Έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε την παροχή εργασίας ή να απαιτήσετε την κανονική πληρωμή της υπερωρίας σας, αν ο εργοδότης σάς αλλάξει τη βάρδια χωρίς να έχει τροποποιήσει εκ των προτέρων το ωράριο στο σύστημα Εργάνη ΙΙ και στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.
Η νομοθεσία είναι ξεκάθαρη: οποιαδήποτε αλλαγή στο ωράριο ή στις ημέρες εργασίας πρέπει να δηλώνεται στο πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Εργασίας πριν από την έναρξη της νέας βάρδιας. Αν ο εργοδότης σάς ζητήσει να δουλέψετε σε διαφορετικό χρόνο από αυτόν που αναγράφεται στο τρέχον ψηφιακό σας πρόγραμμα, χωρίς προηγούμενη δήλωση, βρίσκεται αντιμέτωπος με βαριά διοικητικά πρόστιμα, ενώ εσείς μένετε εκτεθειμένοι σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος.
Τα πρόστιμα και οι προθεσμίες για τις αλλαγές
Το σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας δεν επιτρέπει αυθαίρετες τροποποιήσεις της τελευταίας στιγμής χωρίς τις ανάλογες κυρώσεις για την επιχείρηση, καθώς οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της Επιθεώρησης Εργασίας έχουν πλέον on-line πρόσβαση στην πραγματική απασχόληση.
| Παράβαση / Διαδικασία | Συνέπεια & Πρόστιμα για τον Εργοδότη | Προθεσμία Δήλωσης |
| Αδήλωτη τροποποίηση ωραρίου | 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο | Πριν την έναρξη της βάρδιας |
| Μη ενεργοποίηση κάρτας | 10.500 ευρώ για υποκλοπή εργασίας | Άμεσα κατά την είσοδο/έξοδο |
| Απόκλιση πραγματικού χρόνου | Διοικητικό πρόστιμο ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης | Συγχρονισμός σε πραγματικό χρόνο |
| Υποβολή ένστασης εργαζόμενου | Αυτόματη καταγραφή στο MyErgani | Εντός της ίδιας ημέρας |
Τι πρέπει να κάνετε βήμα προς βήμα
Αν βρεθείτε αντιμέτωποι με μια τέτοια αυθαίρετη απαίτηση, υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και ενέργειες για να διασφαλίσετε τα δικαιώματά σας και να μην βρεθείτε κατηγορούμενοι για αδικαιολόγητη απουσία:
- Έλεγχος στο MyErgani: Μπείτε αμέσως στην εφαρμογή MyErgani από το κινητό ή τον υπολογιστή σας για να δείτε αν όντως έχει γίνει η σχετική δήλωση τροποποίησης.
- Χρήση της ψηφιακής κάρτας: Αν τελικά εργαστείτε στη νέα βάρδια, χτυπήστε κανονικά την κάρτα σας κατά την είσοδο και την έξοδο. Η αναντιστοιχία ανάμεσα στο δηλωμένο ωράριο και το χτύπημα της κάρτας αποτελεί τρανταχτή απόδειξη της παράβασης.
- Γραπτή επικοινωνία: Ζητήστε από τον εργοδότη ή τον προϊστάμενο να σας στείλει το αίτημα για αλλαγή βάρδιας μέσω email ή γραπτού μηνύματος, ώστε να έχετε γραπτό πειστήριο.
- Καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας: Αν ο εργοδότης αρνείται να δηλώσει την αλλαγή και σας απειλεί με απολύση, υποβάλετε επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία στον ΣΕΠΕ μέσω της ψηφιακής πύλης.
Οι κίνδυνοι από τη μη δηλωμένη βάρδια
Η εργασία σε βάρδια που δεν αποτυπώνεται στο Εργάνη ΙΙ θεωρείται αυτόματα υποκλοπή εργάσιμου χρόνου. Το πιο επικίνδυνο σενάριο αφορά το εργατικό ατύχημα. Αν τραυματιστείτε σε ώρες που το σύστημα δείχνει ότι είχατε ρεπό ή ότι ήσασταν εκτός εργασίας, η ασφαλιστική κάλυψη από τον e-ΕΦΚΑ γίνεται εξαιρετικά δύσκολη και περιπλέκεται η αναγνώριση του ατυχήματος ως εργατικού.
Επιπλέον, οι ώρες αυτές κινδυνεύουν να μείνουν απλήρωτες ή να μην υπολογιστούν ως υπερωριακή απασχόληση, καθώς δεν θα εμφανίζονται στην προσυμπληρωμένη δήλωση που λαμβάνει το λογιστήριο της εταιρείας στο τέλος του μήνα για την έκδοση της μισθοδοσίας.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργοδότης να με απολύσει αν αρνηθώ να δουλέψω σε αδήλωτη βάρδια;
Οποιαδήποτε απόλυση γίνεται ως εκδικητική πράξη επειδή ο εργαζόμενος αρνήθηκε να παρανομήσει ή επειδή διεκδίκησε τα νόμιμα δικαιώματά του θεωρείται άκυρη στα δικαστήρια.
Τι γίνεται αν ξεχάσω να χτυπήσω την κάρτα στη νέα βάρδια;
Η παράλειψη χτυπήματος της κάρτας επιφέρει πρόστιμα στον εργοδότη, αλλά αν γίνει σκόπιμα μετά από πίεση δική του για να κρυφτεί η αλλαγή, χάνετε το μοναδικό σας ψηφιακό πειστήριο για την παροχή της εργασίας σας.
Μπορεί η αλλαγή να δηλωθεί εκ των υστέρων μέσα στην ίδια ημέρα;
Όχι, το σύστημα Εργάνη ΙΙ δεν δέχεται εκ των υστέρων τροποποιήσεις για χρόνο που έχει ήδη παρέλθει. Η δήλωση πρέπει να προηγείται της φυσικής παρουσίας του εργαζόμενου στον χώρο εργασίας.
