μακρά περίοδο εκκρεμότητας που είχε δημιουργήσει ανισότητες μεταξύ των δικαιούχων.
Πώς διαμορφώνονται τα ποσοστά της σύνταξης
Το κλειδί για να κατανοήσετε τι θα μπει στον τραπεζικό σας λογαριασμό είναι η τριετία. Τους πρώτους 36 μήνες, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το πλήρες ποσοστό που του αναλογεί, ανεξάρτητα από το αν εργάζεται. Μόλις όμως συμπληρωθεί αυτό το διάστημα, το ποσοστό αναπροσαρμόζεται με βάση την επαγγελματική του κατάσταση.
| περίοδος καταβολής | κατάσταση δικαιούχου | ποσοστό σύνταξης θανάτου |
| πρώτη 3ετία | εργαζόμενος ή μη | 70% της σύνταξης του θανόντος |
| μετά την 3ετία | άνεργος (χωρίς άλλη σύνταξη) | 70% της σύνταξης του θανόντος |
| μετά την 3ετία | εργαζόμενος ή συνταξιούχος | 35% της σύνταξης του θανόντος |
| μετά την 3ετία | ΑμεΑ (με ποσοστό 67% και άνω) | 70% της σύνταξης του θανόντος |
Τι ισχύει για την απασχόληση και τις εισφορές
Με το νέο πλαίσιο που εφαρμόζεται, οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που επιλέγουν να εργαστούν επωφελούνται από την κατάργηση της περικοπής 30% που ίσχυε παλαιότερα για τους εργαζόμενους συνταξιούχους. Πλέον, λαμβάνουν ολόκληρο τον μισθό τους, αλλά η σύνταξη χηρείας περιορίζεται στο μισό (δηλαδή στο 35% της αρχικής του θανόντος) λόγω της απασχόλησης.
Τα SOS σημεία για τους εργαζόμενους δικαιούχους:
- Η μείωση αφορά μόνο τη σύνταξη χηρείας και όχι τη δική σας σύνταξη γήρατος, αν έχετε.
- Αν η εργασία ξεκινήσει και διακοπεί, η σύνταξη επανέρχεται στο 70% αμέσως μετά τη δήλωση της παύσης εργασίας στον ΕΦΚΑ.
- Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η περικοπή επιβάλλεται με βάση την έναρξη δραστηριότητας στην εφορία.
- Υπάρχει πλέον η δυνατότητα επιλογής της μικρότερης σύνταξης προς περικοπή, στην περίπτωση που ο δικαιούχος λαμβάνει δύο συντάξεις χηρείας (π.χ. από διαφορετικούς φορείς).
Προϋποθέσεις για τη διατήρηση της σύνταξης
Για να συνεχίσει η καταβολή της σύνταξης χηρείας χωρίς προβλήματα, πρέπει να τηρούνται ορισμένες βασικές προϋποθέσεις που ελέγχονται αυστηρά από τον ΕΦΚΑ:
- Ο δικαιούχος να μην έχει τελέσει νέο γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.
- Τα τέκνα να είναι κάτω των 24 ετών (εφόσον λαμβάνουν και αυτά μερίδιο).
- Να έχει υποβληθεί η σχετική δήλωση απασχόλησης στην ψηφιακή πλατφόρμα του ΕΦΚΑ, ώστε να αποφευχθεί η αναδρομική αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν εργάζομαι με ημιαπασχόληση;
Δυστυχώς, ο νόμος δεν διακρίνει μεταξύ πλήρους και μερικής απασχόλησης. Ακόμα και για μία ώρα εργασίας τον μήνα, η σύνταξη χηρείας μετά την πρώτη τριετία θα περιοριστεί στο 50% του ποσού που λαμβάνατε (δηλαδή στο 35% της σύνταξης του θανόντος).
Υπάρχει κατώτατο όριο στη σύνταξη χηρείας μετά την περικοπή;
Ναι, ο νόμος προβλέπει ότι το ποσό της σύνταξης χηρείας μετά την τριετία δεν μπορεί να πέσει κάτω από τα 360 – 384 ευρώ (ανάλογα με τα έτη ασφάλισης του θανόντος), εκτός αν το ποσό αυτό υπερβαίνει την ίδια τη σύνταξη που δικαιούνταν ο θανών.
Αν είμαι συνταξιούχος αναπηρίας, θα κοπεί η σύνταξη χηρείας μου;
Όχι, οι δικαιούχοι με αναπηρία 67% και άνω εξαιρούνται από την περικοπή του 50% μετά την τριετία. Συνεχίζουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος, ακόμα και αν έχουν δική τους σύνταξη αναπηρίας.
Μπορώ να παραιτηθώ από τη σύνταξη χηρείας για να μην έχω περικοπή στη δική μου;
Η περικοπή λόγω απασχόλησης επιβάλλεται στη σύνταξη χηρείας και ποτέ στη δική σας σύνταξη γήρατος. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος παραίτησης, καθώς η δική σας σύνταξη παραμένει ανέπαφη.
