Οι νέοι έλεγχοι της ΑΑΔΕ στις επιστροφές ΦΠΑ σε επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών και χονδρικού εμπορίου διενεργούνται πλέον με την εφαρμογή αυτοματοποιημένου συστήματος ανάλυσης κινδύνου (Risk Analysis), το οποίο διασταυρώνει σε πραγματικό χρόνο τα ηλεκτρονικά τιμολόγια μέσω της πλατφόρμας myDATA και των ψηφιακών δελτίων αποστολής.
Η νέα στοχευμένη διαδικασία διαχωρίζει τις αιτήσεις σε «πράσινες», «κίτρινες» και «κόκκινες», επιταχύνοντας τις επιστροφές χρημάτων για τις συνεπείς επιχειρήσεις και μπλοκάροντας τις ύποπτες υποθέσεις για εικονικές συναλλαγές ή κυκλική απάτη τύπου «καρουζέλ».
Το νέο πλαίσιο ελέγχου και οι κατηγορίες ρίσκου
Η αξιολόγηση των αιτήσεων επιστροφής ΦΠΑ γίνεται αυτόματα από τον αλγόριθμο της ΑΑΔΕ, κατατάσσοντας τις επιχειρήσεις χονδρεμπορίου και παροχής υπηρεσιών σε τρία βασικά κανάλια επεξεργασίας:
| Κανάλι Αξιολόγησης (Risk Level) | Είδος Ελέγχου | Χρόνος Επιστροφής ΦΠΑ | SOS Σημεία Ελέγχου ΑΑΔΕ |
| Πράσινο Κανάλι (Χαμηλό ρίσκο) | Άμεση επιστροφή χωρίς έλεγχο (Post-audit) | Εντός 10 – 15 ημερών | Υψηλή φορολογική συμμόρφωση, ταύτιση myDATA, καθαρό ποινικό μητρώο |
| Κίτρινο Κανάλι (Μεσαίο ρίσκο) | Δειγματοληπτικός/Διοικητικός έλεγχος παραστατικών | Εντός 30 – 45 ημερών | Μικρές αποκλίσεις στα διαβιβασθέντα στοιχεία myDATA |
| Κόκκινο Κανάλι (Υψηλό ρίσκο) | Πλήρης φορολογικός έλεγχος (Επιτόπιος & Ουσιαστικός) | Αναστολή έως την ολοκλήρωση του ελέγχου | Υπόνοια εικονικών τιμολογίων, νεοσύστατη εταιρεία, ασυνήθιστα μεγάλα ποσά |
Προϋποθέσεις και απαραίτητα δικαιολογητικά
Για να εγκριθεί η αίτηση επιστροφής ΦΠΑ χωρίς καθυστερήσεις, οι επιχειρήσεις οφείλουν να διαθέτουν και να επιδεικνύουν τα εξής στοιχεία:
- Πλήρη συμφωνία βιβλίων και myDATA με μηδενικές αποκλίσεις στις εκδιδόμενες και λαμβανόμενες συνόψεις παραστατικών.
- Τραπεζικά αποδεικτικά εξόφλησης για το σύνολο των τιμολογίων άνω των 500 ευρώ (μέσω τραπεζικού λογαριασμού της επιχείρησης).
- Ηλεκτρονικά δελτία αποστολής και αποδεικτικά μεταφοράς/παράδοσης εμπορευμάτων (για το χονδρικό εμπόριο).
- Συμβάσεις παροχής υπηρεσιών (Service Level Agreements) και αποδεικτικά υλοποίησης του έργου (για τις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών).
Τα βήματα της διαδικασίας υποβολής και ελέγχου
Η διαδρομή από την υποβολή της αίτησης έως την πίστωση των χρημάτων στον τραπεζικό λογαριασμό της επιχείρησης εκτελείται ψηφιακά.
Βήματα για την υποβολή της αίτησης
- Υποβολή περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ με τη συμπλήρωση του αντίστοιχου κωδικού αιτήματος επιστροφής.
- Ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης επιστροφής ΦΠΑ μέσω της πύλης myAADE.
- Αυτόματος έλεγχος διασταύρωσης: Το σύστημα συγκρίνει τα αιτούμενα ποσά με τα δεδομένα των ηλεκτρονικών τιμολογίων myDATA και τις προηγούμενες δηλώσεις.
- Έκδοση ατομικού φακέλου ρίσκου: Ο αλγόριθμος κατατάσσει την αίτηση στο αντίστοιχο κανάλι (Πράσινο, Κίτρινο ή Κόκκινο).
- Πίστωση ποσού ή εντολή ελέγχου: Στις περιπτώσεις άμεσης επιστροφής, τα χρήματα πιστώνονται στον δηλωμένο IBAN, ενώ στις υπόλοιπες εκδίδεται εντολή ελέγχου από την αρμόδια ΔΟΥ ή το Ελεγκτικό Κέντρο.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι που μια αίτηση επιστροφής ΦΠΑ οδηγείται στο «κόκκινο κανάλι»;
Οι συνηθέστερες αιτίες είναι η αποκρυπτόμενη ή εικονική συναλλαγή, η ύπαρξη εξαφανισμένων εμπόρων (missing traders) στην αλυσίδα προμηθευτών, οι μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωθέντα έξοδα και τα στοιχεία του myDATA, καθώς και η αίτηση επιστροφής από νεοσύστατες επιχειρήσεις με δυσανάλογα μεγάλο τζίρο.
Πώς επηρεάζει η ψηφιακή τιμολόγηση και το myDATA την ταχύτητα επιστροφής;
Η πλήρης εφαρμογή του myDATA και η ψηφιακή τιμολόγηση επιτρέπουν στην ΑΑΔΕ να επαληθεύει αυτόματα την αυθεντικότητα των παραστατικών. Όταν ο εκδότης και ο λήπτης συμφωνούν απόλυτα στα ψηφιακά τους βιβλία, η αίτηση κατατάσσεται στο «πράσινο κανάλι» και η επιστροφή ολοκληρώνεται σε λίγες ημέρες.
Τι συμβαίνει αν η επιχείρηση έχει οφειλές προς το Δημόσιο ή τους ασφαλιστικούς φορείς;
Εάν η εγκριθείσα αίτηση επιστροφής ΦΠΑ αφορά επιχείρηση με βεβαιωμένες οφειλές στην ΑΑΔΕ ή στον e-ΕΦΚΑ, διενεργείται αυτόματος συμψηφισμός. Το επιστρεφόμενο ποσό καλύπτει πρώτα τις υφιστάμενες οφειλές και το τυχόν εναπομένον υπόλοιπο πιστώνεται στον λογαριασμό της επιχείρησης.
Μπορούν να ζητηθούν συμπληρωματικά στοιχεία για υπηρεσίες που παρασχέθηκαν στο εξωτερικό;
Ναι, στις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών με διασυνοριακές συναλλαγές (ενδοκοινοτικές ή προς τρίτες χώρες), ο έλεγχος εστιάζει στην πραγματική τοποθεσία παροχής της υπηρεσίας. Απαιτούνται ιδιωτικά συμφωνητικά, αλληλογραφία, παραδοτέα έργου και αποδεικτικά εισαγωγής του συναλλάγματος για την επιβεβαίωση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ.








