Οι εργοδότες στην Ελλάδα υποχρεούνται πλέον να αναγράφουν τον αρχικό μισθό ή το συγκεκριμένο μισθολογικό εύρος σε κάθε αγγελία εργασίας, καθώς το Υπουργείο Εργασίας έθεσε σε τροχιά εφαρμογής το σχετικό νομοσχέδιο για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970 για τη μισθολογική διαφάνεια. Η εξέλιξη αυτή βάζει οριστικό τέλος στις αόριστες εκφράσεις τύπου «ανταγωνιστικό πακέτο αποδοχών» και αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες, δίνοντας στους υποψηφίους ένα πανίσχυρο εργαλείο διαπραγμάτευσης πριν καν καθίσουν στο τραπέζι της πρώτης συνέντευξης.
Τι αλλάζει στις προσλήψεις και ποιες είναι οι νέες υποχρεώσεις
Το νέο θεσμικό πλαίσιο φέρνει αυστηρούς κανόνες διαφάνειας που ξεκινούν πριν από την πρόσληψη και εκτείνονται σε όλη τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, με στόχο την εξάλειψη του μισθολογικού χάσματος.
Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι βασικές αλλαγές και οι υποχρεώσεις των εταιρειών ανάλογα με το μέγεθός τους:
| Στάδιο / Μέγεθος επιχείρησης | Νέα υποχρέωση βάσει οδηγίας | Στόχος & Αντίκτυπος |
| Πριν τη συνέντευξη (Όλοι οι εργοδότες) | Αναγραφή μισθού ή εύρους στην αγγελία | Κατάργηση κρυφών όρων, εξοικονόμηση χρόνου |
| Κατά τη διαδικασία επιλογής | Απαγόρευση ερωτήσεων για προηγούμενο μισθό | Σπάει ο κύκλος των χαμηλών αμοιβών |
| Εταιρείες με 100-249 εργαζόμενους | Υποβολή έκθεσης μισθών ανά φύλο ανά 3 έτη | Έλεγχος για κρυφές διακρίσεις |
| Εταιρείες με 250+ εργαζόμενους | Ετήσια έκθεση για το μισθολογικό χάσμα | Πλήρης διαφάνεια στις μεγάλες επιχειρήσεις |
SOS: Αν μια εταιρεία διαπιστώσει αδικαιολόγητο μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών που ξεπερνά το 5% στην ίδια θέση, υποχρεούται να λάβει άμεσα διορθωτικά μέτρα σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.
Πώς να αξιοποιήσετε τη διαφάνεια προς όφελός σας
Η γνώση του μισθού εκ των προτέρων μετακινεί τη δύναμη στα χέρια του υποψηφίου. Για να πετύχετε την καλύτερη δυνατή συμφωνία, ακολουθήστε αυτά τα βήματα:
- Στοχεύστε στο ανώτερο όριο του εύρους: Όταν η αγγελία αναφέρει, για παράδειγμα, εύρος 1.200 € έως 1.600 €, ο εργοδότης παραδέχεται ότι έχει το budget για το ανώτατο ποσό. Προετοιμάστε επιχειρήματα που να αποδεικνύουν ότι η εμπειρία σας αντιστοιχεί στο ανώτερο όριο.
- Αξιοποιήστε την απαγόρευση του ιστορικού αποδοχών: Αν ο προηγούμενος μισθός σας ήταν χαμηλός, οι recruiters δεν έχουν πλέον το δικαίωμα να σας ρωτήσουν «πόσα παίρνατε;» για να σας κάνουν μια αντίστοιχα χαμηλή προσφορά. Η κουβέντα περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από την αξία της θέσης.
- Ζητήστε τα κριτήρια εξέλιξης: Η οδηγία επιβάλλει στις επιχειρήσεις να έχουν αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια για τη μισθολογική εξέλιξη. Ρωτήστε στη συνέντευξη: «Ποια είναι τα ξεκάθαρα κριτήρια με τα οποία ένας υπάλληλος μετακινείται από το κατώτερο στο ανώτερο επίπεδο αυτού του εύρους;».
Τα σημεία που απαιτούν προσοχή
Μπορεί ο νόμος να είναι με το μέρος σας, όμως στην πράξη θα συναντήσετε προσπάθειες παράκαμψης των κανόνων. Δώστε προσοχή σε αυτά τα τεχνάσματα:
- Το «τεχνητό» μεγάλο εύρος: Ορισμένες εταιρείες ενδέχεται να δημοσιεύουν αγγελίες με υπερβολικά μεγάλο εύρος (π.χ. 900 € – 2.500 €). Πρόκειται για παγίδα προκειμένου να παραμείνουν τυπικά νόμιμες. Εκεί πρέπει να πιέσετε για να μάθετε ποιος είναι ο εισαγωγικός μισθός για το δικό σας επίπεδο εμπειρίας.
- Μικτά έναντι καθαρών: Βεβαιωθείτε ότι το ποσό που αναγράφεται αφορά μικτές αποδοχές, καθώς αυτός είναι ο νόμιμος τρόπος αποτύπωσης των μισθών. Κάντε τους υπολογισμούς σας από πριν για να γνωρίζετε πόσα χρήματα θα μπουν τελικά στον λογαριασμό σας.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ένας εργοδότης να μου προσφέρει λιγότερα από το κατώτερο όριο της αγγελίας;
Όχι, η αναγραφή του εύρους αποτελεί δέσμευση για την επιχείρηση. Αν διαθέτετε τα προσόντα που περιγράφονται στην αγγελία, η προσφορά δεν μπορεί να υπολείπεται του ελάχιστου ορίου που δημοσιοποιήθηκε.
Τι μπορώ να κάνω αν με ρωτήσουν για τον προηγούμενο μισθό μου;
Μπορείτε να απαντήσετε ευγενικά αλλά σταθερά: «Βάσει του νέου πλαισίου για τη μισθολογική διαφάνεια, προτιμώ να εστιάσουμε στο εύρος αμοιβής που προβλέπεται για τη συγκεκριμένη θέση και στο πώς η εμπειρία μου ανταποκρίνεται σε αυτό».
Έχουν οι τωρινοί εργαζόμενοι δικαίωμα να μάθουν τους μισθούς των συναδέλφων τους;
Ναι, οι εργαζόμενοι έχουν πλέον το δικαίωμα να ζητούν γραπτώς στοιχεία για το μέσο επίπεδο αμοιβών, διαχωρισμένα ανά φύλο, για κατηγορίες εργαζομένων που εκτελούν την ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Ισχύει η υποχρέωση αυτή για τις μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα;
Η υποχρέωση αναγραφής του μισθού στις αγγελίες εργασίας, καθώς και η απαγόρευση ερωτήσεων για το ιστορικό αποδοχών, ισχύει άμεσα για όλους τους εργοδότες, ανεξάρτητα από τον αριθμό του προσωπικού που απασχολούν. Οι εξαιρέσεις ανάλογα με το μέγεθος αφορούν μόνο την υποβολή των περιοδικών εκθέσεων για το μισθολογικό χάσμα.
