Έως και 10.000 ευρώ ανά εργαζόμενο φτάνει το διοικητικό πρόστιμο για τις επιχειρήσεις που δηλώνουν ψευδώς στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι ένα μέλος του προσωπικού βρίσκεται σε «τηλεεργασία» τη στιγμή που πραγματοποιείται ντόπιος έλεγχος από την Επιθεώρηση Εργασίας. Η τακτική της «εικονικής τηλεεργασίας» χρησιμοποιείται από ορισμένες εργοδοσίες ως κάλυψη για να αποφεύγουν τη σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και την πληρωμή υπερωριών. Με το νέο αυστηροποιημένο πλαίσιο, οι επιθεωρητές διασταυρώνουν επιτόπου την πραγματική παρουσία του εργαζομένου στο γραφείο, επιβάλλοντας τις ανώτατες προβλεπόμενες ποινές.
Πώς λειτουργεί το κόλπο της «εικονικής τηλεεργασίας»
Η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο την είσοδο και την έξοδο των εργαζομένων. Όταν ένας εργαζόμενος δηλώνεται στο σύστημα με καθεστώς τηλεεργασίας, εξαιρείται από την υποχρέωση να χτυπά την κάρτα του στη φυσική εγκατάσταση της εταιρείας.
Ορισμένες επιχειρήσεις εκμεταλλεύονται αυτή τη ρύθμιση: δηλώνουν τον εργαζόμενο ως τηλεεργαζόμενο, ενώ εκείνος φυσιολογικά βρίσκεται στο γραφείο και εργάζεται πέραν του συμβατικού του ωραρίου. Έτσι, η υπερεργασία ή η υπερωρία παραμένει «αόρατη» για τις ελεγκτικές αρχές.
Τα πρόστιμα και οι διοικητικές κυρώσεις
Οι ποινές για την ψευδή δήλωση τηλεεργασίας είναι εξαιρετικά αυστηρές και καταλογίζονται άμεσα, καθώς θεωρούνται υψηλής επικινδυνότητας παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας.
| Είδος παράβασης | Διοικητικό πρόστιμο / Κύρωση |
| Ψευδής δήλωση τηλεεργασίας (ενώ ο εργαζόμενος βρίσκεται στον χώρο εργασίας) | 10.000€ ανά εργαζόμενο |
| Μη ενεργοποίηση Ψηφιακής Κάρτας κατά την είσοδο | 10.500€ ανά εργαζόμενο |
| Υπερωριακή απασχόληση χωρίς προηγούμενη δήλωση | 1.200€ ανά εργαζόμενο |
| Υποτροπιάζουσα παράβαση εντός διετίας | Προσωρινή διακοπή λειτουργίας (3-15 ημέρες) |
Πώς διεξάγονται οι έλεγχοι από την Επιθεώρηση Εργασίας
Οι ελεγκτές της Επιθεώρησης Εργασίας αξιοποιούν νέα ψηφιακά εργαλεία και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για τον εντοπισμό παραβάσεων.
- Επιτόπιος έλεγχος: Οι επιθεωρητές εισέρχονται στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης και ζητούν ταυτοποίηση όλων των παρόντων.
- Άμεση διασταύρωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: Μέσω φορητών συσκευών (tablets), ελέγχουν το δηλωμένο καθεστώς εργασίας για κάθε άτομο εκείνη ακριβώς τη στιγμή.
- Έλεγχος υπολογιστών και δικτύου: Επιβεβαιώνεται αν η σύνδεση του εργαζομένου γίνεται από το τοπικό δίκτυο (IP) της εταιρείας.
- Λήψη καταθέσεων: Οι ελεγκτές λαμβάνουν ανώνυμες ή επώνυμες καταθέσεις από τους εργαζόμενους για τη συνήθη πρακτική που ακολουθείται.
Προϋποθέσεις για τη νόμιμη εφαρμογή της τηλεεργασίας
Για να θεωρείται η τηλεεργασία απολύτως νόμιμη και να μην κινδυνεύει η επιχείρηση με βαρύτατα πρόστιμα, πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένοι όροι:
- Έγγραφη ατομική σύμβαση ή προσθήκη στη σύμβαση εργασίας που ορίζει ρητά την τηλεεργασία.
- Προηγούμενη δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ τουλάχιστον μία ημέρα πριν την έναρξη της εξ αποστάσεως εργασίας.
- Σαφής καθορισμός του ωραρίου και των ημερών που ο εργαζόμενος προσφέρει τις υπηρεσίες του εκτός γραφείου.
- Τήρηση του δικαιώματος αποσύνδεσης μετά το πέρας του δηλωθέντος ωραρίου.
Συχνές ερωτήσεις
Τι γίνεται αν ένας εργαζόμενος έρθει εκτάκτως στο γραφείο ενώ έχει δηλωθεί τηλεεργασία;
Ο εργοδότης οφείλει να τροποποιήσει τη δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πριν την είσοδο του εργαζομένου στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης. Αν ο έλεγχος γίνει πριν την τροποποίηση, επιβάλλεται το πρόστιμο των 10.000 ευρώ.
Μπορεί ο εργαζόμενος να χτυπήσει την Ψηφιακή Κάρτα από το κινητό του αν εργάζεται από το σπίτι;
Η Ψηφιακή Κάρτα αφορά τη φυσική παρουσία. Στην τηλεεργασία η καταγραφή του χρόνου γίνεται μέσω του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ με βάση το δηλωμένο ωράριο, εκτός αν η επιχείρηση χρησιμοποιεί εγκεκριμένη εφαρμογή γεωεντοπισμού με τη σύμφωνη γνώμη του εργαζομένου.
Ποιες είναι οι συνέπειες για τον ίδιο τον εργαζόμενο αν δεχτεί να δουλέψει στο γραφείο ενώ δηλώνεται τηλεεργαζόμενος;
Το διοικητικό πρόστιμο επιβάλλεται αποκλειστικά στον εργοδότη. Ωστόσο, ο εργαζόμενος παραμένει εκτεθειμένος σε θέματα ασφάλειας και ατυχήματος, καθώς σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος στο γραφείο, η ασφαλιστική κάλυψη συμπλέκεται λόγω της ψευδούς δήλωσης.
Πώς μπορεί ένας εργαζόμενος να καταγγείλει εικονική τηλεεργασία;
Η καταγγελία γίνεται ανώνυμα ή επώνυμα μέσω της γραμμής 1555 ή στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της Επιθεώρησης Εργασίας, προκαλώντας άμεσο επιτόπιο έλεγχο στην επιχείρηση.
