Η αυτόματη ηλεκτρονική διασύνδεση των συστημάτων του e-ΕΦΚΑ και της ΑΑΔΕ (Taxisnet) εντοπίζει σε πραγματικό χρόνο συνταξιούχους που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα ή ελεύθερο επάγγελμα χωρίς να το έχουν δηλώσει στην ειδική πλατφόρμα.
Πώς λειτουργεί ο ψηφιακός διασταυρωτικός έλεγχος
Ο μηχανισμός διασταύρωσης στηρίζεται στην αδιάλειπτη ανταλλαγή δεδομένων ανάμεσα στα δύο πληροφοριακά συστήματα. Κάθε φορά που ένας συνταξιούχος προβαίνει σε έναρξη εργασιών στη ΔΟΥ, υποβάλλει φορολογική δήλωση με εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα (έντυπο Ε3) ή εκδίδει τιμολόγια παροχής υπηρεσιών, το Taxisnet ενημερώνει αυτόματα το μητρώο του e-ΕΦΚΑ.
Το σύστημα συγκρίνει τις εγγραφές της ΑΑΔΕ με τις δηλώσεις που έχουν υποβληθεί στην πλατφόρμα «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων». Αν εντοπιστεί ενεργός ΑΦΜ με επιχειρηματική δραστηριότητα χωρίς αντίστοιχη δήλωση απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ, εκδίδεται αυτόματα ειδοποίηση συμμόρφωσης και υπολογίζονται αναδρομικά οι προβλεπόμενες εισφορές και ο ειδικός πόρος.
Τα ποσοστά επιβάρυνσης και τα πρόστιμα μη δήλωσης
Με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δεν υφίστανται πλέον περικοπή 30% στη σύνταξή τους, αλλά υποχρεούνται στην καταβολή ειδικού πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ και των αναλογουσών ασφαλιστικών εισφορών. Η μη δήλωση της δραστηριότητας συνεπάγεται αυστηρές οικονομικές κυρώσεις.
| Κατηγορία απασχόλησης | Νόμιμη επιβάρυνση (πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ) | Πρόστιμο σε περίπτωση παράλειψης δήλωσης |
| Ελεύθεροι επαγγελματίες & Αυτοαπασχολούμενοι | Προσαύξηση 50% στην επιλεγμένη ασφαλιστική κατηγορία κύριας σύνταξης | Αναδρομική είσπραξη εισφορών & πρόστιμο ίσο με 12 μηνιαίες σύνταξεις |
| Μισθωτοί συνταξιούχοι | Ειδικός πόρος 10% επί των μικτών αποδοχών | Αναδρομική είσπραξη πόρου & πρόστιμο ίσο με 12 μηνιαίες σύνταξεις |
| Αγρότες συνταξιούχοι | Απαλλαγή (εφόσον το αγροτικό εισόδημα δεν υπερβαίνει τις 10.000€) | Καταλογισμός εισφορών σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου χωρίς δήλωση |
Προϋποθέσεις και βήματα για τη νόμιμη δήλωση
Για να αποφευχθούν τα πρόστιμα και οι αναδρομικές χρεώσεις, ο συνταξιούχος οφείλει να ολοκληρώσει τη διαδικασία πριν ή ταυτόχρονα με την έναρξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
- Είσοδος στην ηλεκτρονική υπηρεσία «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων» του e-ΕΦΚΑ με τη χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet και του ΑΜΚΑ.
- Επιλογή του είδους της απασχόλησης (μη μισθωτή/επιχειρηματική δραστηριότητα) και καταχώριση της ακριβούς ημερομηνίας έναρξης.
- Υποβολή τυχόν δικαιολογητικών που πιστοποιούν δικαίωμα απαλλαγής από τον πόρο (π.χ. ιδιότητα πολυτέκνου ή ποσοστό αναπηρίας).
- Επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας για την καταβολή των μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε πρέπει να υποβληθεί η δήλωση στον e-ΕΦΚΑ;
Η δήλωση πρέπει να υποβάλλεται υποχρεωτικά πριν από την έναρξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας ή το αργότερο μέχρι το τέλος του μήνα ανάληψης της εργασίας.
Τι συμβαίνει αν κάποιος έχει ήδη εντοπιστεί από τη διασταύρωση;
Ο e-ΕΦΚΑ αποστέλλει ατομική ειδοποίηση με την οποία καλεί τον συνταξιούχο να υποβάλει εκπρόθεσμη δήλωση. Παράλληλα, βεβαιώνεται αναδρομικά ο οφειλόμενος πόρος μαζί με τις νόμιμες προσαυξήσεις και καταλογίζεται το προβλεπόμενο πρόστιμο.
Πώς αξιοποιούνται οι επιπλέον εισφορές που καταβάλλονται;
Οι τακτικές ασφαλιστικές εισφορές που πληρώνει ο συνταξιούχος κατά τη διάρκεια της επιχειρηματικής του δραστηριότητας αξιοποιούνται για την προσαύξηση της σύνταξής του μετά τη διακοπή της εργασίας. Αντίθετα, ο ειδικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ έχει μη ανταποδοτικό χαρακτήρα.
Εξαιρούνται οι συνταξιούχοι που ασκούν μικρή ή περιστασιακή δραστηριότητα;
Όσοι διατηρούν ενεργή ατομική επιχείρηση ή μπλοκάκι υποχρεούνται σε καταβολή εισφορών και πόρου, ανεξαρτήτως του ύψους του τζίρου, εκτός αν εμπίπτουν στις ειδικές εξαιρέσεις του νόμου (όπως συγκεκριμένες κατηγορίες αγροτών).
