Πρόστιμο 3.000 ευρώ ανά εργαζόμενο επισύρει η εκπρόθεσμη σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας κατά την επιστροφή από το διάλειμμα, εφόσον διαπιστωθεί σε επιτόπιο έλεγχο της Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) ότι ο μισθωτός εργάζεται χωρίς να έχει προηγηθεί το σχετικό «χτύπημα» στο σύστημα. Παρότι το ισχύον πλαίσιο προβλέπει όριο ανοχής 15 λεπτών πριν ή μετά την προκαθορισμένη ώρα, η μη καταγραφή της λήξης του διαλείμματος αντιμετωπίζεται από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς ως αναντιστοιχία μεταξύ πραγματικής απασχόλησης και δηλωθέντος ωραρίου.
Πώς λειτουργεί η σήμανση στο διάλειμμα και πότε επιβάλλεται πρόστιμο
Το διάλειμμα αποτελεί μη εργάσιμο χρόνο και, βάσει της εργατικής νομοθεσίας, χορηγείται υποχρεωτικά όταν ο ημερήσιος χρόνος εργασίας υπερβαίνει τις τέσσερις ώρες. Στις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας, η διαχείριση του διαλείμματος εξαρτάται από τον τρόπο που έχει δηλωθεί στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Εάν το διάλειμμα είναι προκαθορισμένο σε σταθερές ώρες και εντός ωραρίου (χωρίς να το παρατείνει), δεν απαιτείται σήμανση. Αντίθετα, όταν το διάλειμμα είναι κυλιόμενο ή παρατείνει το ωράριο εργασίας, ο εργαζόμενος οφείλει να χτυπά την κάρτα κατά την έξοδο και κατά την επιστροφή στην εργασία. Η παράλειψη ή η καθυστέρηση της δεύτερης σήμανσης δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα κατά τον έλεγχο, καθώς ο εργαζόμενος εντοπίζεται να παρέχει εργασία ενώ στο σύστημα φαίνεται ακόμη σε διάλειμμα.
Τα ποσά των προστίμων για παραβάσεις της ψηφιακής κάρτας
Η αυστηρότητα των κυρώσεων διαβαθμίζεται ανάλογα με το είδος της παράβασης που καταγράφουν οι επιθεωρητές εργασίας. Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνονται αναλυτικά τα διοικητικά πρόστιμα που ισχύουν για τις επιχειρήσεις.
| Είδος παράβασης | Προβλεπόμενο πρόστιμο |
| Εντοπισμός εργαζομένου να εργάζεται χωρίς ενεργοποιημένη σήμανση (π.χ. μετά από διάλειμμα) | 3.000 ευρώ ανά θιγόμενο εργαζόμενο |
| Μη ενεργοποίηση της ψηφιακής κάρτας εργασίας συνολικά στην επιχείρηση | 10.500 ευρώ ανά θιγόμενο εργαζόμενο |
| Υποβολή στοιχείων που αποκλίνουν από την πραγματική έναρξη ή λήξη (μετά το όριο ανοχής) | 3.000 ευρώ ανά θιγόμενο εργαζόμενο |
| Μη διατήρηση ή μη επίδειξη στοιχείων σημάνσεων στους ελεγκτές | 4.000 ευρώ |
Τι ισχύει για τα «ορφανά χτυπήματα» και το όριο ανοχής
Το Υπουργείο Εργασίας έχει θεσπίσει ένα δίχτυ ασφαλείας για τις ανθρώπινες αστοχίες της καθημερινότητας, αναγνωρίζοντας ότι ένας εργαζόμενος μπορεί να ξεχάσει να σκανάρει την κάρτα του.
- Όριο ανοχής 15 λεπτών: Επιτρέπεται απόκλιση έως και 15 λεπτά πριν την έναρξη ή μετά τη λήξη του δηλωμένου ωραρίου, καθώς και στις ενδιάμεσες κινήσεις, χωρίς να ενεργοποιείται αυτόματα παράβαση, εφόσον δικαιολογείται από την προετοιμασία του εργαζομένου.
- Μονά ή «ορφανά» χτυπήματα: Επιτρέπονται έως τρία μονά χτυπήματα τον μήνα ανά εργαζόμενο (δηλαδή καταγραφή μόνο της εξόδου για διάλειμμα και παράλειψη της επιστροφής, ή το αντίστροφο). Πάνω από αυτό το όριο, το σύστημα σημαίνει συναγερμό για πιθανό έλεγχο.
- Υποχρέωση εργοδότη: Ο εργοδότης φέρει την αποκλειστική ευθύνη για τη σωστή τήρηση της διαδικασίας και οφείλει να εκπαιδεύει το προσωπικό του ώστε να μην παραλείπονται οι σημάνσεις.
Πώς μπορούν να προστατευτούν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις
Για να αποφευχθούν τα τσουχτερά πρόστιμα των 3.000 ευρώ, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν ξεκαθαρίσει στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας αν το διάλειμμα χορηγείται εντός ή εκτός ωραρίου. Όταν απαιτείται σήμανση, η τοποθέτηση των συσκευών ανάγνωσης (tablets ή scanners) σε εμφανή σημεία, όπως η είσοδος του χώρου εστίασης ή η κεντρική πόρτα του τμήματος, μειώνει δραστικά τις πιθανότητες να ξεχαστεί το χτύπημα κατά την επιστροφή από το διάλειμμα.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος πληρώνει το πρόστιμο αν ξεχάσω να χτυπήσω την κάρτα μετά το διάλειμμα;
Το διοικητικό πρόστιμο επιβάλλεται αποκλειστικά στον εργοδότη και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να παρακρατηθεί από τον μισθό του εργαζομένου. Ο εργοδότης, ωστόσο, διατηρεί το δικαίωμα να προβεί σε συστάσεις ή πειθαρχικές παρατηρήσεις αν η παράλειψη επαναλαμβάνεται συστηματικά.
Τι συμβαίνει αν χτυπήσω την κάρτα 5 λεπτά αργότερα από τη λήξη του διαλείμματος;
Εφόσον η καθυστέρηση βρίσκεται εντός του ορίου ανοχής των 15 λεπτών, δεν επιβάλλεται καμία κύρωση, αρκεί να έχετε χτυπήσει κανονικά την κάρτα πριν αναλάβετε ξανά καθήκοντα στο πόστο σας.
Αν ξεχάσω τελείως να χτυπήσω την επιστροφή από το διάλειμμα, τι πρέπει να κάνω;
Θα πρέπει να ενημερώσετε άμεσα το τμήμα προσωπικού ή τον υπεύθυνο της επιχείρησης. Η συγκεκριμένη ημέρα θα καταγραφεί ως μονό χτύπημα, το οποίο καλύπτεται εφόσον δεν έχετε ξεπεράσει το μηνιαίο όριο των τριών αντίστοιχων αστοχιών.
Είναι υποχρεωτικό το χτύπημα της κάρτας σε κάθε διάλειμμα;
Όχι. Χτυπάτε κάρτα μόνο όταν το διάλειμμα έχει δηλωθεί στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ως εκτός ωραρίου (παρατείνοντας δηλαδή τη συνολική παραμονή σας στον χώρο εργασίας) ή όταν η επιχείρηση εφαρμόζει κυλιόμενο διάλειμμα με υποχρέωση καταγραφής.
