Τα σεμινάρια σχολικής ψυχολογίας αποτελούν το πιο κρίσιμο «κλειδί» για τους νέους πίνακες αναπληρωτών, καθώς προσφέρουν τη μέγιστη μοριοδότηση που μπορεί να λάβει ένας εκπαιδευτικός για την κατάταξή του. Σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός στην εκπαίδευση χτυπάει «κόκκινο», η κατοχή ενός πιστοποιημένου ετήσιου σεμιναρίου δεν είναι πλέον μια απλή επιλογή, αλλά μια απόλυτη αναγκαιότητα για όποιον θέλει να δει το όνομά του να ανεβαίνει ψηλά στις λίστες του ΑΣΕΠ.
Γιατί η σχολική ψυχολογία αλλάζει τα δεδομένα στους πίνακες
Αν ανοίξετε σήμερα τους πίνακες των αναπληρωτών, θα παρατηρήσετε κάτι πολύ συγκεκριμένο: οι διαφορές ανάμεσα στους υποψηφίους κρίνονται συχνά στο δεύτερο ή τρίτο δεκαδικό ψηφίο. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η μισή μονάδα μπορεί να σας στείλει από μια απομακρυσμένη περιοχή στην πόλη της επιλογής σας ή, ακόμα χειρότερα, να σας αφήσει εκτός προσλήψεων για μια ολόκληρη χρονιά.
Το σεμινάριο στη σχολική ψυχολογία, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του νόμου (διάρκεια τουλάχιστον 7 μηνών και 400 ωρών), χαρίζει 2 πολύτιμα μόρια. Αυτά τα μόρια είναι «σταθερά», δηλαδή δεν εξαρτώνται από την προϋπηρεσία που μπορεί να μην έχετε ακόμα, ούτε από την οικογενειακή σας κατάσταση. Είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζετε το επαγγελματικό σας μέλλον.
Η αξία της εξειδίκευσης μέσα στην τάξη
Πέρα από το καθαρά τεχνοκρατικό κομμάτι των μορίων, υπάρχει και η ουσία της δουλειάς. Σήμερα, ο εκπαιδευτικός δεν καλείται μόνο να μεταδώσει γνώσεις. Η καθημερινότητα στα σχολεία έχει γίνει σύνθετη. Τα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, οι μαθησιακές δυσκολίες που μένουν αδιάγνωστες και οι συναισθηματικές μεταπτώσεις των παιδιών απαιτούν έναν άνθρωπο που ξέρει πώς να διαχειριστεί την κρίση.
Ένας αναπληρωτής που έχει παρακολουθήσει σεμινάριο σχολικής ψυχολογίας διαθέτει τα εργαλεία να:
- Αναγνωρίζει πρώιμα σημάδια κατάθλιψης ή άγχους στους μαθητές.
- Διαχειρίζεται συγκρούσεις μέσα στην ομάδα της τάξης πριν αυτές κλιμακωθούν.
- Επικοινωνεί αποτελεσματικά με τους γονείς, οι οποίοι συχνά είναι πιο απαιτητικοί από τους ίδιους τους μαθητές.
- Στηρίζει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ενισχύοντας την ένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο του σχολείου.
«Ο ρόλος του δασκάλου και του καθηγητή έχει μετατοπιστεί. Δεν είμαστε πλέον οι αυθεντίες της έδρας, αλλά οι εμψυχωτές και οι προστάτες της ψυχικής υγείας των παιδιών μας.»
Η στρατηγική των μορίων: Μην αφήνετε το χρόνο να χαθεί
Βρισκόμαστε στα τέλη Μαρτίου. Αυτό είναι το πιο κομβικό σημείο για να πάρει κανείς αποφάσεις. Γιατί; Διότι τα σεμινάρια έχουν συγκεκριμένη διάρκεια. Αν ξεκινήσετε τώρα, θα έχετε ολοκληρώσει τις απαιτούμενες ώρες και θα έχετε το πιστοποιητικό στα χέρια σας εγκαίρως για το επόμενο άνοιγμα των πινάκων ή για την επικαιροποίηση των στοιχείων σας στο ΟΠΣΥΔ.
Πολλοί συνάδελφοί σας κάνουν το λάθος να περιμένουν την προκήρυξη για να γραφτούν σε κάποιο πρόγραμμα. Τότε όμως είναι αργά. Η νομοθεσία απαιτεί το σεμινάριο να έχει ολοκληρωθεί πριν τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων. Η πρόληψη στη συλλογή μορίων είναι η μόνη σίγουρη μέθοδος επιτυχίας.
Τι πρέπει να προσέξετε στην επιλογή σεμιναρίου
Δεν είναι όλα τα σεμινάρια ίδια. Για να είστε σίγουροι ότι τα χρήματα και ο χρόνος σας θα πιάσουν τόπο, ελέγξτε τα εξής:
- Φορέας υλοποίησης: Προτιμήστε δημόσια πανεπιστήμια. Η σφραγίδα ενός ελληνικού ΑΕΙ προσφέρει κύρος και διασφαλίζει ότι το πιστοποιητικό θα γίνει δεκτό από το ΑΣΕΠ χωρίς ενστάσεις.
- Διάρκεια: Πρέπει να είναι τουλάχιστον 7 μήνες. Οτιδήποτε λιγότερο, απλώς δεν μοριοδοτείται για τους πίνακες γενικής εκπαίδευσης.
- Μέθοδος υλοποίησης: Η εξ αποστάσεως παρακολούθηση (e-learning) είναι η πιο πρακτική λύση, ειδικά αν εργάζεστε ήδη ως ωρομίσθιοι ή σε άλλη δουλειά. Σας επιτρέπει να διαβάζετε στον δικό σας χρόνο χωρίς να μετακινείστε.
Σχολική ψυχολογία και ειδική αγωγή: Δύο δρόμοι που συναντιούνται
Υπάρχει μια συχνή σύγχυση: «Να κάνω ειδική αγωγή ή σχολική ψυχολογία;». Η απάντηση είναι ότι το ένα συμπληρώνει το άλλο. Ενώ η ειδική αγωγή σας δίνει πρόσβαση σε διαφορετικούς πίνακες, η σχολική ψυχολογία σας δίνει οριζόντια εφόδια που είναι χρήσιμα παντού. Επιπλέον, αν στοχεύετε στη γενική παιδεία, η σχολική ψυχολογία θεωρείται το πιο «συναφές» αντικείμενο με την καθημερινή διδακτική πράξη.
Σκεφτείτε το εξής παράδειγμα: Δύο φιλόλογοι με τα ίδια χρόνια προϋπηρεσίας διεκδικούν μια θέση σε ένα λύκειο της Αθήνας. Ο ένας έχει σεμινάριο και ο άλλος όχι. Ο πρώτος θα βρεθεί αυτόματα δεκάδες θέσεις πιο ψηλά. Σε μια αγορά εργασίας που πιέζεται, αυτή η διαφορά είναι η ειδοποιός διαφορά μεταξύ απασχόλησης και ανεργίας.
Η ψυχολογική ετοιμότητα του ίδιου του εκπαιδευτικού
Μιλάμε συχνά για τους μαθητές, αλλά σπάνια μιλάμε για εμάς. Η δουλειά στο σχολείο είναι ψυχοφθόρα. Η διαχείριση μιας τάξης με 25 διαφορετικές προσωπικότητες μπορεί να οδηγήσει γρήγορα σε επαγγελματική εξουθένωση (burnout).
Τα σεμινάρια αυτά προσφέρουν και μια μορφή «αυτοάμυνας». Μαθαίνετε να θέτετε όρια, να μην παίρνετε την ένταση της δουλειάς στο σπίτι και να κατανοείτε τις δυναμικές της ομάδας. Όταν καταλαβαίνεις γιατί ένας μαθητής αντιδρά με θυμό, σταματάς να το παίρνεις προσωπικά. Αυτό σας κάνει όχι μόνο καλύτερους επαγγελματίες, αλλά και πιο ισορροπημένους ανθρώπους.
Τα πλεονεκτήματα στην αγορά εργασίας εκτός δημοσίου
Αν και οι πίνακες του ΑΣΕΠ είναι ο κύριος στόχος, δεν πρέπει να ξεχνάμε τον ιδιωτικό τομέα. Τα ιδιωτικά σχολεία, τα κέντρα μελέτης και τα φροντιστήρια αναζητούν εκπαιδευτικούς που έχουν το «κάτι παραπάνω». Ένα βιογραφικό που περιλαμβάνει εξειδίκευση στη σχολική ψυχολογία δείχνει έναν άνθρωπο που επενδύει στην επιμόρφωσή του και που μπορεί να προσφέρει προστιθέμενη αξία στην επιχείρηση.
Είναι μια επένδυση που αποσβένεται πολύ γρήγορα. Το κόστος των σεμιναρίων έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού μεταξύ των πανεπιστημίων, ενώ υπάρχουν και εκπτωτικές κατηγορίες για ανέργους, πολύτεκνους ή όσους προπληρώνουν τα δίδακτρα.
Συνοψίζοντας τις κινήσεις σας
Αν θέλετε να είστε έτοιμοι για τις επόμενες εξελίξεις στο χώρο της εκπαίδευσης, η στρατηγική σας πρέπει να είναι ξεκάθαρη:
- Ενημερωθείτε άμεσα για τα προγράμματα που ξεκινούν αυτό το διάστημα (Μάρτιος – Απρίλιος).
- Επιλέξτε πρόγραμμα που μοριοδοτείται με 2 μονάδες βάσει της τρέχουσας νομοθεσίας.
- Οργανώστε το χρόνο σας έτσι ώστε να ολοκληρώσετε τις ενότητες χωρίς άγχος.
Η εκπαίδευση αλλάζει και οι απαιτήσεις μεγαλώνουν. Το να μείνετε στάσιμοι είναι το μεγαλύτερο ρίσκο που μπορείτε να πάρετε. Η σχολική ψυχολογία δεν είναι απλώς ένα χαρτί για το φάκελό σας· είναι η ασπίδα σας απέναντι στην αβεβαιότητα των πινάκων και το εισιτήριό σας για μια πιο σταθερή επαγγελματική πορεία.
Μην περιμένετε το καλοκαίρι για να σκεφτείτε την επόμενη χρονιά. Οι βάσεις για την πρόσληψή σας μπαίνουν τώρα, με τις σωστές επιλογές επιμόρφωσης. Η γνώση του πώς λειτουργεί η ψυχολογία μέσα στο σχολικό περιβάλλον θα σας συνοδεύει σε όλη σας την καριέρα, από την πρώτη μέρα ως αναπληρωτές μέχρι τη συνταξιοδότησή σας ως μόνιμοι λειτουργοί της εκπαίδευσης.
