Η μη εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και η υποκρυπτόμενη ή αδήλωτη υπερωριακή απασχόληση επιφέρουν αυστηρότατες διοικητικές, φορολογικές και ποινικές κυρώσεις. Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας (ΑΑΕΕ) διενεργεί στοχευμένους και αιφνιδιαστικούς ελέγχους, διασταυρώνοντας σε πραγματικό χρόνο τα δεδομένα «χτυπήματος» της κάρτας με την πραγματική παρουσία των εργαζομένων.
Όταν διαπιστώνεται απόκλιση μεταξύ του δηλωθέντος ωραρίου και της φυσικής παρουσίας του προσωπικού, τα πρόστιμα επιβάλλονται «ανά εργαζόμενο», καθιστώντας το κόστος της παράβασης ιδιαίτερα υψηλό για την επιχείρηση.
Πρόστιμα και διοικητικές κυρώσεις ανά παράβαση
Ο πίνακας κυρώσεων της Επιθεώρησης Εργασίας προβλέπει συγκεκριμένες χρηματικές ποινές ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης:
| Είδος Παράβασης | Διοικητικό Πρόστιμο | Συνέπειες / Παρατηρήσεις |
| Εργαζόμενος ευρεθεί να εργάζεται χωρίς σήμανση (χτύπημα) κάρτας | 10.500€ ανά εργαζόμενο | Θεωρείται υποκρυπτόμενη απασχόληση / αδήλωτη εργασία |
| Μη ενεργοποίηση Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας | 10.000€ ανά επιχείρηση | Μη συμμόρφωση με την υποχρέωση εφαρμογής του συστήματος |
| Υποβολή στοιχείων που διαφέρουν από την πραγματική σήμανση | 3.000€ ανά εργαζόμενο | Παραποίηση ή αλλοίωση των στοιχείων του Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II |
| Εργασία εκτός δηλωθέντος ωραρίου / υπερωρία χωρίς σήμανση | 3.000€ ανά εργαζόμενο | Υπερωριακή απασχόληση που δεν καταγράφηκε στην κάρτα |
| Μη διατήρηση στοιχείων Ψηφιακής Κάρτας (για 5 έτη) | 4.000€ ανά επιχείρηση | Αδυναμία επίδειξης ιστορικού σημάνσεων σε έλεγχο |
Πρόσθετες διοικητικές και ποινικές συνέπειες
Πέραν των χρηματικών προστίμων, η απόκρυψη του πραγματικού χρόνου εργασίας συνεπάγεται μια σειρά από επιπλέον επιπτώσεις:
1. Υποχρεωτική καταβολή αναδρομικών εισφορών και προσαυξήσεων
- Για τις ώρες ή ημέρες που διαπιστώνεται ότι ο εργαζόμενος απασχολήθηκε χωρίς σήμανση, ο e-ΕΦΚΑ καταλογίζει αναδρομικά τις ασφαλιστικές εισφορές (υπερωρίας, νυχτερινής ή κυριακάτικης απασχόλησης) επιβάλλοντας τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις και πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής.
2. Υποτροπές και προσωρινή αναστολή λειτουργίας
- Σε περίπτωση συστηματικών παραβάσεων ή υποτροπής εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, η Επιθεώρηση Εργασίας δύναται να επιβάλει προσωρινή διακοπή λειτουργίας του συγκεκριμένου τμήματος ή ολόκληρης της επιχείρησης για διάστημα από 1 έως 3 ημέρες.
3. Απώλεια επιδοτήσεων και προγραμμάτων ΔΥΠΑ
- Επιχειρήσεις στις οποίες επιβάλλονται πρόστιμα για αδήλωτη ή υποκρυπτόμενη εργασία αποκλείονται αυτόματα από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα απασχόλησης της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) και επιδοτήσεις εισφορών.
Τι πρέπει να διασφαλίζει ο εργοδότης για την αποφυγή προστίμων
Για την πλήρη συμμόρφωση με το θεσμικό πλαίσιο, οι επιχειρήσεις οφείλουν να εφαρμόζουν τα εξής:
- Ταύτιση πραγματικής προσέλευσης/αποχώρησης με τη σήμανση: Ο εργαζόμενος πρέπει να «χτυπά» την κάρτα του κατά την είσοδο και την έξοδο από τον χώρο εργασίας, χωρίς πρόωρες ή καθυστερημένες σημάνσεις.
- Έγκαιρη δήλωση μεταβολών ωραρίου: Οποιαδήποτε τροποποίηση (προσαρμογή βάρδιας, υπερωρία, άδεια) πρέπει να καταχωρίζεται στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II πριν από την έναρξη πραγματοποίησής της.
- Ορθή διαχείριση διαλειμμάτων: Εάν το διάλειμμα πραγματοποιείται εκτός του εργασιακού χώρου ή εκτός του συμβατικού ωραρίου, πρέπει να αποτυπώνεται με σαφήνεια σύμφωνα με τη δήλωση της επιχείρησης.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν ο εργαζόμενος ξεχάσει να «χτυπήσει» την κάρτα του;
Ο εργοδότης φέρει την ευθύνη για την ορθή εφαρμογή του μέτρου. Εάν κατά τον έλεγχο βρεθεί εργαζόμενος στον χώρο εργασίας χωρίς σήμανση είτε εισόδου είτε αποχώρησης, επιβάλλεται το πρόστιμο. Η επιχείρηση οφείλει να διαθέτει μηχανισμό εσωτερικού ελέγχου και να προβαίνει στις απαραίτητες διορθωτικές δηλώσεις (ευέλικτες σημάνσεις) εντός των νόμιμων προθεσμιών.
Μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο αν ο εργαζόμενος παραμείνει στην επιχείρηση μετά τη λήξη της βάρδιας του;
Ναι. Εάν ο εργαζόμενος παραμένει στους χώρους της επιχείρησης μετά τη σήμανση αποχώρησης ή μετά τη λήξη του δηλωθέντος ωραρίου χωρίς να έχει δηλωθεί υπερωρία, ο ελεγκτικός μηχανισμός θεωρεί ότι υφίσταται υποκρυπτόμενη εργασία και επιβάλλει το αντίστοιχο πρόστιμο των 3.000€ ανά άτομο.
Ισχύουν οι ίδιες κυρώσεις για την τηλεεργασία;
Για τους τηλεεργαζόμενους εφαρμόζεται η ψηφιακή καταγραφή του χρόνου εργασίας μέσω της σχετικής πλατφόρμας/εφαρμογής. Η μη τήρηση του δηλωθέντος ωραρίου ή η απασχόληση πέραν των συμφωνηθέντων ορίων συνεπάγεται τις ίδιες διοικητικές κυρώσεις για την απόκρυψη του πραγματικού χρόνου εργασίας.
