Η απαίτηση μιας επιχείρησης να «χτυπάτε» την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας μέσω κινητού τηλεφώνου ενώ βρίσκεστε εκτός γραφείου –συχνά για να εμφανίζεται ότι σχολάσατε στην ώρα σας ενώ συνεχίζετε να εργάζεστε– είναι παράνομη και συνιστά ευθεία καταστρατήγηση του ωραρίου και των υπερωριών σας.
Το φαινόμενο της «εικονικής αποχώρησης» έχει μπει στο μικροσκόπιο της Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς η Ψηφιακή Κάρτα εφαρμόζεται πλέον σε πλήθος κλάδων της οικονομίας. Αν ο εργοδότης σάς ζητήσει κάτι τέτοιο, πρέπει να γνωρίζετε τα δικαιώματά σας και τις άμεσες ενέργειες στις οποίες μπορείτε να προβείτε.
Πώς γίνεται η παραποίηση και τι ισχύει νομικά
Η ψηφιακή κάρτα θεσπίστηκε για να καταγράφει τον πραγματικό χρόνο εργασίας. Ωστόσο, ορισμένες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν εφαρμογές (apps) στα κινητά των εργαζομένων, ζητώντας τους να δηλώσουν «λήξη εργασίας» την προγραμματισμένη ώρα, αλλά να παραμείνουν στο γραφείο ή να συνεχίσουν να δουλεύουν από το σπίτι.
Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία:
- Η σήμανση της κάρτας πρέπει να αντιστοιχεί στην πραγματική έναρξη και λήξη της εργασίας.
- Κάθε λεπτό απασχόλησης πέραν του συμβατικού ωραρίου θεωρείται υπερωρία ή υπερεργασία και πρέπει να αμείβεται.
- Η εξαναγκαστική χρήση του προσωπικού κινητού για ψευδή δήλωση αποτελεί εργοδοτική αυθαιρεσία.
Οι κυρώσεις για τους παραβάτες εργοδότες
Οι έλεγχοι της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) είναι αυστηροί και τα πρόστιμα τσουχτερά για τις επιχειρήσεις που παρανομούν.
| Παράβαση | Διοικητικό Πρόστιμο / Κύρωση |
|---|---|
| Μη ενεργοποίηση Ψηφιακής Κάρτας | 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο |
| Ασυμφωνία πραγματικής απασχόλησης και σήμανσης κάρτας | 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο |
| Υποτροπιάζουσα παράβαση (εντός 2 ετών) | Προσωρινή διακοπή λειτουργίας της επιχείρησης (15 ημέρες) |
Τι πρέπει να κάνετε αν σας πιέσουν να «χτυπήσετε» κάρτα εκτός γραφείου
Αν βρεθείτε αντιμέτωποι με αυτή την πρακτική, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα για να προστατευτείτε χωρίς να εκτεθείτε ανεπανόρθωτα:
- Κρατήστε αποδεικτικά στοιχεία: Αποθηκεύστε email, μηνύματα στο Viber, στο WhatsApp ή στο Slack όπου αποδεικνύεται ότι σας ζητήθηκε να εργαστείτε μετά το χτύπημα της κάρτας.
- Καταγράψτε τα ψηφιακά σας ίχνη: Αν συνεχίζετε να δουλεύετε σε υπολογιστή, οι αποστολές email ή οι καταχωρήσεις σε συστήματα της εταιρείας μετά το «χτύπημα» της κάρτας αποτελούν αδιάσειστα στοιχεία.
- Κάντε ανώνυμη ή επώνυμη καταγγελία: Μπορείτε να απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση Εργασίας.
- Χρησιμοποιήστε την εφαρμογή MyJobApp: Μέσα από την επίσημη εφαρμογή, οι εργαζόμενοι μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες απευθείας στο ΣΕΠΕ.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να αρνηθώ να χτυπήσω την κάρτα από το κινητό μου αν είμαι ακόμη στη δουλειά;
Ναι, έχετε κάθε νόμιμο δικαίωμα να αρνηθείτε. Η κάρτα πρέπει να αντικατοπτρίζει την αλήθεια. Αν υποκύψετε στην πίεση, γίνεται πιο δύσκολο να διεκδικήσετε δικαστικά ή διοικητικά τα δεδουλευμένα σας, αν και όχι ακατόρθωτο.
Τι γίνεται αν εργάζομαι με τηλεργασία;
Στην τηλεργασία η ψηφιακή κάρτα χτυπάει κανονικά μέσω του υπολογιστή ή του κινητού κατά την έναρξη και τη λήξη του ωραρίου. Αν ο εργοδότης σάς ζητήσει να αποσυνδέσετε την κάρτα αλλά να μείνετε online στο σύστημα, η παράβαση είναι ακριβώς η ίδια.
Πώς μπορεί να αποδείξει ο έλεγχος ότι δούλευα ενώ είχα χτυπήσει κάρτα;
Οι επιθεωρητές κάνουν αιφνιδιαστικούς επιτόπιους ελέγχους. Αν βρεθείτε στο γραφείο και η κάρτα σας δείχνει «αποχώρηση», το πρόστιμο επιβάλλεται αυτόματα. Για την εξ αποστάσεως εργασία, ελέγχονται τα metadata των εταιρικών συστημάτων.
