Στο στόχαστρο των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ μπαίνουν αμέσως οι επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών εστίασης, καθώς ενεργοποιείται ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο διασταυρώσεων για όλες τις αιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ. Μετά τα πρόσφατα ευρήματα φοροδιαφυγής στον κλάδο, η φορολογική διοίκηση αυστηροποιεί τους αλγόριθμους ανάλυσης κινδύνου, καθυστερώντας τις πιστώσεις σε όσες επιχειρήσεις εμφανίζουν ασυνήθιστες διακυμάνσεις μεταξύ εισροών και εκροών.
Πώς αλλάζει το τοπίο στις πιστώσεις φόρου
Οι νέες οδηγίες προς τις φορολογικές αρχές προβλέπουν εξονυχιστική επαλήθευση των παραστατικών πριν από κάθε εκταμίευση. Το βάρος πέφτει στη διασταύρωση των στοιχείων που διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA σε σχέση με τις δηλώσεις ΦΠΑ και τις πραγματικές πληρωμές μέσω POS και τραπεζικών λογαριασμών.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν κυρίως οι επιχειρήσεις που αιτούνται επιστροφή φόρου λόγω αυξημένων αγορών πρώτων υλών ή επενδύσεων σε εξοπλισμό, ενώ την ίδια στιγμή δηλώνουν χαμηλό τζίρο ή μηδενικά κέρδη.
| Κριτήριο Ελέγχου | Παλαιό Καθεστώς | Νέο Πλαίσιο Ελέγχων |
| Ανάλυση Κινδύνου | Δειγματοληπτικοί έλεγχοι βάσει ιστορικού | Αυτόματη μοριοδότηση κινδύνου μέσω AI |
| Διασταύρωση myDATA | Περιοδικός έλεγχος στο τέλος του έτους | Διασταύρωση σε πραγματικό χρόνο (Real-time) |
| Όριο αυτόματης επιστροφής | Χωρίς αυστηρές δικλείδες για νέες εταιρείες | Αυστηρή αξιολόγηση για επιχειρήσεις < 2 ετών |
| Χρόνος διεκπεραίωσης | 30-60 ημέρες (κατά μέσο όρο) | Άμεση πίστωση μόνο για τη “Χρυσή Λίστα” |
Προϋποθέσεις και απαραίτητα δικαιολογητικά
Για να εγκριθεί μια αίτηση επιστροφής ΦΠΑ χωρίς καθυστερήσεις, οι επαγγελματίες του κλάδου της εστίασης οφείλουν να έχουν πλήρως ενημερωμένο τον φορολογικό τους φάκελο.
Οι βασικές προϋποθέσεις και τα έγγραφα που ζητούνται περιλαμβάνουν:
- Πλήρης ταύτιση myDATA και δηλώσεων ΦΠΑ: Μηδενικές αποκλίσεις ανάμεσα στα εκδοθέντα τιμολόγια, τις αποδείξεις λιανικής και τις υποβληθείσες περιοδικές δηλώσεις.
- Ηλεκτρονικά εξοφλημένα παραστατικά: Αποδεικτικά τραπεζικής εξόφλησης για όλα τα τιμολόγια αγοράς αγαθών ή υπηρεσιών άνω των 500 ευρώ.
- Συμβάσεις και μισθωτήρια: Εν ισχύ μισθωτήρια συμβόλαια επαγγελματικής στέγης και ιδιοκτησιακό καθεστώς εξοπλισμού.
- Βιβλίο παγίων: Αναλυτική καταγραφή των επενδυτικών δαπανών, εφόσον το πιστωτικό υπόλοιπο προέρχεται από αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού ή ανακαίνιση.
- Καταστάσεις προσωπικού: Επιβεβαίωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και μισθοδοσίας μέσω του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ.
Η “Χρυσή Λίστα” και οι επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου
Η ΑΑΔΕ χωρίζει πλέον τις επιχειρήσεις εστίασης σε δύο ταχύτητες:
- Επιχειρήσεις χαμηλού κινδύνου (“Χρυσή Λίστα”): Πρόκειται για συνεπείς φορολογούμενους με λευκό φορολογικό ιστορικό, χωρίς προηγούμενες παραβάσεις, οι οποίοι θα λαμβάνουν την επιστροφή ΦΠΑ εντός λίγων ημερών χωρίς εκ των προτέρων έλεγχο.
- Επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου: Νεοσύστατες εταιρείες, επιχειρήσεις με αιφνίδια αύξηση αιτούμενων ποσών ή όσες έχουν υποπέσει σε παραβάσεις μη έκδοσης αποδείξεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιστροφή αναστέλλεται μέχρι την ολοκλήρωση επιτόπιου ή διασταυρωτικού ελέγχου.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο διαρκεί ο έλεγχος για την επιστροφή ΦΠΑ;
Για τις επιχειρήσεις που εντάσσονται στις κατηγορίες υψηλού κινδύνου, ο έλεγχος μπορεί να διαρκέσει από 30 έως 90 ημέρες, ανάλογα με την ταχύτητα προσκόμισης των ζητούμενων δικαιολογητικών στην αρμόδια ΔΟΥ ή στο Ελεγκτικό Κέντρο.
Τι συμβαίνει αν εντοπιστούν αποκλίσεις στο myDATA;
Αν διαπιστωθούν ασυμφωνίες ανάμεσα στα έσοδα που διαβιβάστηκαν και σε αυτά που δηλώθηκαν στο ΦΠΑ, η αίτηση επιστροφής παγώνει αυτόματα. Η επιχείρηση καλείται να υποβάλει τροποποιητικές δηλώσεις ή έγγραφες εξηγήσεις εντός 10 ημερών.
Μπορεί να συμψηφιστεί η επιστροφή ΦΠΑ με άλλες οφειλές;
Ναι. Εφόσον εγκριθεί το ποσό επιστροφής, η ΑΑΔΕ διενεργεί αυτόματο συμψηφισμό με τυχόν βεβαιωμένες οφειλές της επιχείρησης προς τη Φορολογική Διοίκηση ή τους ασφαλιστικούς φορείς (ΕΦΚΑ), και πιστώνει στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) μόνο το εναπομείναν υπόλοιπο.
Επηρεάζονται οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν εποχικό προσωπικό;
Οι εποχικές επιχειρήσεις εστίασης ελέγχονται με ειδικούς αλγόριθμους που συνυπολογίζουν τη μεταβλητότητα των εσόδων τους. Ωστόσο, απαιτείται πλήρης συμφωνία των δηλωθέντων εργαζομένων με τις πωλήσεις που καταγράφονται στις ταμειακές μηχανές και τα POS.
