Η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τη δωρεάν παραχώρηση κατοικίας σε τέκνα δεν απαιτεί την έκδοση ξεχωριστής βεβαίωσης, αλλά οριστικοποιείται αυτόματα μέσω της ορθής συμπλήρωσης της δήλωσης Ε1 και του εντύπου Ε2 στην πλατφόρμα myAADE.
Όταν ένας γονέας παραχωρεί δωρεάν μια κατοικία στο παιδί του για να τη χρησιμοποιήσει ως κύρια κατοικία, το τεκμαρτό εισόδημα απαλλάσσεται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα επιφάνειες και κριτήρια που ορίζει ο νόμος.
Βασικά κριτήρια και όρια απαλλαγής
Η νομοθεσία θέτει σαφή όρια στην επιφάνεια του ακινήτου και στον τρόπο δήλωσης, προκειμένου να ισχύσει η φοροαπαλλαγή.
| παράμετρος | ισχύον καθεστώς & όρια |
| μέγιστη επιφάνεια | Έως 200 τ.μ. κύριων χώρων |
| χρήση ακινήτου | Αποκλειστικά ως κύρια κατοικία του τέκνου |
| φορολογικός συντελεστής | 0% (πλήρης απαλλαγή τεκμαρτού εισοδήματος) |
| έντυπα υποβολής | Ε2 (Δήλωση Μισθωμάτων) & Ε1 (Πίνακας 5) |
| αρμόδια αρχή | ΑΑΔΕ (myAADE) |
Προϋποθέσεις και δικαιολογητικά
Για να κατοχυρωθεί η απαλλαγή και να μην επιβληθεί τεκμαρτός φόρος στον γονέα, απαιτείται η τήρηση των εξής προϋποθέσεων:
- Συμπλήρωση του εντύπου Ε2 από τον γονέα (ιδιοκτήτη), επιλέγοντας τον κωδικό που αφορά τη «Δωρεάν Παραχώρηση» και αναγράφοντας τον ΑΦΜ του τέκνου.
- Δήλωση της κατοικίας στο Ε1 του τέκνου στον Πίνακα 5.1, στον κωδικό που αφορά τη δωρεάν παραχωρηθείσα κατοικία, συμπληρώνοντας τον ΑΦΜ του γονέα.
- Ύπαρξη ενεργής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στο όνομα είτε του γονέα είτε του τέκνου για τη συγκεκριμένη διεύθυνση.
- Συμφωνία των τετραγωνικών μέτρων μεταξύ του εντύπου Ε9, του Ε2 και της δήλωσης Ε1.
- Πιστοποίηση συγγένειας (προκύπτει αυτόματα από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, μέσω του ΑΦΜ).
Πώς δηλώνεται βήμα-βήμα στο myAADE
Η διαδικασία ολοκληρώνεται ψηφιακά κατά την υποβολή των ετήσιων φορολογικών δηλώσεων:
- Ο γονέας εισέρχεται στην ψηφιακή πύλη myAADE και ανοίγει το έντυπο Ε2.
- Στη στήλη «Είδος Μίσθωσης» επιλέγει Δωρεάν Παραχώρηση και καταχωρίζει τον ΑΦΜ του τέκνου, τη διάρκεια σε μήνες και τα τετραγωνικά (έως 200 τ.μ.).
- Το σύστημα υπολογίζει μηδενικό εισόδημα για τη συγκεκριμένη εγγραφή.
- Ο γονέας μεταφέρει τα δεδομένα στο έντυπο Ε1 και υποβάλει τη δήλωση.
- Το τέκνο, στη δική του δήλωση Ε1 (Πίνακας 5.1), δηλώνει το ακίνητο ως κύρια κατοικία, σημειώνοντας την ένδειξη «Δωρεάν Παραχώρηση» και τον ΑΦΜ του γονέα.
Συχνές ερωτήσεις
Τι συμβαίνει αν το σπίτι είναι πάνω από 200 τ.μ.;
Αν η κατοικία υπερβαίνει τα 200 τ.μ., η απαλλαγή ισχύει μόνο για τα πρώτα 200 τ.μ. Για τα επιπλέον τετραγωνικά μέτρα, ο γονέας θα φορολογηθεί για τεκμαρτό εισόδημα που υπολογίζεται με βάση την αντικειμενική αξία του ακινήτου.
Χρειάζεται να συνταχθεί ιδιωτικό συμφωνητικό ή συμβόλαιο;
Όχι, δεν απαιτείται η σύνταξη ιδιωτικού συμφωνητικού ούτε η υποβολή «Δήλωσης Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης» στην εφαρμογή της ΑΑΔΕ. Η δήλωση της δωρεάν παραχώρησης στο Ε2 και στο Ε1 καλύπτει πλήρως τις νομοθετικές απαιτήσεις.
Μπορεί ο γονέας να παραχωρήσει δωρεάν δεύτερη κατοικία στο ίδιο τέκνο;
Η απαλλαγή από τον φόρο τεκμαρτού εισοδήματος ισχύει μόνο για μία κατοικία που χρησιμοποιείται ως κύρια. Αν παραχωρηθεί και δεύτερη κατοικία (π.χ. εξοχικό), ο γονέας θα φορολογηθεί κανονικά για το τεκμαρτό εισόδημα του δεύτερου ακινήτου.
Δικαιούται την απαλλαγή το τέκνο αν εργάζεται και κάνει δική του δήλωση;
Ναι, η απαλλαγή ισχύει είτε το τέκνο είναι εξαρτώμενο μέλος είτε υποβάλλει ανεξάρτητη φορολογική δήλωση, αρκεί το ακίνητο να χρησιμοποιείται ως η πραγματική κύρια κατοικία του.
