Το συνολικό ποσό της σύνταξης αναπηρίας από κοινή νόσο στον e-ΕΦΚΑ προκύπτει από το άθροισμα της εθνικής σύνταξης και της ανταποδοτικής σύνταξης, με το ποσοστό αναπηρίας που πιστοποιείται από το ΚΕΠΑ να καθορίζει άμεσα το τελικό ύψος της εθνικής σύνταξης.
Για να υπολογιστεί η τελική μηνιαία απολαβή, ο φορέας εφαρμόζει συγκεκριμένους συντελεστές μείωσης στο ποσό της εθνικής σύνταξης ανάλογα με τη βαθμίδα αναπηρίας, ενώ η ανταποδοτική σύνταξη καταβάλλεται στο ακέραιο, με βάση τα έτη ασφάλισης και τις συντάξιμες αποδοχές.
Πώς διαμορφώνεται το ποσό ανά βαθμίδα αναπηρίας
Το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης υπολογίζεται βάσει των συνολικών ετών ασφάλισης και του μέσου όρου των μηνιαίων αποδοχών από το 2002 έως τη στιγμή της αίτησης, χωρίς να επηρεάζεται από το ποσοστό αναπηρίας. Αντίθετα, η εθνική σύνταξη (που ανέρχεται στα 446,87 ευρώ για 15 έτη ασφάλισης) κλιμακώνεται ανάλογα με την απόφαση της Υγειονομικής Επιτροπής.
| Ποσοστό Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) | Ποσοστό Εθνικής Σύνταξης | Ποσό Εθνικής Σύνταξης | Ανταποδοτική Σύνταξη |
| 80% και άνω (Βαριά αναπηρία) | 100% | 446,87 € | 100% υπολογισμένου ποσού |
| 67% έως 79,99% (Συνήθης αναπηρία) | 75% | 335,15 € | 100% υπολογισμένου ποσού |
| 50% έως 66,99% (Μερική αναπηρία) | 50% | 223,43 € | 100% υπολογισμένου ποσού |
Βασικές προϋποθέσεις θεμελίωσης δικαιώματος
Για τη χορήγηση της σύνταξης αναπηρίας από κοινή νόσο, ο ασφαλισμένος απαιτείται να καλύπτει ελάχιστα όρια ένσημων/ημερών ασφάλισης. Ειδικότερα ισχύουν τα εξής:
- 15 έτη ασφάλισης (4.500 ημέρες εργασίας) οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
- 5 έτη ασφάλισης (1.500 ημέρες), εκ των οποίων τουλάχιστον 600 ημέρες (2 έτη) πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία 5 έτη πριν από το έτος εκδήλωσης της αναπηρίας ή την υποβολή της αίτησης.
- Ειδικές ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για νεότερους ασφαλισμένους (κάτω των 31 ετών), όπου απαιτούνται λιγότερες ημέρες ασφάλισης ανάλογα με την ηλικία.
- Πιστοποίηση αναπηρίας από το ΚΕΠΑ με ελάχιστο συντάξιμο ποσοστό 50%.
- Διακοπή της υπακτέας στην ασφάλιση εργασίας κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης.
Απαραίτητα δικαιολογητικά για την αίτηση
Η διαδικασία ξεκινά ψηφιακά και απαιτεί τη συγκέντρωση των παρακάτω εγγράφων:
- Αντίγραφο Γνωστοποίησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΓΑΠΑ) από το ΚΕΠΑ σε ισχύ.
- Ιατρικός φάκελος με τις σχετικές διαγνώσεις, εργαστηριακές εξετάσεις και νοσηλείες.
- Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ) και ΑΦΜ.
- Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατήριο.
- Πιστοποιητικό τύπου Α (για τους άνδρες, εφόσον απαιτείται έλεγχος στρατιωτικής θητείας).
- Έγγραφα θεμελίωσης χρόνου ασφάλισης (βιβλιάρια ενσήμων ή βεβαιώσεις προϋπηρεσίας για τα έτη πριν από την ηλεκτρονική καταγραφή).
Συχνές Ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν το ποσοστό αναπηρίας αλλάξει σε μελλοντικό επανέλεγχο;
Αν σε επόμενη επαναξιολόγηση από το ΚΕΠΑ το ποσοστό μεταβληθεί, το ποσό της εθνικής σύνταξης αναπροσαρμόζεται αυτόματα στην αντίστοιχη κλίμακα (50%, 75% ή 100%). Αν το ποσοστό πέσει κάτω από το 50%, η καταβολή της σύνταξης διακόπτεται.
Μπορεί κάποιος να εργάζεται ενώ λαμβάνει σύνταξη αναπηρίας;
Ναι, με το ισχύον πλαίσιο επιτρέπεται η ανάληψη μισθωτής εργασίας ή ελεύθερου επαγγέλματος από συνταξιούχους λόγω αναπηρίας, χωρίς να περικόπτεται το ποσό της σύνταξης, υπό την προϋπόθεση της καταβολής των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών.
Πότε ξεκινά η καταβολή της σύνταξης;
Η καταβολή της σύνταξης αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα από εκείνον υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης στον e-ΕΦΚΑ, εφόσον η αίτηση υποβληθεί εντός τετραμήνου από την έκδοση της πιστοποίησης αναπηρίας.
