Για τη σχολική χρονιά 2026-2027, η λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης (ΤΕ) και της Παράλληλης Στήριξης – Συνεκπαίδευσης στα δημόσια σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης διέπεται από τον Νόμο 3699/2008 και τις επικαιροποιημένες εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας, με την παροχή εξατομικευμένης παιδαγωγικής υποστήριξης να πραγματοποιείται βάσει επίσημης γνωμάτευσης των ΚΕΔΑΣΥ (Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης) κατόπιν έγγραφης αίτησης των γονέων ή κηδεμόνων. Στα Τμήματα Ένταξης οι μαθητές υποστηρίζονται σε ολιγομελείς ομάδες εντός ειδικά διαμορφωμένης αίθουσας του σχολείου, ενώ στην Παράλληλη Στήριξη ο εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής παρίσταται διαρκώς μέσα στη γενική τάξη, με την κάλυψη των κενών μέσω των φάσεων πρόσληψης αναπληρωτών εκπαιδευτικών να βρίσκεται σε εξέλιξη από την έναρξη του διδακτικού έτους.
Βασικές προϋποθέσεις και δικαιολογητικά για τη στήριξη των μαθητών
Η ένταξη ενός μαθητή σε Τμήμα Ένταξης ή η έγκριση Παράλληλης Στήριξης δεν γίνεται αυτόματα, αλλά απαιτεί συγκεκριμένη διαδικασία αξιολόγησης και έγκρισης από τις αρμόδιες εκπαιδευτικές δομές:
- Αξιολογική έκθεση – γνωμάτευση από ΚΕΔΑΣΥ: Αποτελεί το μοναδικό έγκυρο έγγραφο βάσει του οποίου προτείνεται το κατάλληλο πλαίσιο φοίτησης (Τμήμα Ένταξης ή Παράλληλη Στήριξη) και προσδιορίζονται οι εβδομαδιαίες ώρες υποστήριξης. Οι γνωματεύσεις που εκδόθηκαν από δημόσια ιατροπαιδαγωγικά κέντρα (π.χ. Νοσοκομείων) ισχύουν μόνο εφόσον επικυρωθούν ή συνεκτιμηθούν από το αρμόδιο ΚΕΔΑΣΥ.
- Αίτηση γονέων/κηδεμόνων στη σχολική μονάδα: Για την Παράλληλη Στήριξη απαιτείται υποχρεωτικά έγγραφη αίτηση του γονέα προς τη διεύθυνση του σχολείου (με συνημμένη τη γνωμάτευση του ΚΕΔΑΣΥ), η οποία διαβιβάζεται στην οικεία Διεύθυνση Εκπαίδευσης. Για τη φοίτηση στο Τμήμα Ένταξης, πέρα από τη γνωμάτευση του ΚΕΔΑΣΥ, απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των γονέων.
- Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (ΕΠΕ): Μετά την τοποθέτηση του εκπαιδευτικού Ειδικής Αγωγής, ο Σύλλογος Διδασκόντων σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό του ΤΕ ή της Παράλληλης Στήριξης και το ΚΕΔΑΣΥ καταρτίζουν το ΕΠΕ, προσαρμόζοντας τη διδασκαλία στις μαθησιακές ανάγκες του παιδιού.
- Μη επικάλυψη παροχών (ΕΟΠΥΥ / Σχολικός Νοσηλευτής): Σε περιπτώσεις όπου ένας μαθητής χρειάζεται υποστήριξη για θέματα υγείας (π.χ. επιληψία, σακχαρώδης διαβήτης) και όχι μαθησιακές δυσκολίες, εγκρίνεται τοποθέτηση Σχολικού Νοσηλευτή (ΠΕ25) κατόπιν ιατρικής γνωμάτευσης δημόσιου νοσοκομείου, διαδικασία που τρέχει παράλληλα με την εκπαιδευτική στήριξη.
Διαφορές, ώρες υποστήριξης και κριτήρια λειτουργίας
Αν και οι δύο δομές στοχεύουν στην ισότιμη συμμετοχή των μαθητών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στη σχολική ζωή, διαφέρουν ριζικά ως προς τον τρόπο λειτουργίας και τα κριτήρια έγκρισης:
| Χαρακτηριστικό / Κριτήριο | Τμήμα Ένταξης (ΤΕ) | Παράλληλη Στήριξη – Συνεκπαίδευση |
|---|---|---|
| Χώρος διεξαγωγής μαθήματος | Σε ξεχωριστή αίθουσα του σχολείου (ολιγομελείς ομάδες ή ατομικά) | Αποκλειστικά μέσα στη γενική τάξη μαζί με τους συμμαθητές |
| Ώρες εβδομαδιαίας στήριξης | Συνήθως από 2 έως 15 διδακτικές ώρες την εβδομάδα | Από 12 έως 24 διδακτικές ώρες (ή πλήρες ωράριο ανάλογα με τη γνωμάτευση) |
| Κριτήρια έγκρισης | Μαθησιακές δυσκολίες (π.χ. δυσλεξία), ΔΕΠΥ, ήπιες αναπτυξιακές διαταραχές | Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός), κινητικές, αισθητηριακές αναπηρίες |
| Μέγιστος αριθμός μαθητών | Έως 12 μαθητές ανά τμήμα (ίδρυση με τουλάχιστον 3 γνωματεύσεις) | 1 εκπαιδευτικός ανά μαθητή (ή συνεκπαίδευση 2 μαθητών στην ίδια τάξη) |
Πώς εξελίσσεται η τοποθέτηση των εκπαιδευτικών και η υποστήριξη
Η κάλυψη των αναγκών κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2026-2027 ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια:
1. Υποβολή και διαβίβαση των αιτημάτων στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης
Οι αιτήσεις για Παράλληλη Στήριξη συγκεντρώνονται από τα σχολεία σε δύο βασικές περιόδους (πριν τη λήξη του προηγούμενου διδακτικού έτους τον Ιούνιο και συμπληρωματικά έως τον Οκτώβριο για νέες γνωματεύσεις). Ωστόσο, αιτήσεις γίνονται δεκτές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους εφόσον εκδοθεί νέα γνωμάτευση ΚΕΔΑΣΥ.
2. Έγκριση πιστώσεων και προσλήψεις αναπληρωτών Ειδικής Αγωγής
Το Υπουργείο Παιδείας κατανέμει τις πιστώσεις ανά Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και προχωρά στις διαδοχικές φάσεις πρόσληψης μόνιμων και αναπληρωτών εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής (ΠΕ71/ΠΕ70.50 για τα Δημοτικά, ΠΕ61/ΠΕ60.50 για τα Νηπιαγωγεία και ειδικότητες ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04 για Γυμνάσια και Λύκεια).
3. Συγκρότηση ωρολογίου προγράμματος στο σχολείο
Μόλις αναλάβει υπηρεσία ο εκπαιδευτικός του Τμήματος Ένταξης, ορίζει σε συνεργασία με τους δασκάλους ή καθηγητές της γενικής τάξης τις ώρες που ο μαθητής θα αποχωρεί από την τάξη (κυρίως στα μαθήματα της Γλώσσας και των Μαθηματικών) ώστε να μην χάνει διδακτικά αντικείμενα όπως η Φυσική Αγωγή ή τα Καλλιτεχνικά.
4. Αξιολόγηση της προόδου και ανανέωση γνωμάτευσης
Στο τέλος κάθε τριμήνου ή τετραμήνου, οι εκπαιδευτικοί αξιολογούν την πρόοδο του μαθητή βάσει του ΕΠΕ και ενημερώνουν τους γονείς. Εάν η γνωμάτευση του ΚΕΔΑΣΥ λήγει ή ο μαθητής αλλάζει βαθμίδα (π.χ. μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο), απαιτείται έγκαιρο αίτημα επαναξιολόγησης.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ένας μαθητής να παρακολουθεί ταυτόχρονα και Τμήμα Ένταξης και Παράλληλη Στήριξη;
Όχι. Τα δύο πλαίσια υποστήριξης λειτουργούν διαζευκτικά. Σύμφωνα με την εκπαιδευτική νομοθεσία, ένας μαθητής δεν επιτρέπεται να υποστηρίζεται ταυτόχρονα από εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης και να φοιτά σε Τμήμα Ένταξης· εφαρμόζεται αποκλειστικά η πρόταση που αναγράφεται στη γνωμάτευση του ΚΕΔΑΣΥ.
Τι γίνεται αν εγκρίθηκε Παράλληλη Στήριξη, αλλά δεν έχει τοποθετηθεί ακόμη εκπαιδευτικός στο σχολείο;
Εάν υπάρχει εγκεκριμένη γνωμάτευση ΚΕΔΑΣΥ και αίτηση, αλλά η θέση παραμένει κενή λόγω έλλειψης πιστώσεων ή αναπληρωτών, ο μαθητής παρακολουθεί κανονικά τη γενική τάξη. Στο μεσοδιάστημα, εφόσον στο σχολείο λειτουργεί Τμήμα Ένταξης, μπορεί προσωρινά (με τη σύμφωνη γνώμη των γονέων και του Συλλόγου Διδασκόντων) να υποστηρίζεται από τον εκπαιδευτικό του Τμήματος Ένταξης μέχρι να τοποθετηθεί ο εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης.
Μπορεί ο γονέας να προσλάβει ιδιώτη εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης με δικά του έξοδα;
Η τοποθέτηση ιδιώτη εκπαιδευτικού ειδικής αγωγής μέσα σε δημόσιο ή ιδιωτικό σχολείο (με δαπάνη της οικογένειας) επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εφόσον υπάρχει σχετική γνωμάτευση του ΚΕΔΑΣΥ που κρίνει απαραίτητη την παράλληλη στήριξη, εγκριθεί το αίτημα από τον Διευθυντή Εκπαίδευσης και προσκομιστούν όλα τα τυπικά προσόντα και το ποινικό μητρώο του ιδιώτη εκπαιδευτικού.
Αν ο μαθητής φοιτά σε Τμήμα Ένταξης, παίρνει κανονικά απολυτήριο ή προάγεται στην επόμενη τάξη;
Ναι. Η φοίτηση σε Τμήμα Ένταξης ή με Παράλληλη Στήριξη δεν επηρεάζει αρνητικά τον τίτλο σπουδών του μαθητή. Ο μαθητής ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα του γενικού σχολείου προσαρμοσμένο στις ανάγκες του, αξιολογείται με βάση την προσπάθεια και το ΕΠΕ του, προάγεται κανονικά και λαμβάνει ακριβώς το ίδιο απολυτήριο με τους συμμαθητές του.
